Książki

prawo

finansowe i podatkowe

Leksykon ordynacji podatkowej 2010

Opis książki Leksykon ordynacji podatkowej 2010:

Książka omawia z praktycznego punktu widzenia
i w sposób przystępny całość problematyki unormowanej w Ordynacji podatkowej, w tym przede wszystkim:
• zasady powstawania zobowiązań podatkowych,
• przebieg postępowania podatkowego oraz kontroli podatkowej.
W nowym wydaniu szeroko omówione są ostanie zmiany w stanie prawnym. Dowiesz się z niej m.in. jaki obecnie jest koszt wydania interpretacji indywidualnej, na jakich zasadach odpowiadają teraz osoby trzecie oraz co zmieniło się, jeśli chodzi o wykonanie decyzji podatkowych. Sprawdzisz także, czy można korygować deklaracje VAT po kontroli.
W książce uwzględniono najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych w ważnych dla podatników kwestiach, a także wyjaśnienia organów podatkowych w zakresie postępowania podatkowego.
Stan prawny na 2010 rok.

Spis treści: Rozwiń >>

DZIAŁ I – Zagadnienia ogólne ................................................................................................ 1
CZĘŚĆ A – PRZEPISY OGÓLNE................................................................................................ 3
1. Zakres stosowania przepisów Ordynacji podatkowej........................................................................ 3
2. W sytuacjach wątpliwych pierwszeństwo ma Kodeks postępowania administracyjnego.................. 4
3. Egzekucja administracyjna ............................................................................................................... 4
4. Ordynacja podatkowa a Kodeks postępowania administracyjnego .................................................. 4
5. Ordynacja podatkowa a postępowanie w sprawach celnych ............................................................ 5
6. Kontrola skarbowa .......................................................................................................................... 5
7. Ordynacja a inne przepisy prawa ..................................................................................................... 5
8. Niepodatkowe naleŜności budŜetu państwa oraz budŜetów jednostek samorządu terytorialnego
a stosowanie przepisów Ordynacji .................................................................................................. 6
9. Opłaty z tytułu nabycia nieruchomości ............................................................................................ 7
10. Opłaty z tytułu korzystania ze środowiska ........................................................................................ 7
11. Opłaty za usunięcie drzew i krzewów .............................................................................................. 8
12. Wpłaty z zysku ................................................................................................................................. 9
13. Dotacje celowe ................................................................................................................................ 10
14. Sankcje za wprowadzenie do obrotu wyrobów bez uzyskania wymaganego certyfikatu ................. 11
15. NaleŜności z tytułu składek ubezpieczeniowych............................................................................... 12
16. Kara pienięŜna nałoŜona na podstawie przepisów ustawy o działalności ubezpieczeniowej ........... 12
17. Opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (renta planistyczna) .............................................. 13
18. Opłata adiacencka ............................................................................................................................ 13
19. Fundusz Promocji Mleczarstwa ........................................................................................................ 15
20. Wpłata na rzecz Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej ..................................................................... 15
21. Kwota dodatkowa ............................................................................................................................ 16
22. Opłata za korzystanie z zezwoleń na sprzedaŜ napojów alkoholowych .......................................... 16
23. Opłaty za przejazd po drogach krajowych ........................................................................................ 17
24. Opłata za wydanie karty pojazdu ...................................................................................................... 18
25. Opłata za wyrejstrowanie pojazdu .................................................................................................... 18
26. Kary i grzywny................................................................................................................................. 19
27. Przepisy prawa podatkowego w Ordynacji ....................................................................................... 19
28. Pojęcie ,,prawa podatkowego” .......................................................................................................... 19
29. Ustawy podatkowe ........................................................................................................................... 19
30. Księgi podatkowe ............................................................................................................................. 20
31. Ulgi podatkowe w rozumieniu Ordynacji ......................................................................................... 21
32. Ulgi podatkowe a ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych ............................................................ 22
33. Zwolnienie z podatku a wyłączenie od opodatkowania .................................................................... 22
34. Obowiązek podatkowy...................................................................................................................... 23
35. Szczególny charakter obowiązku podatkowego w niektórych podatkach ......................................... 23
36. Czynność cywilnoprawna, a obowiązek podatkowy ........................................................................ 24
37. Zobowiązanie podatkowe ................................................................................................................. 25
38. Opłata targowa ................................................................................................................................. 25
39. Podatek............................................................................................................................................. 26
40. Opłata produktowa ........................................................................................................................... 26
41. Kary pienięŜne nałoŜone na podstawie ustawy o rezerwach państwowych ..................................... 27
42. Dodatkowe zobowiązania podatkowe .............................................................................................. 28
43. Opłaty za parkowanie....................................................................................................................... 29
44. Opłata za zajęcie pasa drogowego .................................................................................................... 29
VI
45. Zwrot osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym
................................................................................................................................................. 30
46. Podatnik ........................................................................................................................................... 30
47. Skutki wadliwego określenia podatnika ............................................................................................ 31
48. MałŜonkowie jako jeden podatnik?................................................................................................... 31
49. Upadły jako podatnik ....................................................................................................................... 31
50. Podmiotowość podatkowoprawna oddziałów osoby prawnej ........................................................... 32
