Książki

prawo

Leksykon podatku dochodowego od osób prawnych 2010

Opis książki Leksykon podatku dochodowego od osób prawnych 2010:

Zapomnij o problemach z podatkiem dochodowym od osób prawnych!
Książka zawiera przejrzyste i szczegółowe omówienie wielu praktycznych zagadnień, a także gotowe rozwiązania pojawiających się w codziennej praktyce problemów. Z Leksykonu dowiesz się, m.in:
• Jak poprawnie kwalifikować wydatki do kosztów uzyskania przychodów?
• Jak rozliczać koszty w czasie?
• Jak rozliczyć wydatki na korzystanie z samochodów w firmie?
• Jak korzystnie rozliczać różnice kursowe?
• Jak opodatkować dywidendę?
W aktualnym wydaniu szeroko przedstawiono zmiany wchodzące w życie od 1 stycznia 2010 r. Dodatkowym atutem jest uwzględnienie najnowszych wyjaśnień organów podatkowych
i orzecznictwa sądów administracyjnych. Stan prawny na 1 stycznia 2010 roku.

Spis treści: Rozwiń >>

ROZDZIAŁ I – PODMIOT I PRZEDMIOT OPODATKOWANIA ................................................ 35
1. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy ...................................................................................... 35
1.1. Podmiot opodatkowania ......................................................................................................... 35
1.2. Osoby prawne ......................................................................................................................... 36
1.3. Jednostki nieposiadające osobowości prawnej ........................................................................ 36
1.4. Spółki zagraniczne .................................................................................................................. 37
1.5. Spółki zagraniczne – problem z niektórymi krajami ............................................................... 37
1.6. Mały podatnik ......................................................................................................................... 38
1.7. Komitety wyborcze jako podatnicy ......................................................................................... 38
1.8. Rada Rodziców podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych ................................ 39
1.9. Spółki kapitałowe w organizacji ............................................................................................. 41
1.9.1. Spółki kapitałowe w organizacji jako podatnik podatku dochodowego od osób prawnych 41
1.9.2. Data rejestracji spółki kapitałowej w organizacji w urzędzie skarbowym a rozliczenie
podatku dochodowego ................................................................................................... 42
1.9.3. Rok podatkowy w spółce kapitałowej w organizacji ..................................................... 42
1.9.4. Przychody i koszty w spółce kapitałowej w organizacji ................................................ 42
1.9.5. Koszty założenia spółki z o.o. ........................................................................................ 43
1.10. Spółka niemająca osobowości prawnej a podatek dochodowy od osób prawnych ................... 43
1.11. Wspólnoty mieszkaniowe ....................................................................................................... 44
1.12. Spółka komandytowo-akcyjna ................................................................................................ 44
1.13. Upadłość a obowiązek podatkowy .......................................................................................... 44
1.14. Zmiana formy prawnej a następstwo prawne w zakresie obowiązków prawnopodatkowych 45
1.15. Podatkowe grupy kapitałowe .................................................................................................. 46
1.15.1. Warunki utworzenia podatkowej grupy kapitałowej ................................................... 46
1.15.2. Utworzenie podatkowej grupy kapitałowej ................................................................ 47
1.15.3. Rok podatkowy spółek tworzących podatkową grupę kapitałową .............................. 48
1.15.4. Ustalanie dochodu (straty) podatkowej grupy kapitałowej ......................................... 48
1.15.5. Dywidenda od spółek wchodzących w skład grupy kapitałowej ................................ 49
1.15.6. Opodatkowanie dywidendy dla spółki z grupy kapitałowej ............................................ 49
1.15.7. Utrata statusu podatkowej grupy kapitałowej ............................................................. 51
1.15.8. Podatkowa grupa kapitałowa a inne obowiązki .......................................................... 51
2. Wyłączenia przedmiotowe ................................................................................................................. 52
2.1. Działalność rolnicza w rozumieniu ustawy ............................................................................. 52
2.2. Działalność rolnicza w orzecznictwie NSA ............................................................................. 53
2.3. Przedmiot działalności rolniczej ............................................................................................. 53
2.4. Produkcja materiału siewnego ................................................................................................ 54
2.5. Gospodarstwo rolne – definicja ................................................................................................ 54
2.6. Gospodarstwo rolne – wyjaśnienie MF ................................................................................... 55
2.7. Pojęcie „działy specjalne produkcji rolnej” ............................................................................. 55
2.8. Działy specjalne produkcji rolnej – pojęcie ogrzewanej szklarni (tunelu foliowego) oraz hodowli
entomofagów ................................................................................................................ 56
2.9. Działalność rolnicza na gruntach cudzych ............................................................................... 56
2.10. Przychód z kontraktacji .......................................................................................................... 57
2.11. Działalność rolnicza a dywidenda dla osoby fizycznej ............................................................. 57
2.12. Hodowla koni .......................................................................................................................... 58
2.13. Polowa uprawa kwiatów ......................................................................................................... 58
6
2.14. Łuskanie cebulek kwiatowych a działalność rolnicza .............................................................. 59
2.15. Przychody i koszty uzyskania przychodów z działalności rolniczej i pozarolniczej ................ 60
2.16. Sprzedaż warzyw suszonych pochodzących z własnej uprawy ................................................ 61
2.17. Dopłaty w rolnictwie .............................................................................................................. 61
2.18. Dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych .............................................................................. 62
2.19. Dzierżawa gruntów rolnych .................................................................................................... 62
2.20. Grupa producentów rolnych .................................................................................................... 63
2.21. Gospodarka leśna – definicja .................................................................................................... 64
2.22. Czynność prawnie nieważna a zobowiązanie podatkowe ........................................................ 65
2.23. Przychody z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy ........... 65
2.24. Kwota zasądzona na rzecz podatnika w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji ........ 66
2.25. Podatek tonażowy ................................................................................................................... 67
2.25.1. Wybór pomiędzy podatkiem tonażowym a zasadami ogólnymi ............................... 67
