Książki

prawo

finansowe i podatkowe

Urzędowe interpretacje prawa podatkowego

Opis książki Urzędowe interpretacje prawa podatkowego:

Oparte na autorskiej analizie obowiązującego prawa, wybranego orzecznictwa i piśmiennictwa Urzędowe interpretacje prawa podatkowego stanowią wprowadzenie w problematykę interpretacji prawa podatkowego dokonywanych przez organy podatkowe. Oprócz ogólnych oraz indywidualnych interpretacji prawa podatkowego autor omawia także innego rodzaju pisma Ministra Finansów, jednocześnie analizując ich znaczenie dla podatników i organów podatkowych. W książce najwięcej uwagi poświęcono indywidualnym interpretacjom prawa podatkowego, które coraz powszechniej są wykorzystywane przez zainteresowanych (głównie podatników) i sprawiają najwięcej trudności podczas rozpatrywania przez organy podatkowe i sądy administracyjne. Publikacja zawiera wskazówki i uzasadnienia określonego postępowania w sprawach interpretacyjnych, przydatne zarówno organom podatkowym, jak i podatnikom. Wnikliwie i w przystępny sposób została omówiona także problematyka zastosowania ochrony prawnej z tytułu interpretacji prawa podatkowego. Prezentowana książka powinna zainteresować podatników, ich pełnomocników oraz organy podatkowe, a także osoby biorące udział w procesie legislacji.

Spis treści: Rozwiń >>

Rozdział I. Urzędowe interpretacje prawa podatkowego – aspekt
terminologiczny .
1. Uwagi wprowadzające – znaczenie wykładni
2. Znaczenie ogólnej normy kompetencyjnej
3. Interpretacje prawa podatkowego w rozumieniu Ordynacji podatkowej
4. Znaczenie urzędowej interpretacji prawa podatkowego
Rozdział II. Nadzór Ministra Finansów – rodowód i znaczenie
1. Nadzór Ministra Finansów – zakres uprawnień .
2. Ogólny nadzór w sprawach podatkowych
3. Formy nadzoru sprawowanego przez Ministra Finansów .
4. Znaczenie urzędowej wykładni
Rozdział III. Interpretacje ogólne prawa podatkowego .
1. Uwagi wprowadzające
2. Jednolite stosowanie prawa podatkowego – zakres uprawnień
Ministra Finansów .
3. Zagadnienie mocy wiążącej interpretacji ogólnych .
Rozdział IV. Indywidualne interpretacje prawa podatkowego
1. Uwagi wprowadzające
2. Istota indywidualnej interpretacji prawa podatkowego .
3. Znaczenie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego
Rozdział V. Wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji prawa
podatkowego
1. Uwagi wprowadzające .
2. Pisemna forma wniosku .
3. Urzędowy wzór wniosku
4. Stan faktyczny i ocena prawna wnioskodawcy
Rozdział VI. Postępowanie w sprawie wydania indywidualnej interpretacji
prawa podatkowego
1. Uwagi wprowadzające – znaczenie centralnego modelu wydawania
interpretacji .
2. Dekoncentracja uprawnień w zakresie wydawania interpretacji
indywidualnych
3. Wniosek zainteresowanego wydaniem interpretacji indywidualnej
4. Standardy postępowania
4.1. Przesłanka warunkująca możliwość wydania interpretacji
4.2. Uprawdopodobnienie przesłanki warunkującej możliwość wydania
interpretacji – aspekt ustawowy
Rozdział VII. Termin do wydania indywidualnej interpretacji prawa
podatkowego .
1. Uwagi wprowadzające – data wszczęcia postępowania
2. Termin do załatwienia sprawy interpretacyjnej – zasadnicze kontrowersje
w aspekcie orzeczniczym i doktrynalnym .
3. Następstwa przekroczenia ustawowego terminu
Rozdział VIII. Administracyjna i sądowa kontrola indywidualnych
interpretacji prawa podatkowego
1. Uwagi wprowadzające .
2. Uprawnienia Ministra Finansów – tryb i przesłanki zmiany interpretacji
prawa podatkowego
3. Kontrola indywidualnej interpretacji prawa podatkowego przez sąd
administracyjny
4. Skarga na bezczynność interpretacyjnego organu podatkowego
5. Zakres kontroli sądowej
Rozdział IX. Ochrona prawna z tytułu ogólnych oraz indywidualnych
interpretacji prawa podatkowego
1. Uwagi wprowadzające – znaczenie ochrony prawnej
2. Ochrona prawna wynikająca z ogólnych oraz indywidualnych interpretacji
prawa podatkowego – zakres i skuteczność
Literatura