51. Płatnik ............................................................................................................................................. 32
52. Płatnik podatku a rezydencja podatkowa .......................................................................................... 33
53. Inkasenci .......................................................................................................................................... 34
54. Wynagrodzenie inkasenta ................................................................................................................. 34
55. Sposób wyznaczenia inkasenta podatków lokalnych ........................................................................ 35
56. Rok podatkowy ................................................................................................................................ 36
57. Wysokość zobowiązania podatkowego określa się w relacji do okresu podatkowego, którym jest
rok podatkowy ................................................................................................................................. 36
58. Zasady obliczania terminów ............................................................................................................. 37
59. Liczy się faktyczny moment nadania w placówce pocztowej ........................................................... 39
60. ZłoŜenie przesyłki u kuriera albo u operatora pocztowego innego niŜ Poczta Polska ...................... 40
61. Adnotacja złoŜenia pisma ................................................................................................................. 41
62. Zawieszenie biegu niektórych terminów na skutek śmierci spadkodawcy ....................................... 42
63. Dni ustawowo wolne od pracy ......................................................................................................... 42
CZĘŚĆ B – ORGANY PODATKOWE ...................................................................................... 44
1. Organy podatkowe ........................................................................................................................... 44
2. Organ wyŜszego stopnia w stosunku do organu kontroli skarbowej ................................................ 44
3. Celne organa podatkowe .................................................................................................................. 46
4. Spec-organa podatkowe .................................................................................................................... 46
5. Organy kontroli skarbowej ................................................................................................................ 47
6. Uprawnienia organu kontroli skarbowej ........................................................................................... 48
7. Organ właściwy w dniu wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej ............... 49
8. Właściwość organów podatkowych ................................................................................................. 49
9. Ośrodek zamiejscowy izby skarbowej nie jest organem podatkowym............................................. 51
10. Przepisów o właściwości nie moŜna interpretować rozszerzająco ................................................... 52
11. Czy zastępca burmistrza moŜe być organem podatkowym? ............................................................ 54
12. Prawidłowość decyzji wydawanych przez podmioty upowaŜnione ................................................. 55
13. Właściwość miejscowa dla ,,osoby trzeciej” .................................................................................... 55
14. Właściwość Ministra Finansów......................................................................................................... 56
15. Właściwość miejscowa organów podatkowych w sprawach podatku dochodowego od osób
fizycznych ....................................................................................................................................... 56
16. Oddział osoby prawnej płatnikiem zaliczek – właściwość organu podatkowego.............................. 58
17. Właściwość miejscowa organu podatkowego w związku ze zmianą siedziby Spółki ...................... 59
18. Właściwość miejscowa w VAT......................................................................................................... 60
19. Właściwość miejscowa w VAT – przejęcie spółki ........................................................................... 61
20. Właściwość miejscowa w VAT podmiotu zagranicznego ................................................................ 62
21. Właściwość miejscowa organów podatkowych w podatku akcyzowym .......................................... 63
22. Właściwość w zakresie znaków akcyzy ........................................................................................... 65
23. Właściwość miejscowa w sprawach podatku od spadków i darowizn .............................................. 65
24. Właściwość miejscowa w sprawach opłaty targowej i opłaty miejscowej oraz opłaty...................... 66
25. Organ właściwy w sprawach podatku od środków transportowych ................................................ 66
26. Organ właściwy a organ egzekucyjny .............................................................................................. 68
27. Właściwość organu egzekucyjnego dla tzw. duŜych podatników .................................................... 68
VII
28. Organ podatkowy organem egzekucyjnym ...................................................................................... 69
29. Automatyczna zmiana właściwości organu podatkowego u niektórych podatników ....................... 69
30. Zmiana właściwości miejscowej w trakcie roku podatkowego ......................................................... 70
31. Właściwość tzw. duŜych urzędów skarbowych ................................................................................ 72
32. Właściwość organów dla ,,duŜych podatników” – pojęcie zarządzania bezpośredniego i pośredniego
................................................................................................................................................ 73
33. Zmiana właściwości w trakcie postępowania ................................................................................... 74
34. Organ wyŜszego stopnia w stosunku do organu kontroli skarbowej ................................................ 74
35. Naruszenie przepisów o właściwości – skutki................................................................................... 76
36. Właściwość organów uprawnionych do orzekania o zwrocie dotacji celowej ................................. 76
37. Spory o właściwość ........................................................................................................................... 77
38. Skarga na bezczynność organu mającego rozstrzygnąć spór kompetencyjny .................................. 77
39. Spory kompetencyjne – tylko w konkretnej sprawie......................................................................... 78
40. Kontrola właściwości organów podatkowych przez Sąd Administracyjny ...................................... 79
41. Ocena właściwości organu podatkowego przez NSA ....................................................................... 79
42. Odwołania od decyzji ZUS w sprawach o umarzanie naleŜności z tytułu składek ........................... 80
43. Obsługa podatników w powiatach, na terenie których nie utworzono urzędu skarbowego .............. 80
DZIAŁ II – Zobowiązania podatkowe .................................................................................. 83
CZĘŚĆ A – POWSTAWANIE ZOBOWIĄZAŃ, ICH WYGAŚNIĘCIE ORAZ
PRZEDAWNIENIE ............................................................................................. 85
Rozdział 1. Powstawanie zobowiązań .................................................................................................. 85
1. Sposoby powstawania zobowiązań ................................................................................................... 85