2.25.2. Podatnicy podatku tonażowego ................................................................................ 67
2.25.3. Dokument Zgodności ............................................................................................... 68
2.25.4. Przedmiot opodatkowania podatkiem tonażowym ................................................... 69
2.25.5. Wyłączenia z zakresu podatku tonażowego .............................................................. 69
2.25.6. Wybór zasad opodatkowania przez armatora morskiego .......................................... 70
2.25.7. Podatek tonażowy a łączenie przedsiębiorstw .......................................................... 71
2.25.8. Zasady ustalania dochodu armatora .......................................................................... 72
2.25.9. Obliczenie podatku tonażowego ............................................................................... 72
2.25.10. Zapłata podatku i deklaracje w podatku tonażowym ................................................ 73
2.25.11. Podatek tonażowy od sprzedaży statku ..................................................................... 73
2.25.12. Podatek tonażowy a księgi rachunkowe ................................................................... 73
3. Nieograniczony i ograniczony obowiązek podatkowy ....................................................................... 74
3.1. Nieograniczony obowiązek podatkowy ................................................................................... 74
3.2. Ograniczony obowiązek podatkowy ....................................................................................... 74
3.3. Siedziba i zarząd osoby prawnej ............................................................................................. 74
3.4. Terytorium Polski .................................................................................................................... 74
3.5. Pojęcia – „morze terytorialne” i „wyłączna strefa ekonomiczna” ............................................ 75
3.6. Pokłady samolotów i statki morskie ........................................................................................ 76
3.7. Specjalne strefy ekonomiczne ................................................................................................ 76
4. Zwolnienia podmiotowe .................................................................................................................... 76
4.1. Fundusze emerytalne .............................................................................................................. 77
4.2. Zwolnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego .................................................... 77
4.3. Fundusz dopłat nie jest funduszem celowym .......................................................................... 78
4.4. Zwolnienia o charakterze podmiotowym na podstawie odrębnych ustaw ............................... 78
4.5. Zwolnienie państwowych funduszy celowych ........................................................................ 79
4.6. Zwolnienie jednostek budżetowych ........................................................................................ 79
4.7. Zmiany w zakresie zwolnień podmiotowych z podatku dochodowego ..................................... 80
4.8. Jednostki badawczo-rozwojowe – brak zwolnienia ................................................................. 80
5. Rok podatkowy ................................................................................................................................ 81
5.1. Rok kalendarzowy a rok podatkowy ....................................................................................... 81
5.2. Rozpoczęcie działalności a rok podatkowy ............................................................................. 81
5.2.1. Rok podatkowy jako rok kalendarzowy ....................................................................... 81
5.2.2. Rozpoczęcie działalności w drugiej połowie roku a zasady złożenia zeznania podatkowego
........................................................................................................................ 81
5.2.3. Rok podatkowy jako okres 12 kolejnych miesięcy ....................................................... 83
5.3. Zmiana roku podatkowego ...................................................................................................... 83
5.4. Forma zawiadomienia o wyborze roku podatkowego ............................................................. 83
5.5. Konsekwencje niezawiadomienia o zmianie roku podatkowego ............................................. 84
5.6. Modyfikacja roku podatkowego ............................................................................................... 85
5.7. Rok podatkowy spółek tworzących podatkową grupę kapitałową ........................................... 85
5.8. Zamknięcie ksiąg rachunkowych a rok podatkowy ................................................................. 85
7
5.9. Postępowanie upadłościowe a rok podatkowy ...................................................................... 86
5.10. Inny rok podatkowy niż kalendarzowy a data złożenia IFT-2R .................................................. 87
ROZDZIAŁ II – OPODATKOWANIE OSÓB ZAGRANICZNYCH ............................................. 88
1. Ograniczony obowiązek podatkowy ................................................................................................... 88
2. Organiczony obowiązek podatkowy a spółka zarejestrowana w Polsce z siedzibą zarządu na Cyprze 88
3. Pojęcie dochodu uzyskanego w Polsce przez podmiot zagraniczny na terytorium Polski ................. 89
4. Zasady opodatkowania osób zagranicznych ........................................................................................ 91
4.1. Opodatkowanie podmiotu zagranicznego prowadzącego działalność w Polsce ....................... 91
4.2. Opodatkowanie podmiotów zagranicznych pochodzących z państw, z którymi nie zawarto
umowy w sprawie podwójnego opodatkowania ...................................................................... 92
4.2.1. Dochody osiągane przez oddziały (przedstawicielstwa) .............................................. 92
4.2.2. Dochody z nieruchomości ........................................................................................... 92
4.2.3. Dochody z majątku ruchomego ................................................................................... 92
4.2.4. Świadczenie usług ...................................................................................................... 93
4.3. Opodatkowanie podmiotów zagranicznych pochodzących z państw, z którymi zawarto umowy
w sprawie podwójnego opodatkowania ................................................................................... 93
4.3.1. Rola umów międzynarodowych .................................................................................. 93
4.3.2. Umowy w sprawie podwójnego opodatkowania ......................................................... 94
4.3.3. Obowiązek stosowania oficjalnej wersji tłumaczenia umowy o unikaniu podwójnego
opodatkowania ............................................................................................................... 96
4.3.4. Pojęcie zakładu w Umowie Modelowej ...................................................................... 96
4.3.5. Pojęcie zakładu w polskiej ustawie ............................................................................. 97
4.3.6. Opodatkowanie zakładu i podmiotów pozostałych ..................................................... 98
4.3.7. Ustalenie zysku zakładu ............................................................................................. 98
4.3.8. Definicja „zakładu” w umowie z Irlandią .................................................................... 98
4.3.9. Korekta dochodów uzyskanych w innym kraju a zysk zakładu w Polsce ....................... 99
4.3.10. Zasady eliminowania podwójnego opodatkowania w przypadku korekty zysków podmiotów
powiązanych ..................................................................................................... 100
4.3.11. Dochody z nieruchomości .............................................................................................. 101
