Książki

literatura faktu, reportaż

wywiady

Życie umysłowe i uczuciowe

Opis książki Życie umysłowe i uczuciowe:

"Żywa opowieść, niezwykła bohaterka. I historia polski ostatnich 50 lat widziana z najbardziej zaskakujących perspektyw, także przez drzwi sypialni. Jadwigi Staniszkis nie da się zamknąć w żadnym schemacie, dlatego od dziejów jej życia nie sposób się oderwać." - Piotr Zaremba, publicysta, pisarz

"Pędziłam na rowerze na spotkanie z moją pierwszą miłością - mechanikiem okrętowym, w którym się zakochałam płynąc do Londynu. Wpadłam pod ciężarówkę. Po tym ciężkim wypadku miałam wielką bliznę na twarzy. Nie chciałam, żeby on to widział. I wpadłam na pomysł, że jak przed naszym spotkaniem umaluję się jaskrawoczerwoną szminką, to on będzie patrzył na moje usta i nie zwróci uwagi na tę szpetną bliznę."

Fragment książki: Rozwiń >>

A moment religijny w tym wszystkim, portrety papieża?
To było na płotach, gdzie chodził Jankowski i inni księża. Ale w Sali BHP praktycznie tego nie było, ci księża tam nie wchodzili, bo to był teren zamknięty. Był krzyż, który wieszali Wałęsie i który on chował. On nosił krzyż pod koszulą, chował go, uważał za sprawę prywatną. To nie był jeszcze ten Wałęsa z Matką Boską w klapie. I zawsze przed jakąś bardziej oficjalną częścią, pojawieniem się dziennikarzy, spotkaniem z władzą, ktoś do niego podchodził i mu ten krzyżyk wyciągał na wierzch.

Kto?
Nie pamiętam, ale to wyraźnie było mu podpowiadane, to nie był jego gest. Jestem prawie pewna, że krzyżyk wyciągał mu spod koszuli któryś z inteligenckich doradców. Tak samo ktoś mu w ostatniej chwili podał ten długopis z papieżem. Ale to był bardziej sposób porozumiewania się ze stoczniowcami, uzyskania wiarygodności, że się jest jednym z nich, z ich estetyką… Gwiazda czy Bujak by na to nie wpadli. Jednak w czasie strajku Wałęsa w ogóle nie eksploatował religijności, to mi się w nim podobało. Ludzie się modlili, ale to nie było ostentacyjne.

Tam byli też ludzie niewierzący, którzy nawet nie udawali religijności. Nie czuli żadnego nacisku?
Absolutnie nie. Było religijne mówienie o dobru i złu, ale jednak wyniesione do przestrzeni cywilizacyjnej. Na mnie ten tłum zrobił jednak po raz pierwszy wspaniałe wrażenie. Wie pan, ja rzadko stykam się z takimi masami. Poza tym, jestem wyczulona na chamstwo, a z drugiej strony jestem wzruszona, jak np. bezdomni na dworcu, kobieta i mężczyzna, szukają niedopałków, i potem chcą palić, a ten mężczyzna takim eleganckim ruchem podaje jej ogień. Mnie to wzrusza, bo bardzo często nie spotyka się tego w bardziej wyrafinowanych towarzystwach. Już najbardziej nie znoszę takiego wystudiowanego chamstwa tzw. Elit, a często tak właśnie sama jestem czy byłam atakowana. Tymczasem tam, w stoczni, mimo tłumu, mimo brudu, braku prywatności, była jakaś niezwykła delikatność wzajemna. Ci chłopi, którzy przywozili jedzenie za darmo, to spanie na krzesłach, a jednocześnie odkrywanie, po tej całej atomizacji, troski jednego o drugiego: „czy ci wygodnie, posunę się, czy ci ciepło, masz mydło…?” Jedzenie jakiejś zupy z kotła, tłuczonych ziemniaków, rozdzielanie tego wszystkiego, co przynosili ludzie dla stoczniowców. Zobowiązanie, żeby nie mówić brzydkich słów, żeby nie pić… człowiek czuł się tam bezpiecznie i miło, mimo warunków okropnych, stłoczenia i, może nie strachu, ale ciągłego niepokoju… Naprawdę coś się wydobywało z ludzi lepszego. Wiedziałam, że to nie potrwa długo, że to jest ich odpowiedź na to, że wcześniej byli wypchnięci, nawet przez ten oficjalnie prorobotniczy język PRL-u, na kompletny margines. Było mi ich żal. I może przez to tak się stawiałam w tej grupie ekspertów, że należy wszystko z ludźmi przedyskutować, nie oszukiwać ich, grać z nimi fair…