2. Obowiązek podatkowy a powstanie zobowiązania podatkowego .................................................... 86
3. Powstanie zobowiązania podatkowego w orzecznictwie NSA ......................................................... 86
4. Zobowiązanie powstałe z mocy prawa a decyzja wymiarowa .......................................................... 87
5. II instancja moŜe zobowiązanie jedynie zmniejszyć ........................................................................ 88
6. Powstawanie zobowiązań w podatku dochodowym na przykładzie podatku dochodowego od
osób prawnych ................................................................................................................................ 88
7. Moment powstania zobowiązania podatkowego z tytułu opodatkowania dochodu z nieujawnionych
źródeł przychodów .............................................................................................................. 89
8. ,,Sankcyjny” ryczałt – sposób powstania zobowiązania ................................................................... 89
9. Szczególny moment powstania zobowiązania podatkowego przy następczym ujawnieniu istnienia
umowy poŜyczki .............................................................................................................................. 90
10. Decyzja w sprawie podatku od nieruchomości dla osób fizycznych decyzją ustalającą .................. 91
11. Obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ..................................................... 91
12. Odpowiedzialność osoby trzeciej – decyzja konstytutywna ............................................................. 92
13. Decyzje określające wysokość zobowiązania ................................................................................... 92
14. Wysokość zobowiązania podatkowego naleŜy określić w prawidłowej wysokości ......................... 93
15. Nie moŜna wydać decyzji w tej samej wysokości co zobowiązanie zadeklarowane przez podatnika
.................................................................................................................................................. 94
16. Fakt niezłoŜenia deklaracji uzasadnia wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania
podatkowego ................................................................................................................................... 94
17. Przed orzekaniem o nadpłacie naleŜy określić wysokość zobowiązania podatkowego .................... 95
18. Odrębność postępowania w sprawie określenia zobowiązania od postępowania w sprawie
stwierdzenia nadpłaty ....................................................................................................................... 95
19. Zapłata nieprawidłowo zadeklarowanego podatku ........................................................................... 96
20. MoŜliwość określenia dochodu niepowodującego powstania zobowiązania podatkowego ............. 96
21. Uchylenie decyzji określającej zaległość a odsetki za zwłokę .......................................................... 97
22. Decyzja odsetkowa .......................................................................................................................... 98
VIII
23. Odrębność zobowiązania podatkowego od zobowiązania z tytułu zaliczek ..................................... 98
24. Skutki złoŜenia deklaracji podatkowej .............................................................................................. 100
25. Stwierdzenie zaległości na wniosek podatnika ................................................................................. 100
26. Zaniechanie poboru podatku oraz zwolnienie płatników z jego poboru ........................................... 101
27. Zaniechanie poboru podatku to nie zwolnienie z obowiązku uiszczenia podatku ............................ 103
28. Abolicja podatkowa .......................................................................................................................... 103
29. Warunki skorzystania z tzw. ustawy abolicyjnej .............................................................................. 104
30. Określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania ........................................................... 105
31. Rzeczywista wartość podstawy opodatkowania a wartość ustalona w drodze szacowania ..…….… 106
32. Brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych – alternatywa rozłączna ....................................... 107
33. Oszacowanie moŜna zastosować dopiero po uprzednim stwierdzeniu nierzetelności księgi ............ 107
34. Znaczenie ustalenia stanu faktycznego w aspekcie skorzystania z metody oszacowania ................. 108
35. Nawet po stwierdzeniu nierzetelności ksiąg rachunkowych ustalenie w drodze oszacowania nie
jest obligatoryjne .............................................................................................................................. 109
36. Metody szacowania .......................................................................................................................... 109
37. Szczególne przypadki i zasady szacowania podstawy opodatkowania przewidziane w ustawach
podatkowych ................................................................................................................................... 110
38. Zasady dokonywania szacunku przez organy podatkowe ................................................................ 110
39. Brak ksiąg podatkowych .................................................................................................................. 111
40. Wybór jednej z kilku moŜliwych metod szacowania ........................................................................ 111
41. Wybór metody szacowania spoza ustawowego katalogu ................................................................. 112
42. Brak uzasadnienia wyboru metody oszacowania ............................................................................. 112
43. Kontroli sądowej nie podlega wybór metody szacowania, jeśli... ................................................... 113
44. Szacowanie w handlu detalicznym.................................................................................................... 113
45. Bezprawne oszacowanie podstawy opodatkowania w podatku VAT ............................................... 114
46. Nie mają znaczenia przyczyny braku danych ................................................................................... 116
47. Szacowanie cen zakupów w szarej strefie ........................................................................................ 116
48. Oszacowanie nie powinno być sankcyjne ........................................................................................ 117
49. Określenie wysokości straty poniesionej przez podatnika ................................................................ 117
50. Brak moŜności wydania decyzji w przedmiocie straty przed zakończeniem roku podatkowego
................................................................................................................................................ 118
51. Określenie straty za rok, za który zobowiązanie jest przedawnione – dopuszczalne ........................ 119
52. Czasowe granice określenia straty .................................................................................................... 119
53. Termin określenia podatnikowi straty .............................................................................................. 121
54. Obejście prawa podatkowego ........................................................................................................... 122
Rozdział 2. Wygaśnięcie zobowiązań podatkowych ........................................................................... 124
55. Sposoby wygaśnięcia zobowiązań podatkowych ............................................................................. 124
56. KaŜda forma wygaśnięcia zobowiązania jest samoistna ................................................................... 124
57. Odwołanie od decyzji organu I instancji nie jest przeszkodą do wygaśnięcia zobowiązania