4.3.12. Dochody z rzeczy ruchomych ........................................................................................ 101
4.3.13. Dochody z licencji ...................................................................................................... 102
4.3.14. Dochody z odsetek ...................................................................................................... 102
4.3.15. Dochody z odsetek – moment potrącenia podatku ....................................................... 102
4.3.16. Dochody z dywidend .................................................................................................. 103
5. Dywidendy dla podmiotów zagranicznych ..................................................................................... 104
5.1. Zasady opodatkowania dywidend dla podmiotów zagranicznych od 1 stycznia 2007 r. ............. 104
5.2. Warunki zwolnienia z podatku dywidend wypłacanych podmiotom zagranicznym ................... 104
5.3. Państwa członkowskie UE i EOG .................................................................................................. 105
5.4. Zwolnienie dywidendy wypłacanej dla podmiotu zagranicznego ................................................ 106
5.5. Obowiązki spółki wypłacającej dywidendę ................................................................................... 106
6. Opodatkowanie osób zagranicznych – konieczność ustalenia ich statusu ........................................ 107
7. Spółka europejska .............................................................................................................................. 108
8. Certyfikat rezydencji ....................................................................................................................... 108
8.1. Pojęcie certyfikatu rezydencji ................................................................................................... 108
8.2. Obowiązek posiadania certyfikatu rezydencji .......................................................................... 109
8.3. Certyfikat rezydencji – wyjaśnienie MF ................................................................................... 109
8.4. Zaświadczenie o wpisie do rejestru nie jest certyfikatem rezydencji ......................................... 110
8.5. Kopia certyfikatu rezydencji ..................................................................................................... 111
8.6. Uzyskanie certyfikatu po dniu dokonania wypłaty a rozliczenie podatku ................................. 112
8.7. Certyfikat rezydencji – zwolnienie ........................................................................................... 112
9. Opodatkowanie dochodów spółki europejskiej .............................................................................. 113
10. Licencje, odsetki, usługi niematerialne ........................................................................................... 113
10.1. Dochody z praw majątkowych wypłacane przez firmy polskie firmom zagranicznym ............ 113
10.2. Forma wypłaty dochodów z praw majątkowych, licencji i odsetek ........................................ 115
8
10.3. Zwolnienie z podatku należności licencyjnych wpłacanych niektórym podmiotom ............. 115
10.4. Należności licencyjne otrzymywane przez zagranicznych zakład .......................................... 117
10.5. Uregulowanie podatku od należności przekazywanej za granicę z własnych środków polskiej
firmy ....................................................................................................................................... 118
10.6. Należność z tytułu udziału w programach partnerskich ........................................................ 119
10.7. Należność z tytułu praw autorskich wypłacona dla firmy francuskiej ................................... 120
10.8. Należności za używanie urządzenia przemysłowego ................................................................. 121
10.9. Należności z tytułu najmu samochodów ciężarowych ............................................................... 121
10.10. Zakup programu komputerowego do dalszej odsprzedaży ................................................... 122
10.11. Program komputerowy nabyty na własne potrzeby a pobór podatku u źródła ....................... 124
10.12. Data pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego przy kapitalizacji odsetek od pożyczki
udzielonej polskiemu podmiotowi przez podmiot zagraniczny .............................................. 125
11. Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w orzecznictwie NSA i wyjaśnieniach organów
podatkowych ................................................................................................................................ 126
11.1. Możliwość opodatkowania tego samego dochodu w obu państwach .................................... 126
11.2. Opodatkowanie odsetek ....................................................................................................... 126
11.3. Pokrycie odsetek ze środków polskiego płatnika .................................................................... 128
11.4. Prowizja za pośrednictwo w sprzedaży wypłacona zagranicznej firmie ................................. 128
11.5. Zapłata za kurs językowy dla nierezydenta a obowiązek potrącenia podatku ....................... 131
11.6. Pojęcie „know-how” w orzecznictwie .................................................................................. 131
11.7. Pojęcie „świadczenia o podobnym charakterze” ..................................................................... 133
12. Zasady opodatkowania dywidend, odsetek i należności licencyjnych wypłacanych podmiotom
niemieckim ................................................................................................................................... 134
12.1. Opodatkowanie dywidend w umowie z Niemcami ............................................................... 134
12.2. Odsetki i należności ............................................................................................................. 134
12.3. Przeniesienie własności majątku .......................................................................................... 135
ROZDZIAŁ III – DOKUMENTACJA PODATKOWA ................................................................... 136
1. Przepisy o ewidencji rachunkowej ................................................................................................. 136
2. Ustalenie dochodu na podstawie ksiąg rachunkowych ................................................................... 137
3. Księgi podatkowe jako dowód określenia dochodów ..................................................................... 138
4. Zasady prowadzenia ksiąg ............................................................................................................. 139
5. Nierzetelne księgi a szacowanie podstawy opodatkowania ............................................................ 140
6. Zawyżenie kosztów a nierzetelność ............................................................................................... 141
7. Fikcyjne rachunki a nierzetelność .................................................................................................. 142
8. Nierzetelne prowadzenie ksiąg a szacunkowe ustalenie podstawy opodatkowania ........................ 143
9. Nierzetelne prowadzenie księgi – odpowiedzialność karna skarbowa ............................................ 143
10. Utracona dokumentacja ................................................................................................................. 144
11. Postępowanie szacunkowe – obowiązki dowodowe strony ............................................................ 145
12. Postępowanie szacunkowe – obowiązki dowodowe organu podatkowego ..................................... 145
13. Wskaźniki do szacowania dochodu – osoby zagraniczne ............................................................... 146
14. Prowadzenie działalności w specjalnej strefie ekonomicznej ........................................................... 146
