Książki

nauki humanistyczne

pedagogika

Pedagogika przeżyć

Opis książki Pedagogika przeżyć:

Pedagogika przeżyć w przeszłości budziła wiele kontrowersji. Dziś metodę tę doceniającą rolę przygody i głębokiego wrażenia uważa się za idealną drogę efektywnej edukacji i uczenia się. Te cechy sprawiają, że wykorzystuje się ją w niemal wszystkich dziedzinach pedagogicznej praktyki: w wychowaniu domowym, w pracy z młodzieżą lub z osobami upośledzonymi, w szkoleniu zawodowym dorosłych, a nawet w kształceniu uniwersyteckim. Nadto ciągle jest ona przedmiotem empirycznych badań. Książka Wernera Michla syntetycznie wprowadza w najistotniejsze założenia pedagogiki zorientowanej na działanie i przeżycie. Autor w sposób jasny, zwięzły i precyzyjny omawia w niej kluczowe dla tej gałęzi wiedzy zagadnienia dotyczące: przeżyć, metod ich opisu i sposobu wdrożenia zdobytego doświadczenia w życie codzienne. Jak bowiem podkreśla, górska wspinaczka, zjazd na linie czy morska żegluga dostarczają wiele radości i niezapomnianych doznań, ale bez refleksji i włączenia tych wrażeń w całokształt doświadczenia pozostają one jedynie sposobem spędzania wolnego czasu.

Spis treści: Rozwiń >>

Przedmowa do wydania polskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
1. Historia:
skąd pochodzi pedagogika przeżyć? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
2. Kurt Hahn:
W jaki sposób terapia przeżyć staje się pedagogiką? . . . . . . . . . . . . . 29
3. Ponowne odkrycie wychowania:
Co wnosi pedagogika przeżyć? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
4. Modele uczenia się:
Obciążenie czy ochota do uczenia się? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
5. Od praktyki do badania:
Jak działa pedagogika przeżyć?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55
6. Metaforyczne uczenie się:
Wygodna droga czy ślepa uliczka? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
7. Działania w duchu pedagogiki przeżyć:
Co i jak? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93
Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99

Fragment książki: Rozwiń >>

Na początku tego rozdziału sięgniemy do podstaw niektórych pojęć mających
znaczenie dla pedagogiki przeżyć. Następnie prześledzimy niektóre
myśli będące przygotowaniem i podstawą dla pedagogiki przeżyć.
Torsten Fischer oraz Jörg Ziegenspeck próbowali w „Handbuch Erlebnispädagogik”
– „Podręczniku pedagogiki przeżyć” (2000) w przekonywujący
sposób ująć historię samej idei pedagogiki przeżyć. Zatem ten, kto chciałby
się bardziej skoncentrować na historii, może sięgnąć do tego dzieła (por.
Michl/Schödlbauer 1999).
WAŻNE POJĘCIA
Pedagogika: Pojęcie pedagogiki pochodzi z języka greckiego i składa się
z pais (chłopiec, dziecko) oraz z agogos (towarzysz, przewodnik). W starożytnych
Atenach byli to niewolnicy, którzy towarzyszyli chłopcom w drodze
do szkoły. Interesujące jest to, że świat zachodni przekazał to towarzyszenie,
względnie tę drogę, w sensie wychowania, nie jako słowo dla określenia
szkoły. To mówi trochę o charakterze pedagogiki. Tkwi w niej wspólne
chodzenie, wspólne bycie w drodze, towarzyszenie, milczenie i mówienie,
prowadzenie i ochrona – czyli wszystko, co wiąże się z pedagogiką przeżyć.
Peripatos: Greckie słowo oznaczające kuluary. Szkoła fi lozofi czna Arystotelesa
nosiła taką nazwę, ponieważ wykłady odbywały się w kuluarach.
Chodzenie i fi lozofowanie były ze sobą wzajemnie powiązane. Rafael
przedstawił to w przekonujący sposób na obrazie „Szkoła Ateńska”. Kairos: W mitologii greckiej to bóg szansy, szczęśliwego zbiegu okoliczności.
W tym kontekście można zrozumieć powiedzenie „chwila podarowana
przez bogów”. W pedagogice przeżywamy wiele takich chwil. Wiemy, że
często staramy się o jakąś zmianę u dzieci i młodzieży, nie widząc efektów.
Nagle pewnego dnia pojawia się punkt zwrotny, zmiana zachowania – podarunek
bogów.
Przykład
Wychowawcy przebywają z grupą młodzieży w Szwecji. Są w drodze z plecakami
i śpiworami. Mają zamiar przez sześć tygodni przedzierać się przez
dzikie tereny Szwecji. Młodzież nie ma na to ochoty; dwoje całkowicie wycofuje
się i odrzuca wszelki kontakt z wychowawcami. Milczą, są przekorni
i w żadnym razie nie chcą rozmawiać z tymi zwariowanymi pedagogami.
Po pięciu dniach, rano, ta dwójka woła przed namiotem wychowawców:
„Możecie wstawać, przygotowaliśmy dla was kawę!”. To jest właśnie
kairos, jedna z tych chwil, którą jako pedagog można przegrać lub wykorzystać.
Jeśli pedagodzy powiedzą: „Nie, jesteśmy jeszcze zmęczeni”, wtedy
przegapią dogodną okazję do zbudowania relacji. Jeśli jednak przyjmą
propozycję, mogą obalić mury, które zbudowali ci młodzi ludzie.
Do szczęśliwych zbiegów okoliczności należy więc także to, czy pedagodzy
dostrzegą te chwile i wykorzystają je. Uzasadnione jest twierdzenie,
że takie momenty mogą częściej wystąpić na łonie przyrody niż w innych
okolicznościach.