Fragment książki: Rozwiń >>

Wprowadzenie
Kiedy w 2005 roku zapytano autora tej książki o jego ocenę instytucji
i unormowań Ordynacji podatkowej w zakresie interpretacji prawa
podatkowego, odpowiedział, że są one coraz lepsze, ale wad nie
brakuje1. Po upływie ponad czterech lat licznych zmian oraz nowości
prawodawczych, w obowiązującym obecnie stanie prawnym2 ocenę
tę można by w zasadzie powtórzyć, akcentując jednak zdecydowanie
bardziej pozytywne jej elementy. Ogólne i indywidualne interpretacje
prawa podatkowego stały się istotnym, ugruntowanym, relatywnie
często wykorzystywanym elementem praktyki podatkowej. Organy
podatkowe mogą w tym względzie przekazywać swoje poglądy dotyczące
możliwości stosowania i wykładni prawa podatkowego – przez
co istotnie trudne w odbiorze i przestrzeganiu prawo podatkowe staje
się przystępniejsze dla podatników, w szczególności dzięki większej
przewidywalności rozstrzygnięć organów podatkowych.
Regulacje prawne dotyczące wydawania i wykorzystywania interpretacji
prawa podatkowego przy bliższej, pogłębionej analizie okazują
się skomplikowane, podobnie jak przedmiot, który normują.
Wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego z powodu
znaczenia prawnego w kontekście możliwości jej udzielenia, treści
oraz zakresu niewątpliwie nie jest potocznie pojmowanym „zasięgnięciem
informacji o prawie”. Prawidłowe sformułowanie i przedstawienie,
a następnie załatwienie tego wniosku wymagają zrozumienia instytucji,
której bardzo ważny element stanowi. Zainteresowani uzyskaniem interpretacji
powinni zdawać sobie przede wszystkim sprawę z tego, że zapisy
„wniosku interpretacyjnego” znacząco wpływają zarówno na jej treść, jak
i na możliwość skorzystania z ochrony prawnej z tytułu zastosowania się
do interpretacji. Organy podatkowe wydają interpretacje w relacji do (zaistniałego
lub przyszłego) stanu faktycznego przedstawionego we wniosku;
w przedmiocie tym nie może się toczyć postępowanie dowodowe;
określonej treści wniosku nie uzupełnia i nie naprawia skarga do sądu
administracyjnego wniesiona od wydanej interpretacji; ani organ udzielający
interpretacji, ani też sąd administracyjny nie mogą zmieniać albo
uzupełniać przywoływanego stanu faktycznego.
Jeżeli natomiast stan faktyczny interpretacji odbiegać będzie, np.
jako nieprawdziwy lub nieprecyzyjnie zaprezentowany, od stanu faktycznego
konkretnego opodatkowania, to interpretacja z tej przyczyny
nie będzie we wzmiankowanym „obszarze błędu lub nieprawdy”
chroniła jej adresata. W sygnalizowanej sytuacji niezgodne ze stanem
rzeczywistym lub pomijające określone okoliczności przedstawienie
stanu faktycznego działać będzie w istocie na niekorzyść strony postępowania
interpretacyjnego, nie tworząc stanu ochrony prawnej.
Jeżeli bowiem w toku postępowania podatkowego organy podatkowe
ustalą stan faktyczny opodatkowania w sposób mający znaczenie
prawne odmienny od tego, który stanowił stan faktyczny udzielonej
uprzednio interpretacji prawa podatkowego, interpretacja ta, z powodu
i w zakresie różnicy wymienionych stanów faktycznych, nie będzie
uzasadniała ochrony prawnej na podstawie odpowiednich przepisów
Ordynacji podatkowej.
Interpretacje prawa podatkowego nie stanowią prawa ani też źródeł
prawa, nie mają mocy formalnie wiążącej dla adresatów prawa podatkowego
ani też dla organów podatkowych. Zastosowanie się do interpretacji
w granicach stanu faktycznego i prawnego, w którym została
wydana, tworzy jednak z mocy prawa stan ochrony prawnej,
który organy podatkowe zobowiązane są uwzględniać i stosować.
Postępowanie o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego
nie stanowi wykonania ogólnego nadzoru w sprawach podatkowych,
nie jest też postępowaniem podatkowym – jego wyniku nie
można utożsamiać z decyzją podatkową.
Interpretacje prawa podatkowego w rozumieniu Ordynacji podatkowej
przekazują informacje o możliwościach stosowania, w tym również
o prawidłowej wykładni klaryfikacyjnej, materialnego prawa podatkowego
– zastosowanie się do nich objęte jest ochroną prawną.
Dla zainteresowanych i organów podatkowych posiadających niezbędną
wiedzę oraz intencję ukonstytuowania – obiektywnie zgodnej z prawem,
merytorycznie i formalnie poprawnej, przekonującej, możliwej
do rzeczywistego wykorzystania w praktyce podatkowej – interpretacji
prawa podatkowego obowiązujące w rozważanym przedmiocie
regulacje prawne tworzą dostateczną podstawę i drogę prawną. Moim
zdaniem, jeżeli w przywoływanym obszarze normatywnym potrzebne
są zmiany, to przede wszystkim w celu lepszego zharmonizowania administracyjnego
postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji
prawa podatkowego z mającym kontrolować legalność jego wykonania
postępowaniem przed sądami administracyjnymi3.
Przedstawiana publikacja stanowi obszerne wprowadzenie do problematyki
urzędowych interpretacji prawa podatkowego.
Celem badawczym, ale również popularyzatorskim, tej pracy jest
wskazanie możliwości prawidłowego, z pożytkiem dla organów podatkowych
i zainteresowanych, wykorzystania interpretacji prawa podatkowego,
w tym również uniknięcia błędów i zaniechań w stosowaniu
i przestrzeganiu przepisów dotyczących interpretacji.
Służy temu przedstawiona wielopłaszczyznowa analiza przepisów, z których
wynikają unormowania dotyczące badanej problematyki, oraz –
w niezbędnym zakresie – odnoszącego się do niej orzecznictwa i dorobku
doktryny. Nad rozszerzeniem tych rozważań, w pierwszej kolejności w zakresie
pism organów i zainteresowanych w administracyjnym postępowaniu
interpretacyjnym oraz odnośnie do postępowania przed sądami administracyjnymi
w sprawach indywidualnych interpretacji prawa podatkowego,
autor nadal pracuje i przewiduje możliwość dalszych publikacji.
Jacek Brolik