15. Dokumentacja prowadzona przez podatników zwolnionych przedmiotowo ................................... 147
16. Nieprawidłowe zaliczenie wydatków w koszty a szacowanie ........................................................ 148
ROZDZIAŁ IV – PRZERZUCANIE DOCHODÓW ....................................................................... 150
1. Dokumentacja transakcji podmiotów powiązanych ....................................................................... 150
1.1. Elementy dokumentacji podatkowej ...................................................................................... 150
1.2. Obowiązek sporządzenia dokumentacji ................................................................................. 151
1.2.1. Informacje, o które należy zadbać sporządzając dokumentację podatkową ................. 151
1.2.2. Szczegółowość dokumentacji podatkowej .................................................................. 152
1.3. Kompensata korzyści ................................................................................................................ 154
9
1.4. Dokumentacja transakcji w wyjaśnieniach MF .................................................................... 154
1.5. Pojęcie transakcji oraz sposób określenia jej wielkości ........................................................ 155
1.6. Kraje stosujące szkodliwą konkurencję podatkową .............................................................. 156
1.7. Dokumentacja transakcji podmiotów powiązanych a inne obowiązki informacyjne ............ 156
1.8. Konsekwencje naruszenia obowiązku sporządzenia dokumentacji podatkowej .................... 157
1.9. Termin przedawniania sankcyjnego 50% podatku .................................................................. 157
1.10. Termin sporządzenia dokumentacji cen transferowych .......................................................... 158
2. Powiązania pomiędzy podatnikami ................................................................................................ 158
2.1. Ceny transferowe – pojęcie .................................................................................................. 158
2.2. Przerzucanie dochodów w obrocie międzynarodowym ........................................................ 159
2.3. Przerzucanie dochodów w obrocie krajowym ...................................................................... 160
2.4. Powiązania pośrednie ........................................................................................................... 160
2.5. Umowa najmu zawarta z prezesem zarządu będącym jednocześnie udziałowcem spółki ..... 161
2.6. Pożyczka dla prezesa ............................................................................................................... 162
3. Metody szacowania dochodu .............................................................................................................. 162
3.1. Metody transakcyjne............................................................................................................... 163
3.1.1. Metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej .......................................................... 163
3.1.2. Metoda ceny odprzedaży ............................................................................................ 163
3.1.3. Metoda rozsądnej marży („koszt plus”)....................................................................... 164
3.2. Metody zysku transakcyjnego................................................................................................. 164
3.2.1. Metoda podziału zysków ............................................................................................ 165
3.2.2. Metoda marży transakcyjnej netto............................................................................... 165
3.3. Wybór metody szacunku........................................................................................................ 166
3.4. Szczególne przypadki ustalania wartości rynkowej dóbr niematerialnych i usług .................. 166
3.4.1. Zasady określania wartości rynkowej dóbr niematerialnych i usług .......................... 166
3.4.2. Szacowanie wysokości wydatków na reklamę .......................................................... 167
3.4.3. Pożyczki pomiędzy podmiotami powiązanymi ......................................................... 167
3.4.4. Badania na zlecenie podmiotu powiązanego ............................................................. 167
3.4.5. Wspólne ponoszenie kosztów na wytworzenie dóbr niematerialnych ....................... 168
3.5. Podstawowe zasady dokonywania szacowania dochodu przez organy podatkowe ................. 168
3.6. Analiza porównywalności transakcji ........................................................................................ 169
4. Sposób ustalenia zaniżenia lub zawyżenia cen................................................................................ 169
5. Przerzucanie dochodów – ciężar dowodowy.................................................................................. 170
6. Obciążenie polskiego oddziału kosztami zarządu ........................................................................... 170
7. Wydzierżawienie nieruchomości innemu podatnikowi za symboliczną odpłatnością...................... 171
8. Udzielanie preferencyjnych pożyczek akcjonariuszom................................................................... 172
9. Pożyczki i zakup obligacji a przerzucanie dochodu ........................................................................ 172
10. Sam fakt powiązań gospodarczych nie może rodzić ujemnych skutków podatkowych dla podmiotów
powiązanych.................................................................................................................................. 172
11. Transakcje ze spółką matką i spółkami siostrami ........................................................................... 173
12. Konieczność dokonania oceny skutków powiązań dostawców zagranicznych............................... 174
13. Przekazanie innemu podmiotowi gospodarczemu środka trwałego a przerzucenie dochodu ......... 176
14. Brak uszczuplenia należności podatkowych a art. 11 ustawy......................................................... 176
15. Ceny transferowe w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania ........................................ 176
16. Dochód faktycznie nieuzyskany ...................................................................................................... 177
17. Wydatki na przeprowadzenie audytu w spółkach zależnych ......................................................... 179
18. Porozumienie w sprawie ustalania cen transakcyjnych .................................................................. 180
19. Podmioty powiązane a korekta dochodów uzyskanych w innym kraju ......................................... 181
20. Zasady eliminowania podwójnego opodatkowania w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych
..................................................................................................................................... 183
10
ROZDZIAŁ V – PRZEDMIOT OPODATKOWANIA..................................................................... 185
1. Zasady podstawowe ....................................................................................................................... 185
2. Dochody z tytułu udziału w spółce osobowej................................................................................. 186
2.1. Zasady ogólne......................................................................................................................... 186
2.2. Pojęcie „udziału w spółce” niemającej osobowości prawnej.................................................. 187
2.3. Odsetki od udziału.................................................................................................................... 187
2.4. Spółka z o.o. będąca komplementariuszem spółki komandytowej ......................................... 188
2.5. Różne udziały w zyskach i stratach spółki komandytowej ..................................................... 188
2.6. Dochody z udziału w spółce jawnej........................................................................................ 189
