Książki

literatura piękna

powieści obce

Ostatni czytelnik

Opis książki Ostatni czytelnik:

Tajemnicza i kunsztowna opowieść o życiu i literaturze, przenikających się w zaskakujący sposób. Tytułowy ?ostatni czytelnik? to stary bibliotekarz, żyjący w małym, meksykańskim miasteczku, opiekujący się księgozbiorem, z którego już nikt nie korzysta. On sam szuka w książkach rozwiązania swych problemów. Przy pomocy jednej z nich próbuje rozwikłać zagadkę śmierci pewnej dziewczynki, znalezionej na dnie studni... Wciągająca intryga, gęsta atmosfera i mnóstwo wspaniałych książek, wymyślonych przez autora powieści.

Fragment książki: Rozwiń >>

Wchodzi kobieta w czerni i ciemnych okularach. Przechadza się powoli po bibliotece
małymi krokami, szpilki nie dzwonią. Pończochy mimo upału, krótkie włosy, torebka,
Lucio nie może dojrzeć, czy jest ze skóry, czy z winylu, lecz wygląd nowo przybyłej
wskazuje, że torebka musi być ze skóry. Autor zapewne zacytowałby w tym miejscu
nazwę drogiego sklepu, gdzie ją kupiła, obwieszczając w ten sposób czytelnikom, że nie
jest byle pisarzyną, że nadąża za modą, czy o torebki chodzi, czy o literaturę. Kobieta
zatrzymuje się przed regałem i trzymając ręce z tyłu, zaczyna przeglądać tomy,
przekrzywia głowę w lewo, jeśli litery tytułu i autora idą do góry, lub w prawo, jeśli
schodzą w dół. Światło w bibliotece nie jest intensywne i Lucio zastanawia się, czy
naprawdę może dojrzeć książki w tych czarnych okularach, czy też usiłuje wyglądać na
intelektualistkę. W takim wypadku woli uczciwość pań z Icamole, które całym swoim
uzębieniem wyrażają pogardę dla literatury. Lucio wstaje i siada; zakłada, że powinien
coś powiedzieć, jakieś powitanie, zapytać, czy szuka jakiegoś konkretnego tytułu, ale nie
chce skracać czasu, w którym widzi kobietę od tyłu, kołysanie głowy na wąskiej szyi,
ramiona z wystającymi kośćmi, sposób opierania się na jednej albo drugiej nodze i
nieznaczny szelest kolan. Będzie jeszcze czas, żeby przyjrzeć się jej z przodu, zlustrować
biust, zobaczyć, czy brzuch jest płaski, czy wystający. Gdy widzi, jak kuca, żeby obejrzeć
książki z niższej półki, Lucio pojmuje nagle, że spędzi tę noc, myśląc o niej i o tym, jak
niesprawiedliwe jest pojawienie się piękna w tej mieścinie, niesprawiedliwe dla
mężczyzny, który będzie musiał zgasić światło w pokoju, a w myślach rozniecić falowanie
karku i pończoch zsuwanych z nóg, białych i niemal pozbawionych żylaków,
połyskujących pod niewidocznym księżycem, który sączy się przez okno; a potem będzie
długo miotać się w łóżku i zadowoli się skradzeniem kilku linijek z Rebeki wieczorami,
dokładnie w chwili, gdy ona wsuwa się między prześcieradła naga, tylko w skarpetkach.
Czy będziesz kochać mnie przez całe życie? - zapyta Rebeca, a Lucio, chcąc zamknąć
oczy i nie otworzyć ich aż do następnego poranka, odpowie: To łatwe, Rebeco, bo
niewiele już tego życia.
Kobieta zdejmuje okulary, chowa do torebki i podchodzi do bibliotekarza. Pan podał
policjantom imię Babette. Lucio przywykł do obchodzenia się z grubymi analfabetkami i
nie potrafi złożyć spójnej odpowiedzi, stosownej dla tej kobiety o wyrafinowanych
dłoniach. Chce je pochwycić. Jestem matką Anamari, matką dziewczynki, którą pan
nazwał Babette. Powiedział mi o tym sierżant Aguilar, powiedział mi, że pan poprawił
jego ortografię. Tak, proszę pani.... Lucio zaczyna porządkować zdania; myśli o czarnym
ubraniu nieznajomej. Słyszał, że jest wdową, ale nie wie, czy żałobę nosi po mężu, córce,
czy po prostu lubi mieć na sobie ten kolor. Nie musi pan nic wyjaśniać, mówi kobieta,
znam dobrze powieść Pierre’a Laffitte'a; to moja ulubiona książka i dawno temu zdałam
sobie sprawę z wielkiego podobieństwa między moją córką a Babette, nie tylko
fizycznego, ale także, gdy chodzi o inne rzeczy. Pamięta pan, jak wujek Andre podarował
jej parasol? Oczywiście, mówi Lucio, Babette odtrąca go, mówi, że jeśli ktoś nie chce
zmoknąć, niech zostanie w domu, ale jeśli wychodzi na ulicę... Dziękuję, wujku Andre,
przerywa kobieta, by z pamięci zacytować, dach chroni przed deszczem, gdy jest się w
domu, ale jeśli dachem jest niebo, lepiej moknąć. Lucio spieszy do jednego z regałów po
Śmierć Babette. Nie wątpię w panią, ale chcę doświadczyć przyjemności ujrzenia tego, co
usłyszałem. Po kilku sekundach trafia dokładnie na słowa, które Babette skierowała do
wujka Andre, i powtarza je wraz z echem głosu kobiety. Jeśli dachem jest niebo, szepcze
Lucio. Nie trzeba czytać tego, co dalej: siostrzenica i wujek idą na most nad Sekwaną,
otwierają parasol i upuszczają go. Utrzymuje się na powierzchni przez kilka minut,
podążając w kierunku Notre Damę. Anamari też tak myślała, kontynuuje kobieta i mówi
mu, że wracała do domu w czasie ulew cała przemoczona tak jak Babette. Takich
podobieństw jest więcej. Powoli entuzjazm w jej głosie ustępuje miejsca melancholii:
Anamari owijała palec wskazujący we włosy, aż pojawiały się loki, zgrzytała zębami,
zasypiając, piła ciepłe mleko z cukrem. Może pieprzyk był inny, bo ten Anamari wyglądał
jak plama, a nie jak skamieniała łza; a może to różnica w postrzeganiu, ustępstwo, które
robi Lafitte. Lucio zauważa, że kobieta mówi w czasie przeszłym.
Pani nie spodziewa się, że ona wróci? Kobieta oddycha powoli, subtelnie. A Babette
wróciła?