podatkowego ................................................................................................................................... 125
58. Zapłata nie czyni postępowania w przedmiocie umorzenia bezprzedmiotowym ............................. 126
59. Przedawnienie a wniosek o umorzenie zobowiązania podatkowego ............................................... 127
60. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w związku z zastosowaniem się do interpretacji podatkowej
............................................................................................................................................... 128
61. Zapłata zobowiązania ........................................................................................................................ 128
62. Właściwe wykonanie zleceń płatniczych ......................................................................................... 129
63. Dzień zapłaty podatku przy przelewie z zagranicy .......................................................................... 130
64. Zapłata a wpłata podatku .................................................................................................................. 130
65. Egzekucja przedawnionego zobowiązania ....................................................................................... 131
66. Płatność podatku do niewłaściwego urzędu skarbowego ................................................................. 132
67. Podatek zapłacony przez osobę trzecią ............................................................................................. 133
68. Powstanie nadpłaty zobowiązania przez podatników prowadzących działalność gospodarczą ........ 135
IX
69. Forma zapłaty zobowiązania przez podatników prowadzących działalność gospodarczą .............. 135
70. Zapłata podatku przez mikroprzedsiębiorców ................................................................................ 136
71. Zapłata podatku a obowiązek posiadania rachunku bankowego ..................................................... 136
72. Obowiązek posiadania rachunku bankowego a brak zobowiązań podatkowych ............................ 137
73. Wpłata podatku z osobistego rachunku bankowego ....................................................................... 138
74. „Odpowiednie” stosowanie przepisów o zapłacie podatku ............................................................. 138
75. Kolejność zaliczania wpłat ............................................................................................................. 139
76. Zaokrąglenia .................................................................................................................................. 140
77. Zaokrąglanie starych zobowiązań ................................................................................................... 140
78. Zaokrąglenie podatku rolnego ........................................................................................................ 141
79. Potrącenie ...................................................................................................................................... 141
80. Potrącenie a umowa zawarta pod warunkiem zawieszającym ........................................................ 142
81. Zabezpieczenie pokrycia długu celnego nie jest wierzytelnością z której moŜe nastąpić potrącenie
............................................................................................................................................... 143
82. Potrącenie a spółka cywilna i jej wspólnicy .................................................................................... 143
83. Rozporządzenie wierzytelnością na rzecz jednego ze wspólników ................................................. 145
84. Potrącenie w trybie Ordynacji podatkowej a stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego .............. 148
85. Umowa przenosząca własność rzeczy w zamian za zaległości podatkowe, ma charakter czynności
cywilnoprawnej ..................................................................................................................... 149
86. Zasady dokonywania potrąceń ........................................................................................................ 150
87. Elementy formalne wniosku o potrącenie ....................................................................................... 150
88. Charakter wniosku o zaliczenie wpłaty na poczet innego podatku ................................................. 152
89. Nie mogą być potrącone z wierzytelności jakie mu przysługują w stosunku do państwowej
osoby prawnej................................................................................................................................. 152
90. Potrącenie wierzytelności wobec Skarbu Państwa wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami..............................................................................................................
.................. 153
91. Zaliczenie zwrotu róŜnicy podatku na poczet zaległości podatkowej następuje z mocy samego
prawa ............................................................................................................................................ 153
92. Przeniesienie własności weksla ...................................................................................................... 153
93. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego poprzez emisję obligacji ............................................... 154
94. Odroczenie terminu płatności a moŜliwość zawarcia umowy przeniesienia własności .................. 155
95. Przeniesienie własności rzeczy a VAT ........................................................................................... 156
Rozdział 3. Przedawnienie ................................................................................................................... 158
96. Przedawnienie w prawie podatkowym ............................................................................................ 158
97. Przedawnienie prawa do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego..................................... 158
98. Zobowiązanie, które nie powstało nie moŜe się przedawnić ........................................................... 159
99. Decyzja określająca róŜnicę w podatku naliczonym do podatku naleŜnego ................................... 160
100. Zawieszenie biegu przedawnienia prawa do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego ..... 161
101. Zawieszenie biegu przedawnienia prawa do wymiaru a ustalenie rzeczywistej treści czynności
prawnej .......................................................................................................................................... 161
102. Przedawnienie prawa do wymiaru podatku w przypadku utraty prawa do ulgi ............................... 162
103. Termin przedawnienia prawa do doręczenia decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe
.............................................................................................................................................. 162
104. Nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem
skarbowym ..................................................................................................................................... 163
105. Decyzja określająca wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych nie powoduje zmiany
charakteru zobowiązania ................................................................................................................. 163
106. Przedawnienie naleŜności z tytułu nienaleŜnego zwrotu podatku od towarów i usług ................... 165
107. Zaliczki na podatek a przedawnienie zobowiązania podatkowego ................................................. 167
108. Przedawnienie a nowelizacja przepisów ......................................................................................... 168
109. Upływ terminu przedawnienia przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy......................... 168
110. Wydanie decyzji przez organ drugiej instancji po upływie terminu do wydania decyzji ustalającej