3. Opodatkowanie współwłasności..................................................................................................... 189
4. Przychody ze wspólnego przedsięwzięcia ...................................................................................... 190
5. Dochody ze wspólnego źródła........................................................................................................ 190
6. Zamiana a dochód .......................................................................................................................... 191
7. Sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa......................................................................... 191
8. Sprzedaż udziałów i prawa w spółce komandytowej ..................................................................... 192
ROZDZIAŁ VI – DOCHODY KAPITAŁOWE. PRZEKSZTAŁCENIA SPÓŁEK..................... 194
1. Dochody kapitałowe ........................................................................................................................ 194
1.1. Pojęcie „dochód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych” ................................................ 194
1.2. Przekształcenie spółki kapitałowej w osobową a niepodzielony zysk .................................... 195
1.3. Wymiana udziałów ................................................................................................................... 195
1.4. Przeznaczenie czystego zysku na podwyższenie kapitału zakładowego................................... 196
1.5. Opodatkowanie dochodów z udziału w zyskach osoby prawnej............................................. 196
1.6. Forma wypłaty dywidendy i innych przychodów w zyskach osób prawnych......................... 107
1.7. Dywidendy i inne dochody w zyskach osób prawnych........................................................... 197
1.7.1. Opodatkowanie dywidend wypłacanych przez polskie firmy polskim podmiotom .... 197
1.7.2. Wielokrotne opodatkowanie dywidend wypłacanych polskim podmiotom ............... 198
1.7.3. Zasady opodatkowania dywidend dla podmiotów zagranicznych ................................ 199
1.7.4. Warunki zwolnienia z podatku dywidend wypłacanych podmiotom zagranicznym.... 199
1.7.5. Zasady dokumentowania rezydencji spółek zagranicznych ......................................... 200
1.7.6. Opodatkowanie dywidend otrzymywanych przez polskie podmioty od zagranicznych
spółek ........................................................................................................................ 200
1.7.7. Wypłata dywidendy dla zagranicznej osoby fizycznej ............................................... 201
1.7.8. Zasady poboru podatku od dywidend ........................................................................ 201
1.7.9. Dywidendy otrzymywane przez polskie firmy za granicą ........................................... 202
1.7.10. Dywidenda z raju podatkowego a odliczanie podatku zapłaconego za granicą ........ 204
1.7.11. Obowiązki spółki wypłacającej dywidendę .............................................................. 205
1.7.12. Zaliczka na dywidendę ............................................................................................. 206
1.7.13. Zwolnienia z poboru podatku od dywidend ze względu na cele statutowe ................ 206
1.7.14. Prawa nabyte do odliczenia z art. 23 updop ............................................................... 207
1.7.15. Odsetki od nieterminowej wypłaty dywidendy .......................................................... 207
1.7.16. Wypłata dywidendy z opóźnieniem ........................................................................... 208
1.7.17. Opóźnienie w wypłacie dywidendy akcjonariuszom ...................................................... 210
1.7.18. Ratalna wypłata dywidendy …………........................................................................... 210
1.8. Zatrzymanie zysku w spółce .................................................................................................. 211
1.8.1. Zatrzymanie zysku w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością ................................ 211
1.8.2. Zatrzymanie zysku w spółce akcyjnej ....................................................................... 212
1.8.3. Zatrzymanie zysku w spółce – konsekwencje podatkowe ......................................... 212
1.8.4. Przesunięcie terminu wypłaty dywidendy ................................................................. 212
1.8.5. Opóźnienie wypłaty dywidendy akcjonariuszom ...................................................... 214
1.8.6. Pożyczka od akcjonariuszy............................................................................................ 215
11
1.9. Umorzenie udziałów – zasady opodatkowania ....................................................................... 215
1.9.1. Umorzenie udziałów .................................................................................................... 215
1.9.2. Moment powstania przychodu w przypadku umorzenia udziałów lub akcji .............. 216
1.9.3. Umorzenie nabytych wcześniej akcji ........................................................................ 217
1.9.4. Podstawa opodatkowania w przypadku umorzenia akcji ........................................... 218
1.9.5. Umorzenie akcji nabytych za wierzytelność ……......................................................... 218
1.9.6. Obniżenie kapitału zakładowego w drodze umorzenia części udziałów .................... 221
1.9.7. Opodatkowanie umorzenia udziałów bez obniżenia kapitału (tzw. buy-back) ............ 221
1.9.8. Umorzenie udziałów bez wynagrodzenia .................................................................... 222
1.10. Przekazanie na kapitał zakładowy kwot z innych kapitałów ................................................ 223
1.11. Podwyższenie kapitału zakładowego z kapitału zapasowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
...................................................................................................................... 223
1.12. Podwyższenie kapitału akcyjnego ze środków własnych ..................................................... 224
1.13. Przekazanie agio na podwyższenie kapitału zapasowego spółki z o.o. ................................ 225
2. Przekształcenia spółek ..................................................................................................................... 226
2.1. Regulacje Kodeksu spółek handlowych ................................................................................ 226
2.2. Sukcesja prawnopodatkowa .................................................................................................. 228
2.3. Sukcesja numeru identyfikacji podatkowej ............................................................................ 229
3. Połączenie spółek ............................................................................................................................. 229
3.1. Opodatkowanie spółki nowo zawiązanej (przejmującej) przy połączeniu spółek .................. 229
3.2. Opodatkowanie wspólników spółki przejmowanej (łączącej się) .......................................... 230
3.3. Połączenie w celu uniknięcia opodatkowania ....................................................................... 231
3.4. Rok podatkowy przy fuzji .................................................................................................... 231
3.5. Strata spółki przy fuzji .......................................................................................................... 232
3.6. Strata spółki przejmowanej ................................................................................................... 232
3.7. Strata spółki przejmowanej w wyjaśnieniach Ministra Finansów ......................................... 233
3.8. Strata spółki przejmującej ..................................................................................................... 233
3.9. Zasady amortyzacji przejmowanych składników majątku ................................................... 234
