Książki

biografie i wspomnienia

epistolografia

Korespondencja Chopina z George Sand i z jej dziećmi

Opis książki Korespondencja Chopina z George Sand i z jej dziećmi:

Drugie wydanie zbioru korespondencji Chopina z George Sand zostało uzupełnione o kilkadziesiąt niepublikowanych dotychczas w języku polskim listów. Tom obejmuje także listy Chopina i George Sand do innych adresatów, w których w różny sposób zostają poruszone sprawy ich wieloletniej znajomości. Polskiemu wydaniu towarzyszy wstęp oraz komentarz merytoryczny znawców epistolografii Chopina, Krystyny Kobylańskiej i Zbigniewa Skowrona.

Fragment książki: Rozwiń >>

[...] Masz serce dobre i wielkie, Drogi Przyjacielu, a oczy bardzo czarne, bardzo żywe i przejmujące. Wiesz, że szalałabym za Tobą, gdyby nie ktoś inny, i być może Ty również kochałbyś mnie nade wszystko, gdyby inne widma w spódnicach nie tańczyły w sposób tak wdzięczny i pełen kokieterii nocą pod altaną w Twojej alei.
Ale ja nie umiem tańczyć. A zresztą nic nie daje takiej omdlałości w kostkach jak rozkoszne zmęczenie płynące ze szczęśliwej miłości. Trwam nadal w upojeniu, w jakim mnie Pan widział ostatni raz. Ani jednej chmurki na tym czystym niebie, najmniejszego ziarnka piasku w tym jeziorze. Zaczynam wierzyć, że bywają anioły przebrane za mężczyzn, przebywające jakiś czas na ziemi, aby pocieszyć i pociągnąć za sobą ku niebu biedne, zmęczone i strapione dusze, bliskie zatraty. Wszystko to są szaleństwa, których nie zwierzyłabym nikomu więcej poza Panem i Grzym[ałą]. Nie będzie Pan sobie kpić ze mnie, wiem o tym, zna mnie Pan do głębi i wie Pan, że nie zadawałam sobie gwałtu próbując sobie wmówić, że owładnęła mną wielka namiętność. Wie Pan dobrze, że nie jest to ani postanowienie, ani akt rezygnacji, ani złudzenie stworzone przez nudę i samotność, ani też kaprys, nic takiego, co mogłoby nas mylić, wprowadzając równocześnie w błąd innych. Jestem jakby w krainie, do której zaprowadziła mnie przypadkowa przechadzka, tak pięknej, tak czarownej, tak rozkosznej, że nie myślę jej opuszczać; sypiam tam pod gołym niebem, pod drze wami obsypanymi kwieciem, nie myśląc o dniach deszczowych i nie budując sobie schronienia, jak szalony Robinson Cruzoe, Dalibóg, społeczeństwo przymusza nas w dostatecznej mierze do wykonywania prac Robinsona przez całe nasze życie. Czy nie możemy, a raczej, czy nie powinniśmy, kiedy to możliwe, kiedy miłość i letni wiatr ogarniają nas swoim oddechem, zakładać gniazd na gałęziach drzew? Czy my śli Pan, że nie potrwa to dłużej niż wiosenne gniazdo? Kiedy szukam odpowiedzi w logice i wspomnieniach, widzę, jakie to nietrwałe. Kiedy pytam o to w tej chwili moje serce i moją poezję, wydaje mi się, że się to nigdy nie skończy. Ale jakież to ma znaczenie? Gdyby Bóg zesłał mi za godzinę śmierć, nie skarżyłabym się, bo mijają już trzy miesiące niezakłóconego niczym upojenia, podczas gdy w przeszłości nie widzę trzech dni, które nie byłyby mieszaniną zgryzoty z odrobiną tylko radości i nadziei.
Dobre bierze więc górę nad złym, jeśli nie pod względem ilości, to jakości. Tacy już jesteśmy my, artyści, nerwowi i pełni żółci. Jak Pan mówi, podskakujemy niczym wolanty lub piłki gumowe. Przez chwilę dotykamy ziemi, by wznieść się jeszcze wyżej w górę, a ponieważ nasze wolanty mają pióra, wyobrażamy sobie, że mamy skrzydła i fruwamy jak ptaki, i jesteśmy szczęśliwsi niż ptaki, choć one fruwają naprawdę. [...] Bądźmy cyganami, drogi Czarnooki, by móc być artystami lub zakochanymi, bo na świecie są tylko te dwie rzeczy. Miłość przede wszystkim, nieprawdaż? Miłość przede wszystkim, kiedy Gwiazda jest w pełnym świetle, sztuka przede wszystkim, kiedy Gwiazda zaczyna słabnąć. Czyż to wszystko nie jest dobrze pomyślane?
Wszyscy wokół mnie kochają Pana czule. Dosłownie. Dzisiaj, kiedy prze kazywałam zebranym Pańskie pozdrowienia, podniosły się jednogłośne wołania wy chwalające najbardziej czarownego pod słońcem człowieka. Tego właśnie wyrażenia użyto. Ktoś bardzo zbladł widząc Pański list w moich rękach. Musiałam go pokazać5. Była to z Pańskiej strony urocza delikatność, Pańska niepowszednia do broć przejęła mnie do głębi. Lektura tego listu była jak ambrozja dla kogoś, kto Pana uwielbia i chętnie by Panu sekundował, gdyby... co tu mówić! [...]