................................................................................................................................................. 169
X
111. Przedawnienie a zapłata podatku w toku postępowania odwoławczego ......................................... 170
112. Podstawą odmowy przyjęcia zabezpieczenia w gotówce nie moŜe być upływający termin przedawnienia
....................................................................................................................................... 172
113. Przedawnienie a wniosek o umorzenie zobowiązania podatkowego .............................................. 173
114. Przedawnienie a wymiar podatku w mniejszej wysokości............................................................... 173
115. Korzystanie z ulg a zmiana terminu przedawnienia ........................................................................ 174
116. Obowiązki organu podatkowego w przypadku stwierdzenia upływu terminu przedawnienia
................................................................................................................................................. 175
117. Zawieszenie oraz przerwanie biegu przedawnienia ......................................................................... 175
118. Zawieszenie przedawnienia – postępowanie zabezpieczające ........................................................ 177
119. Bieg przedawnienia a rozłoŜenie płatności podatku na raty............................................................. 178
120. Doręczenie odpisu tytułu wykonawczego a przerwanie biegu przedawnienia................................. 178
121. Przerwanie biegu przedawnienia przez egzekucję – definicja środka egzekucyjnego .................... 179
122. Spisanie ze skarŜącym protokołu o jego stanie majątkowym ......................................................... 181
123. Zabezpieczenie wykonania zobowiązania nie jest pierwszą czynnością egzekucyjną ................... 181
124. Warunkowe przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne ............................. 182
125. Bieg przedawnienia jest przerwany dopiero po poinformowaniu podatnika ................................... 183
126. Nieskuteczne zajęcie zabezpieczające ........................................................................................... 183
127. Bieg przedawnienia a czynność egzekucyjna dokonana w oparciu o decyzję, której stwierdzono
niewaŜność .................................................................................................................................... 183
128. Bieg przedawnienia a czynność egzekucyjna dokonana w oparciu o decyzję, którą uchylono........ 183
129. Przedawnienie opłaty adiacenckiej ................................................................................................. 184
130. Wpływ postępowania upadłościowego na bieg terminu przedawnienia ......................................... 184
CZĘŚĆ B – PŁATNOŚĆ PODATKU, JEGO NADPŁATA ORAZ KOREKTY ............. 185
Rozdział 1. Terminy płatności ............................................................................................................... 185
1. Termin płatności............................................................................................................................... 185
2. Zasady obliczania terminów w Ordynacji mają wpływ na bieg terminu płatności podatku ............. 186
3. Terminy płatności dla płatników i inkasentów.................................................................................. 187
4. Termin zapłaty róŜnicy podatku wynikającej z decyzji naczelnika urzędu celnego ......................... 188
5. Zasady ustalania terminów płatności rat podatku od nieruchomości ................................................ 189
6. Błędne pouczenie o terminach .......................................................................................................... 190
7. Odrocznie terminu – tylko przed jego upływem ............................................................................... 190
8. Konsekwencje niedotrzymania odroczonego terminu płatności podatku lub braku zapłaty raty ...... 190
9. Decyzja organu o odroczeniu terminu ma charakter uznaniowy ...................................................... 191
10. Termin płatności podatku rozłoŜonego na raty ................................................................................. 192
11. Opłata prolongacyjna ........................................................................................................................ 193
12. Zasady obliczania wysokości opłaty prolongacyjnej......................................................................... 195
13. Ustalenie opłaty prolongacyjnej – wyjaśnienia MF........................................................................... 195
14. Przypadki, gdy nie ustala się opłaty prolongacyjnej.......................................................................... 196
15. Zaleganie kontrahentów z płatnościami nie jest przesłanką do rozłoŜenia zapłaty zaległości na
raty .................................................................................................................................................. 197
16. Długotrwała choroba nie jest wypadkiem losowym ......................................................................... 197
17. Przesłanki rozłoŜenia na raty związane być muszą z osobą podatnika ............................................. 198
18. Decyduje obecna sytuacja podatnika ................................................................................................ 199
19. Zapłata bezgotówkowa z chwilą obciąŜenia rachunku podatnika tylko jeśli nastąpiło uznanie
rachunku organu podatkowego.......................................................................................................... 199
Rozdział 2. Zaległość podatkowa .......................................................................................................... 201
20. Zaległość podatkowa ........................................................................................................................ 201
21. „Zaległość w podatkach” a „zaległość podatkowa” ......................................................................... 202
22. Brak winy podatnika przy nienaleŜnym zwrocie podatku ................................................................ 203
23. Umyślność i nieumyślność winy podatnika ...................................................................................... 203
XI
24. Wykazanie przez podatnika braku winy powinno nastąpić w toku postępowania podatkowego ..... 203
25. Winę podatnika moŜe wyłączać zawinione działanie osoby trzeciej ................................................ 204
26. NienaleŜnie otrzymany zwrot podatku traktowany na równi z zaległością podatkową .................... 205
27. Zaległość podatkowa powstaje dopiero po zapadnięciu ostatecznej decyzji o zwrocie nienaleŜnie
pobranego podatku .......................................................................................................................... 205
28. Zobowiązanie osoby trzeciej do uiszczenia cudzego podatku nie moŜe przekształcić się w zaległość
podatkową .......................................................................................................................... 206
29. Konstytucyjność regulacji prawnych dotyczących powstawania nadpłaty ....................................... 206
30. Zaległości w podatku związane z wcześniejszym rozpoznaniem obowiązku podatkowego ............ 207
31. NienaleŜnie zwrócona nadpłata nie moŜe być traktowana jako zaległość podatkowa ...................... 207
32. Moment powstania zaległości podatkowej przy czynności cywilnoprawnej..................................... 208
33. Powtórny zwrot nadwyŜki podatku naliczonego nad naleŜnym ....................................................... 208
34. Zaliczenie kwoty nadpłaty na poczet zaległości podatkowej ............................................................ 209
35. Skutki powstania zaległości podatkowej ........................................................................................... 210