4. Aport ................................................................................................................................................. 234
4.1. Pojęcie aportu ........................................................................................................................ 234
4.2. Regulacje Kodeksu spółek handlowych ................................................................................. 235
4.3. Otrzymanie aportu a przychód podatkowy ............................................................................ 236
4.4. Amortyzacja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych wniesionych aportem 236
4.5. Wartość początkowa środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych otrzymanych
jako aport w spółce kapitałowej.................................................................................... 237
4.6. Amortyzacja środków trwałych otrzymanych w postaci aportu przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej
części..................................................................................................................... 238
4.7. Przychód z wniesienia aportu do spółki prawa handlowego.................................................. 238
4.8. Koszty związane z wnoszeniem towarów w formie aportu ................................................... 240
4.9. Odpłatne zbycie udziałów, akcji lub wkładów w spółdzielni ................................................ 241
4.10. Moment osiągnięcia przychodu przez udziałowca w związku z objęciem udziałów za wkład
niepieniężny.......................................................................................................................... 242
4.11. Moment powstania przychodu w przypadku wniesienia aportu ............................................ 242
4.12. Agio w spółkach z o.o. .......................................................................................................... 243
4.13. Opodatkowania tzw. agio ....................................................................................................... 243
4.14. Wniesienie aportu przez nierezydenta ................................................................................... 244
4.15. Zbycie środka trwałego otrzymanego w formie aportu ........................................................ 244
5. Podział spółek................................................................................................................................ 245
5.1. Majątek przejmowany stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa ............................... 246
5.2. Majątek przejmowany nie stanowi zorganizowanej części przedsiębiorstwa ....................... 247
5.3. Straty spółki dzielonej........................................................................................................... 248
6. Wartość początkowa środków trwałych w przypadku nabycia przedsiębiorstwa ........................... 248
7. Koszty nabycia udziałów ................................................................................................................ 249
12
8. Likwidacja...................................................................................................................................... 250
9. Opodatkowanie wspólników przy likwidacji spółki ........................................................................ 251
10. Amortyzacja składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją osoby prawnej................. 251
11. Obejmowanie udziałów (akcji) przy przekształceniu spółki osobowej w spółkę kapitałową............ 252
12. Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę z o.o. ............................................................................. 252
13. Łączenie i podział spółek kapitałowych a księgi podatkowe .......................................................... 253
14. Łączenie spółek metodą łączenia udziałów a zamykanie ksiąg rachunkowych................................ 256
15. Przekształcenie spółek kapitałowych a zamykanie ksiąg podatkowych.......................................... 256
16. Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę z o.o. a księgi podatkowe .............................................. 257
17. Kontynuowanie działalności przez spółkę w przypadku zaprzestania likwidacji............................ 258
ROZDZIAŁ VII – PRZYCHODY ...................................................................................................... 259
1. Definicja przychodu........................................................................................................................ 259
2. Otrzymanie wartości dewizowych .................................................................................................. 261
3. Pieniądze i wartości pieniężne ........................................................................................................ 262
4. Weksel nie jest źródłem przychodu ................................................................................................. 262
5. Przychód z działalności gospodarczej – zasady ogólne .................................................................. 263
6. Przychód należny........................................................................................................................... 264
7. Zwłoka kontrahenta z zapłatą a przychody należne ........................................................................ 264
8. Brak zapłaty przy odebraniu zamówionych robót........................................................................... 265
9. VAT a przychód............................................................................................................................. 266
9.1. Korekta VAT a przychód w podatku dochodowym................................................................. 266
9.1.1. Korekta roczna VAT a skutki w podatku dochodowym............................................... 266
9.1.2. Roczna korekta VAT od zakupów pozostałych............................................................ 266
9.1.3. Roczna korekta VAT od zakupów inwestycyjnych............................................................. 267
9.1.4. VAT naliczony przychodem.......................................................................................... 268
9.1.5. Dodatkowo określony podatek należny VAT nie zmniejsza przychodów dla celów
podatku dochodowego.................................................................................................. 269
9.1.6. Korekta stawki VAT w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów a przychód w podatku
dochodowym....................................................................................................... 269
9.2. VAT a przychód ..................................................................................................................... 271
10. Skutki niedokonania korekty księgowej ......................................................................................... 271
11. Bony towarowe .............................................................................................................................. 272
12. Refundacja wynagrodzeń z tytułu zatrudnienia młodocianych....................................................... 272
13. Wartość przyznanych akcji w zamian za należne odsetki jest przychodem.................................... 273
14. Kwalifikacja wydatków związanych z kosztami postępowania sądowego..................................... 273
15. Opodatkowanie podmiotów gospodarczych postawionych w stan upadłości................................. 274
16. Zwrot części poniesionych wydatków na zakup kas rejestrujących ............................................... 274
17. Zwrócona akcyza za samochód ..................................................................................................... 275
18. Odszkodowanie za skradziony samochód....................................................................................... 276
19. Otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku .......................................... 276
20. Odsetki a przychód ........................................................................................................................... 277
