Książki

biografie i wspomnienia

Na dnie jeziora

Opis książki Na dnie jeziora:

Wydanie rozszerzone i poprawione - na nowo zredagowane z oryginalnego maszynopisu autora (przywrócono wszystkie fragmenty usunięte przez cenzurę PRL z wydania z 1981 r.). Dodatkowo książka została uzupełniona o posłowie Córki Autora oraz 39 archiwalnych fotografii, a także mapę z 1938 r. obrazującą miejsca wydarzeń opisanych w książce oraz mapę schematyczną działań bojowych oddziału Samoobrony porucznika Józefa Pawłusiewicza. Ponadto książkę uzupełnia panoramiczne zdjęcie Jeziora Solińskiego z lotu ptaka z zaznaczeniem niektórych miejsc opisanych w książce.

Fragment książki: Rozwiń >>

Wieść o klęsce Niemców pod Stalingradem rozeszła się lotem błyskawicy po całym globie ziemskim. Dotarła też do Łęgu, odizolowanego od świata. Podniosła naszą grupę na duchu. Wiedzieliśmy już, że inicjatywa na froncie wschodnim przeszła w ręce armii sowieckiej. Tymczasem nadeszła wiosna 1943 roku, piękna pogodna wiosna nadziei na koniec wojny, niepodobną wcześniejszym wiosnom czasu okupacji - tamte były wiosnami rozczarowań.
Rozszumiały się San i Solinka, zasilone dopływami górskich potoków. Rozśpiewały się lasy bieszczadzkie chórami przybyłego ptactwa. Zwierzyna odwiecznym zwyczajem ściągnęła w dolinę Sanu, gdzie trawa poczęła zielenieć i gdzie żer był dla niej łatwy i ponętny. Jednocześnie jakby na skrzydłach leśnych śpiewaków dolatywały do nas wiadomości z frontu o zwycięstwach armii sowieckiej pod Kurskiem, Woroneżem i dalej. Legenda o "niezwyciężonych" siłach zbrojnych III Rzeszy poczęła się rozwiewać. Już wielu Niemców - jak donosił nam Jan Josse - mówiło o nieuniknionej katastrofie Werhmachtu, o przegraniu wojny. Wydawać by się mogło, że w tych warunkach okupant nieco pofolguje w ucisku narodów podbitych. Tymczasem akcje ludobójstwa nie tylko nie malały, lecz wręcz odwrotnie - coraz bardziej przybierały na sile. W okolicach Zamościa i Biłgoraja - okupant wszczął akcje polegającą na masowych wysiedlaniu ludności polskiej, bo kolebką tysiącletniej Rzeszy miał być kraj zdobyty nad Wisłą, oczyszczony dokładnie z Polaków. W Bieszczadach gorliwie organizowano SS galizien, a Ukrainische Hilfspolizei urządzała łapanki celem dostarczenie Niemcom Polaków do niewolniczej pracy. Nad mieszkańcami Łęgu znów zawisła groźna chmura. Zostaliśmy zaalarmowani i bardzo zaniepokojeni dostarczoną nam przez Józefa Paprockiego wiadomością o schwytaniu w Cieśninach Chaima Kleina. Wiadomość ta poderwała naszą grupę na nogi. Zebraliśmy się w Pasiekach nad domem Michała Koncewicza.
- Teraz to już nie przelewki - zaczął Koncewicz. - Klein wiedział o "jaskiniowcach". Jeśli ich wyda, leżymy wszyscy.
- A co, nie mówiłem wam - dodał brat Leszek - że narażamy życie własne i naszych dzieci, czyniąc zadość uczuciom humanitarnym? Teraz - mówił dalej - niech Piotr Kowalik zastanowi się nad tym, po jaką cholerę wtajemniczał Kleina w to, że przechowujemy Żydów, i zdradził mu miejsce ich ukrycia.