36. Oprocentowanie nienaleŜnej nadpłaty bądź zwrotu podatku............................................................. 210
Rozdział 3. Odsetki za zwłokę ................................................................................................................ 211
37. Odsetki za zwłokę ............................................................................................................................ 211
38. Stawka odsetek za zwłokę ................................................................................................................ 212
39. ObniŜone odsetki za zwłokę przy dobrowolnym uregulowaniu zaległości ..................................... 212
40. ObniŜone odsetki – brak moŜliwości stosowania w przypadku deklaracji złoŜonych przed 2009 r. 213
41. Ustalanie podstawowej stopy procentowej kredytu lombardowego ................................................. 214
42. Kontrola prawidłowości obliczenia przez organy odsetek ................................................................ 215
43. Samodzielne obliczenie wysokości i wpłata odsetek za zwłokę........................................................ 215
44. Szczegółowe zasady naliczania odsetek za zwłokę ........................................................................... 216
45. Decyzja dotycząca zaliczek po zakończeniu roku podatkowego....................................................... 218
46. Interpretacja prawa podatkowego jest konstrukcją chroniącą przed obowiązkiem zapłaty odsetek
................................................................................................................................................ 219
47. Wydanie decyzji odsetkowej – ryczałt od przychodów ewidencjonowanych .................................. 219
48. Wystawianie tytułów wykonawczych na podstawie decyzji określających odsetki od zaliczek ....... 220
49. MoŜliwość naliczania odsetek za zwłokę nie jest w przypadku zaliczek zaleŜna od istnienia
zaległości podatkowej w tych zaliczkach ......................................................................................... 222
50. Odsetki w przypadku nienaleŜnego zwrotu nadwyŜki podatku ........................................................ 223
51. Sytuacje, gdy odsetek za zwłokę nie nalicza się ............................................................................... 224
52. Odsetki za zwłokę – opóźnienia we wszczęciu postępowania po kontroli podatkowej .................... 227
53. Odsetki za zwłokę w przypadku korygowania deklaracji po kontroli podatkowej ........................... 228
54. Odsetki za zwłokę a oczywiste błędy w deklaracji............................................................................ 228
55. Błąd rachunkowy w deklaracji podatkowej ...................................................................................... 228
56. Odsetki w niskiej wysokości a podatki stanowiące dochód jednostek samorządowych.................... 229
57. Zawieszenie postępowania a naliczanie odsetek za zwłokę .............................................................. 230
58. Przewlekłość postępowania .............................................................................................................. 231
59. PrzedłuŜenie postępowania z przyczyn niezaleŜnych od organu ...................................................... 232
60. Przyczynienie się strony lub jej przedstawiciela do opóźnienia w załatwieniu sprawy .................... 232
61. Zasady zaliczania wpłat dotyczących zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę......................... 233
62. Przyczyną naliczania odsetek nie jest decyzja deklaratoryjna .......................................................... 234
63. Określenie wysokości zaległości podatkowej i odsetek powinno nastąpić w jednej decyzji ............ 235
64. Określenie wysokości odsetek za zwłokę w decyzji odrębnej .......................................................... 236
65. Wpłata dokonywana przez syndyka ................................................................................................ 236
66. Odsetki nie mogą się dublować ......................................................................................................... 237
67. Odpowiedzialność byłego wspólnika za odsetki za zwłokę ............................................................. 238
68. Fiskus pamięta.................................................................................................................................. 238
69. Odsetki od zaległości podatkowych w podatkach płaconych zgodnie z prawem podatkowym
w ratach ........................................................................................................................................... 239
70. Odsetki od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne ..................................... 240
XII
Rozdział 4. Nadpłata ............................................................................................................................... 242
71. Pojęcie nadpłaty .............................................................................................................................. 242
72. Faktyczne nadpłaty niebędące nadpłatami w rozumieniu Ordynacji podatkowej ........................... 244
73. Nadpłata w rocznym podatku dochodowym od osób fizycznych .................................................. 245
74. Stwierdzenie nadpłaty w przypadku danin publicznych, które nie podlegają zadeklarowaniu ....... 246
75. Nadpłata – obowiązek organu podatkowego i uprawnienie podatnika .................................... 246
76. Właściwość organów podatkowych................................................................................................. 247
77. Świadczenie nienaleŜne z powodu braku statusu podatnika – nadpłatą? ......................................... 247
78. Względna niewaŜność czynności cywilnoprawnej a nadpłata podatku ........................................... 248
79. Zamiar wykonania zobowiązania podatkowego .............................................................................. 249
80. NienaleŜnie zapłacona opłata prolongacyjna nadpłatą..................................................................... 249
81. Pojęcie nadpłaty nie obejmuje kosztów egzekucyjnych .................................................................. 250
82. Skutki wstrzymania wykonania decyzji........................................................................................... 250
83. Moment powstania nadpłaty............................................................................................................ 251
84. Decyduje moment uiszczenia nienaleŜnego podatku....................................................................... 252
85. Powstanie a ujawnienie istnienia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych ................ 253
86. Nadpłaty w podatku VAT ............................................................................................................... 253
87. Nadpłata przy kwartalnych deklaracjach VAT ............................................................................... 253
88. Nadpłata w podatku od nieruchomości ............................................................................................ 254
89. Podatek od nieruchomości – osoba fizyczna błędnie rozliczająca się jak osoba prawna ............... 254
90. Nadpłata istniejąca w związku z niezgodnością przepisu z Konstytucją RP, której nie stwierdził
Trybunał Konstytucyjny ................................................................................................................. 255
91. Określenie wysokości nadpłaty........................................................................................................ 256
92. Stwierdzenie nadpłaty a dokonanie w roku podatkowym zwrotów nienaleŜnie pobranych
świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu................................. 257
93. Postanowienie w przedmiocie zwrotu podatku................................................................................ 258
94. Skutki błędnego określenia wysokości nadpłaty.............................................................................. 259
95. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty .................................................................................................... 260
96. Korekta deklaracji i wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku VAT przez byłych wspólników
rozwiązanej spółki cywilnej ............................................................................................................ 262
97. Konieczne jest istnienie w obrocie prawnym decyzji określającej wysokość zobowiazania
podatkowego .................................................................................................................................. 262
98. NaleŜy najpierw określić zobowiązanie podatkowe ....................................................................... 263
99. Standardy postępowania w przedmiocie nadpłaty .......................................................................... 263
100. Błędne nazwanie wniosku................................................................................................................ 263
101. Kwota podatku błędnie zapłacona przez osobę niebędącą podatnikiem a wniosek o stwierdzenie
nadpłaty .......................................................................................................................................... 264
102. Brak moŜliwości wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty w czasie trwania postępowania
podatkowego ..................................................................................................................... 265
103. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty a postępowanie wymiarowe ................................. 266
104. Odrębność postępowania w sprawie z wniosku o zwrot nadpłaty od postępowania wymiarowego 267
105. Nadpłata a decyzja ostateczna określająca wysokość zobowiązania podatkowego ......................... 268
106. Postępowanie organu podatkowego w razie złoŜenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze
skorygowanymi deklaracjami .......................................................................................................... 269
107. Subsydiarny charakter przepisów Ordynacji podatkowej ............................................................... 270
108. Przekroczenie terminu zwrotu podatku VAT w przypadku podmiotu zagranicznego .................... 271
109. Właściwość organów podatkowych w sprawach stwierdzenia nadpłaty podatków pobieranych
przez płatników ............................................................................................................................... 271
110. Wygaśnięcie prawa do złoŜenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty ................................................. 272
111. Prawo do złoŜenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT .......................................... 272
112. Wyegzekwowane (przedawnione) zobowiązanie podatkowe jest nadpłatą .................................... 274
XIII
113. „Ujawnienie nadpłaty” .................................................................................................................... 274
114. Stwierdzenie nadpłaty a zwrot podatku VAT ................................................................................. 275
115. Sposoby zadysponowania nadpłatą ................................................................................................. 276
116. Ustalenie zaistnienia okoliczności umoŜliwiających zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości ...... 278
117. Zaliczenie kwoty nadpłaty na poczet zaległości podatkowej ........................................................... 278
118. Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej a ogłoszenie upadłości podatnika ............... 279
119. Postępowanie zabezpieczeniowe, egzekucyjne a zaliczenie nadpłaty.............................................. 280
120. Niezasadny zwrot powoduje powstanie zaległości podatkowej....................................................... 280
121. Gdy nadpłata powstała wcześniej niŜ zaległość podatkowa ........................................................... 282
122. „Nadpłaty” w podatkach ustalonych decyzjami wymiarowymi ...................................................... 283
123. Kwestionowanie prawa do zwrotu nadpłaty przed wydaniem decyzji potwierdzającej zobowiązanie
podatkowe ............................................................................................................................. 283
124. Nadpłata nie moŜe być przedmiotem cesji ...................................................................................... 284
125. Zaliczenie nadpłaty na poczet odsetek wynikających z decyzji odsetkowej .................................... 285
126. Płatnik a nadpłata ............................................................................................................................ 286
127. Nadpłata podatkowa płatnika a jej zaliczenie na poczet zaległości z tytułu zaliczek ...................... 286
128. ZawyŜony podatek nierezydenta...................................................................................................... 287
129. Nadpłacona kara pienięŜna ............................................................................................................. 287
130. Zaliczenie zwrotu podatku na poczet zobowiązania podatkowego a właściwość miejscowa
organów ......................................................................................................................................... 287
131. Zwrot VAT dla spółki cywilnej a podatek dochodowy wspólników .............................................. 289
132. Zwrot nadpłaty wynikającej z zaliczek ............................................................................................ 289
133. Termin zwrotu nadpłaty................................................................................................................... 290
134. Przewlekłość postępowania ............................................................................................................ 292
135. Skarga do sądu administracyjnego .................................................................................................. 292
136. Niedokonanie przez organ zwrotu nadpłaty a skarga do sądu ......................................................... 293
137. Termin zwrotu a data wydania wyroku ........................................................................................... 294
138. Formy zwrotu nadpłaty.................................................................................................................... 295
139. Zwrot nadpłaty w gotówce .............................................................................................................. 296
140. Przy zwrocie nadpłaty korzystniejszym jest podanie numeru rachunku bankowego ...................... 297
141. Oprocentowanie nadpłaty – zasady ogólne...................................................................................... 297
142. Szczegółowe zasady oprocentowania nadpłat.................................................................................. 297
143. Oprocentowanie nadpłaty w przypadkach niewymienionych w art. 78 Ordynacji podatkowej nie
jest dopuszczalne ............................................................................................................................ 299
144. Częściowy zwrot nadpłaty .............................................................................................................. 299
145. Oprocentowanie nadpłat powstałych na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego..................... 300
146. Wniosek o nadpłatę w oparciu o prawo unijne ............................................................................... 300
147. ZłoŜenie wniosku przed opublikowaniem sentencji orzeczenia ETS w Dzienniku Urzędowym
Unii Europejskiej ............................................................................................................................ 302
148. Doliczenie oprocentowania do kwoty nadpłaty zaliczonej na poczet zobowiązania ....................... 303