20.1. Przepisy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych a nienaliczanie odsetek za zwłokę 277
20.2. Odsetki od środków na rachunkach bankowych utrzymywanych w związku z wykonywaną
działalnością ............................................................................................................................. 278
20.3. Opodatkowanie odsetek występujących w obrocie gospodarczym........................................ 278
20.4. Kompensata zobowiązań z tytułu odsetek ............................................................................. 279
20.5. Kwota niezapłaconych odsetek nie jest przychodem............................................................. 280
20.6. Odstąpienie od naliczania odsetek za zwłokę ....................................................................... 280
21. Wynagrodzenie płatników z tytułu terminowego wpłacania podatków........................................... 281
13
22. Wynagrodzenie płatnika za rozliczanie ZUS ................................................................................... 282
23. Odszkodowanie i odsetki otrzymane od Skarbu Państwa ................................................................ 282
24. Udzielenie nieoprocentowanej pożyczki ......................................................................................... 282
25. Odszkodowanie w związku z kolizją samochodu nieobjętego AC .................................................. 283
26. Odszkodowanie z polisy OC a przychód podatkowy ........................................................................ 283
27. Udostępnienie programu komputerowego wykonawcy usługi ........................................................ 284
28. Rozliczenie nakładów..................................................................................................................... 285
29. Handel wierzytelnościami.............................................................................................................. 286
30. Dopłaty do kapitału wniesione tylko przez jednego wspólnika ....................................................... 286
31. Niewykorzystane środki funduszu szkoleniowego a przychód ............................................................... 286
ROZDZIAŁ VIII – WYŁĄCZENIA PRZEDMIOTOWE PRZYCHODÓW................................ 288
1. Wyłączenia z przychodów ................................................................................................................ 288
2. Rabaty, bonusy, bonifikaty............................................................................................................... 291
2.1. Rabaty i bonusy a przychód............................................................................................................... 291
2.2. Rabat towarowy ................................................................................................................................ 292
2.3. Rabat finansowy...................................................................................................................... 292
2.4. Zasady rozliczania rabatów finansowych ................................................................................. 293
2.5. Rabat premiowy – moment uzyskania przychodu................................................................... 293
2.6. Pojęcie „bonifikaty” i „skonta” ................................................................................................. 294
2.7. Bonus jako przychód ............................................................................................................... 295
3. Przyrost inwentarza żywego........................................................................................................... 296
4. Zwrot towarów ............................................................................................................................... 296
5. Dotacje i subwencje....................................................................................................................... 296
6. Kary umowne ................................................................................................................................ 297
7. Pożyczki i odsetki.......................................................................................................................... 297
8. Zwrócone wydatki niezaliczone uprzednio do kosztów uzyskania przychodów.............................. 297
9. Zaliczki, zadatki, przedpłaty........................................................................................................... 298
9.1. Zaliczki na poczet dostaw towarów i usług ............................................................................. 298
9.2. Otrzymane zaliczki i kaucje .................................................................................................... 298
9.3. Zwrot nabywcy zaliczki.......................................................................................................... 299
9.4. Przepadek zadatku ................................................................................................................... 299
9.5. Wpłata należności na poczet przyszłych usług ....................................................................... 300
9.6. Przedpłaty otrzymane od nabywców lokali mieszkalnych...................................................... 300
10. Zwrócone, umorzone lub zaniechane podatki i opłaty .................................................................... 301
11. Kaucje zwrotne ................................................................................................................................ 301
12. Kaucja a przychód podatkowy ....................................................................................................... 302
12.1. Kaucja gwarancyjna nie jest przychodem ................................................................................ 302
12.2. Kaucja u beneficjenta ............................................................................................................... 303
12.3. Zwłoka w zwrocie kaucji ......................................................................................................... 303
13. Korzystanie ze środków pieniężnych będących w depozycie ......................................................... 304
14. Kredyt nie jest przychodem ............................................................................................................ 304
15. Zasady zwracania członkom spółdzielni wkładów i udziałów........................................................ 304
16. Przychody zwiększające zakładowy fundusz świadczeń socjalnych............................................... 305
17. Sprzedaż ośrodków wczasowych i zakładowych domów mieszkalnych......................................... 305
18. Przewłaszczenia w celu zabezpieczenia wierzytelności.................................................................. 306
19. Nieodpłatnie otrzymane rzeczy lub prawa na podstawie umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym 307
20. Wkład niepieniężny wniesiony przez podmiot publiczny ............................................................... 308
21. Umorzenie jednostek uczestnictwa subfunduszy funduszu inwestycyjnego................................... 308
22. Odszkodowanie z polisy OC .......................................................................................................... 308
23. Ujawnienie środka trwałego ........................................................................................................... 309
14
ROZDZIAŁ IX – MOMENT POWSTANIA PRZYCHODU ........................................................... 310
1. Data powstania przychodu ............................................................................................................. 310
2. Wydanie rzeczy .............................................................................................................................. 310
3. Zaliczki od 1 stycznia 2007 r. ......................................................................................................... 311
4. Wystawienie faktury a przychód w podatku dochodowym . ........................................................... 313
5. Zaliczka na usługi budowlane ............................................................................................................................ 314
6. Częściowe wykonanie usługi a przychód w podatku dochodowym .................................................. 315
7. Częściowe wykonanie usługi budowlanej ....................................................................................... 315
8. Sprzedaż mieszkań a data powstania przychodu ....................................................................................... 316
9. Usługi rozliczane cykliczne ........................................................................................................................ 317
10. Sprzedaż energii elektrycznej, cieplnej i gazu przewodowego ......................................................... 318
11. Długość okresu rozliczeniowego..................................................................................................... 318
12. Jednokrotna umowa rozliczana w okresach rozliczeniowych.......................................................... 319
13. Moment powstania przychodu z tytułu świadczenia usług telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych
od 1 stycznia 2007 r. .......................................................................................................... 319
14. Refakturowanie energii na najemców ............................................................................................. 320
15. Przychód w pozostałych przypadkach.............................................................................................. 321
16. Przychody bez zapłaty ...................................................................................................................... 321
17. Płatność „z góry” za kilka miesięcy a rozliczenie przychodu.......................................................... 321
18. Zaliczki na długoterminowy najem .................................................................................................. 322
19. Moment powstania przychodu z tytułu eksportu towarów ............................................................... 323
20. Moment powstania przychodu z tytułu najmu, dzierżawy, leasingu .............................................. 323
21. Moment powstania przychodu z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów........................ 323
22. Moment uzyskania przychodu w przypadku umów komisu............................................................ 324
23. Moment powstania przychodu przy umowie kolportażu................................................................. 324
24. Moment uzyskania przychodu w przypadku zwrotu kosztów sądowych ........................................ 325
25. Moment korekty przychodu przy uznaniu reklamacji ..................................................................... 325
26. Sprzedaż na raty – moment powstania przychodu........................................................................... 326
27. Kwartalne fakturowanie usług ciągłych – moment powstania przychodu....................................... 327
28. Odszkodowanie – moment powstania przychodu............................................................................ 328
29. Moment powstania przychodu z tytułu świadczenia usług edukacyjnych ........................................ 328
30. Moment uzyskania przychodów z tytułu refundacji z NFZ ceny leków i materiałów medycznych 329
31. Data powstania przychodów z tytułu odszkodowania....................................................................... 330
32. Cesja wierzytelności ......................................................................................................................... 331
33. Podwyższenie ceny po dokonaniu dostawy towarów...................................................................... 331
34. Faktura korygująca w związku z pomyłką w cenie ......................................................................... 332
35. Faktura korygująca a przychód w podatku dochodowym ............................................................... 332
36. Faktura korygująca na przełomie roku .............................................................................................. 333
37. Faktura korygująca w związku z późniejszą zmianą ceny ................................................................ 333
38. Faktura korygująca „na plus” a data powstania przychodu ............................................................ 335
39. Przeniesienie wierzytelności w drodze darowizny – data powstania przychodu ............................. 335
40. Czynsz inicjalny – moment przychodu............................................................................................ 336
41. Lokale zajmowane bez tytułu prawnego ......................................................................................... 336
42. Moment powstania przychodu z tytułu nielegalnego poboru energii ............................................. 337
43. Refundacja ceny leków w aptece .................................................................................................... 337
44. Kary umowne za nienależyte wykonanie robót .............................................................................. 338
45. Transfer zawodników – moment powstania przychodów ............................................................... 338
46. Data zapłaty a moment powstania przychodu …….......................................................................... 339
47. Przychód ze świadczenia usług transportowych dokumentowanych biletami miesięcznymi ......... 339
48. Premia pieniężna – moment powstania przychodu.......................................................................... 341
49. Zbycie sublicencji a moment powstania przychodu ....................................................................... 342
15
ROZDZIAŁ X – PRZYCHODY ZE ŚWIADCZEŃ NIEODPŁATNYCH I CZĘŚCIOWO ODPŁATNYCH
........................................................................................................... 346
1. Świadczenia nieodpłatne i częściowo odpłatne ............................................................................. 346
1.1. Przychód z tytułu świadczeń nieodpłatnych i częściowo odpłatnych .................................. 346
1.2. Wysokość przychodu z tytułu nieodpłatnie otrzymanych rzeczy lub praw .......................... 346
1.3. Wysokość przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń ..................................................... 346
1.4. Wysokość przychodu z tytułu częściowo odpłatnie otrzymanych rzeczy lub praw oraz świadczeń
częściowo odpłatnych .................................................................................................. 347
1.5. Zakup towaru handlowego poniżej wartości rynkowej ........................................................ 348
1.6. Świadczenia nieodpłatne ..................................................................................................... 348
1.7. Nieodpłatne świadczenia niezaliczone do przychodu .......................................................... 348
1.8. Nieodpłatne otrzymanie środka trwałego przychodem ........................................................ 349
1.9. Wartość początkowa środka trwałego nabytego za częściową odpłatnością ....................... 349
1.10. Niewywiązywanie się ze zobowiązania a świadczenie nieodpłatne ..................................... 350
1.11. Nieoprocentowana pożyczka nieodpłatnym świadczeniem ................................................. 351
1.12. Użytkowanie przechowywanych pieniędzy wspólnika ........................................................ 351
1.13. Brak czynszu umownego a nieodpłatne świadczenie ........................................................... 352
1.14. Nieodpłatne otrzymanie autobusów służących do świadczenia usług .................................. 353
1.15. Użyczenie pieców sklepom .................................................................................................. 354
1.16. Towar zakupiony w cenie promocyjnej ............................................................................... 354
1.17. Nieopr