149. Wygaśnięcie prawa do zwrotu nadpłaty oraz innych praw związanych z nim ................................ 304
150. JeŜeli podatnik przyczynił się do opóźnienia w wydaniu decyzji ................................................... 305
151. Termin do złoŜenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie biegnie, gdy podatnik nie ma
moŜliwości złoŜenia takiego wniosku ............................................................................................. 305
152. „Równoczesność” złoŜenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty i złoŜenia deklaracji ....................... 306
Rozdział 5. Elektroniczne deklaracje ................................................................................................... 308
153. Podstawa prawna ............................................................................................................................ 308
154. Rodzaje deklaracji, które mogą być składane elektronicznie........................................................... 308
155. Podmioty upowaŜnione do składania e-deklaracji ........................................................................... 313
156. Konieczność posiadania podpisu elektronicznego .......................................................................... 313
157. Czynności konieczne przed rozpoczęciem elektronicznego składania deklaracji ............................ 314
158. Sposób zgłoszenia zamiaru składania e-deklaracji za pośrednictwem pełnomocnika .................... 315
XIV
159. Wspólne rozliczenie małŜonków .................................................................................................... 315
160. Składanie e-deklaracji ..................................................................................................................... 315
161. Wybór formy składania deklaracji ................................................................................................... 316
162. Zachowanie terminu przy złoŜeniu zeznania drogą elektroniczną .................................................. 316
163. Uchybienie terminowi do złoŜenia deklaracji przez Internet .......................................................... 317
164. Korekty e-deklaracji ........................................................................................................................ 317
165. Status 414 – błąd danych identyfikacyjnych ................................................................................... 318
166. Pomoc techniczna w zakresie e-deklaracji....................................................................................... 318
Rozdział 6. Podpisywanie deklaracji ................................................................................................... 319
167. Deklaracja moŜe być podpisana takŜe przez pełnomocnika ........................................................... 319
168. Rodzaje deklaracji, które moŜe podpisać pełnomocnik ................................................................. 319
169. Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji podatkowych oraz zawiadomienie o nim................. 320
170. Skuteczność pełnomocnictwa złoŜonego przed 1 stycznia 2007 r. ................................................. 320
171. Wiele spraw – jedno pełnomocnictwo ............................................................................................ 321
172. Zakres pełnomocnictwa .................................................................................................................. 322
Rozdział 7. Korekty .............................................................................................................................. 323
173. Uprawnienie do korekty deklaracji jako podstawowe uprawnienie podatnika ............................... 323
174. Organ właściwy miejscowo do złoŜenia korekty deklaracji ........................................................... 323
175. MoŜliwość złoŜenia korekty po przekształceniu spółki .................................................................. 324
176. Sposób korekty deklaracji................................................................................................................ 325
177. Korekty deklaracji za kilka miesięcy z tej samej przyczyny – jedno pismo wyjaśniające ............... 326
178. Korekta deklaracji niewpływająca na wysokość zobowiązania podatkowego................................. 326
179. Wyjaśnienie przyczyn korekty deklaracji a czynny Ŝal ................................................................... 327
180. Bezkarność korekt deklaracji bez czynnego Ŝalu............................................................................. 327
181. Korekta odesłana podatnikowi przez organ podatkowy .................................................................. 328
182. Wyłączenie prawa do złoŜenia korekty w czasie trwania kontroli lub postępowania ...................... 328
183. Korekta a decyzja wydana w wyniku kontroli skarbowej................................................................ 329
184. Korekta po kontroli podatkowej ...................................................................................................... 330
185. Korekta deklaracji VAT a zakończona kontrola podatkowa – aktualnie ....................................... 330
186. Korekta deklaracji a moŜliwość odliczenia VAT od zakupu samochodu z tzw. kratką oraz
paliwa do napędu ............................................................................................................................ 331
187. Wszczęcie kontroli w spółce cywilnej a korekta zeznania wspólnika tej spółki ............................. 332
188. Korekta deklaracji a czynności sprawdzające ................................................................................. 333
189. Korekta deklaracji dokonywana przez organ podatkowy w toku czynności sprawdzających ........ 333
190. Protokół kontroli niezawierający wskazań co do naruszeń a prawo do korekty ............................. 335
191. Brak pisemnego uzasadnienia przyczyn korekty ............................................................................ 336
192. Deklaracja korygująca dotycząca podmiotu, który nie jest juŜ podatnikiem .................................. 336
CZĘŚĆ C – ULGI W ZAPŁACIE PODATKU ........................................................................ 338
1. Pojęcie ulg w zapłacie ..................................................................................................................... 338
2. Udzielanie ulg – wykładnia ścisła ................................................................................................... 339
3. Ulgi w zapłacie podatku a pomoc publiczna ................................................................................... 339
4. Pojęcie pomocy de minimis ............................................................................................................ 340
5. Pierwszeństwo stwierdzenia wystąpienia przesłanki waŜnego interesu podatnika lub interesu
publicznego .................................................................................................................................... 341
6. Umorzenie zaległości podatkowych a regulacje dotyczące warunków dopuszczalności i nadzorowania
pomocy publicznej dla przedsiębiorców ........................................................................ 342
7. Ulgi w zapłacie dla płatników i inkasentów .................................................................................... 343
8. Płatnik nie moŜe się ubiegać o umorzenie zaległości ..................................................................... 344
9. W stosunku do płatnika nie moŜe mieć zastosowania umorzenie zobowiązania ............................ 344
10. Ulgi w zapłacie dla spadkobierców oraz osób trzecich ................................................................... 345
11. Skutki umorzenia zaległości, za które odpowiada osoba trzecia ................................................... 345
XV
12. Właściwość miejscowa organów podatkowych w sprawach ulg w zapłacie .................................. 346
13. Wniosek o umorzenie zaległości podatnik moŜe