Książki

prawo

finansowe i podatkowe

Konsorcjum kredytowe

Opis książki Konsorcjum kredytowe:

Ksiązka omawia nastepujące zagadanienia: konsorcjum kredytowe, rynek kredytów konsorcjalnych, umowa konsorcjum kredytowego, formy współpracy kredytodawców, agent, agent ds. zabezpieczeń, wzorce umów konsorcjum kredytowego, transakcje partycypacyjne, partycypacja bezpośrednia, zasada samodzielnego zaangażowania, zasada proporcjonalnego podziału, reguły demokracji konsorcjalnej.

W monografii Konsorcjum kredytowe w sposób kompleksowy omówiono relacje prawne między bankami wspólnie udzielającymi kredytu. Jest to pierwsza w literaturze polskiej szczegółowa analiza normatywna tego typu współdziałania banków. W książce przedstawiono poszczególne instytucje prawne empirycznego modelu konsorcjum kredytowego, takie jak: zasada samodzielnego zaangażowania, zasada proporcjonalnego podziału, reguły demokracji konsorcjalnej, jak również scharakteryzowano szczególną pozycję agenta oraz agenta do spraw zabezpieczeń. Analizę oparto m.in. na stosowanych w praktyce wzorcach umów opracowanych przez LMA (Loan Market Association). Książka zawiera także krytyczną analizę nowych przepisów o administratorze hipoteki, które wchodzą w życie 20 lutego 2011 r. Publikacja adresowana jest przede wszystkim do osób zajmujących się strukturyzowaniem bądź obsługą transakcji kredytowania konsorcjalnego Tomasz Czech – doktor nauk prawnych, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego oraz Szkoły Głównej Handlowej, radca prawny, autor wielu publikacji z dziedziny prawa cywilnego i bankowego.

Spis treści: Rozwiń >>

ROZDZIAŁ 1. Zagadnienia wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
1.1. Transplanty prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
1.2. Przedmiot pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
1.3. Płaszczyzna analizy modelu empirycznego konsorcjum
kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
1.4. Zagadnienia metodologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
ROZDZIAŁ 2. Wiadomości ogólne o konsorcjum kredytowym . . . . . . 26
2.1. Rys historyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
2.1.1. Początki konsorcjum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
2.1.2. Powstanie międzynarodowego rynku fi nansowego . . . . . . . . 27
2.1.3. Rynek kredytów konsorcjalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
2.1.4. Standaryzacja przedmiotu obrotu oraz dokumentacji na
rynku kredytów konsorcjalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
2.1.5. Rola organizacji zrzeszających uczestników rynku kredytów
konsorcjalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
2.1.6. Rynek kredytów konsorcjalnych w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . 36
2.2. Cechy konsorcjum kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
2.2.1. Charakterystyczne elementy kredytowania
konsorcjalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
2.2.2. Charakterystyczne elementy empirycznego modelu
konsorcjum kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
2.3. Konsorcjum a inne formy współpracy kredytodawców . . . . . . . . . . . 50
2.3.1. Formy bliskiej kooperacji kredytodawców . . . . . . . . . . . . . . . 50
2.3.2. Współfi nansowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51
2.3.3. Inne formy współpracy kredytodawców . . . . . . . . . . . . . . . . . 54
2.4. Przyczyny udzielania kredytów w formie konsorcjalnej . . . . . . . . . . . 56
2.4.1. Ograniczenie ryzyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
2.4.2. Zgromadzenie kapitału . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
2.4.3. Zmniejszenie kosztów transakcyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
2.4.4. Inne przyczyny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63
2.5. Ryzyka związane z kredytowaniem konsorcjalnym . . . . . . . . . . . . . . 65
2.5.1. Ryzyka po stronie banków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
2.5.2. Ryzyka po stronie kredytobiorcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
2.5.3. Uwzględnienie czynników ryzyka w strukturze transakcji . . 67
2.6. Rodzaje konsorcjów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
2.6.1. Kryteria opisu poszczególnych typów konsorcjum . . . . . . . . 68
2.6.2. Empiryczny model konsorcjum kredytowego na tle innych
typów konsorcjów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
2.6.3. Konsorcjum pierwotne i konsorcjum wtórne . . . . . . . . . . . . . 71
2.7. Regulacja normatywna konsorcjum kredytowego w prawie
polskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
2.7.1. Regulacja art. 73 Prawa bankowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
2.7.2. Cel uczestników konsorcjum (art. 73 ust. 1 Prawa
bankowego) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76
2.7.3. Sens normatywny art. 73 ust. 2 Prawa bankowego . . . . . . . . 81
2.7.4. Zasada samodzielnego zaangażowania (art. 73 ust. 3
Prawa bankowego) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
2.7.5. Konstrukcja prawna art. 73 Prawa bankowego . . . . . . . . . . . 88
2.7.6. Art. 4 ust. 1 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze
zastawów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95
2.8. Charakter prawny wzorców umowy konsorcjum kredytowego . . . . . 96
2.8.1. Wzorce LMA, LSTA i APLMA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96
2.8.2. Konsekwencje prawne wykorzystania wzorca umowy
konsorcjum kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97
2.8.3. Wykładnia wzorca umowy konsorcjum kredytowego . . . . . . 98
ROZDZIAŁ 3. Zawiązanie konsorcjum kredytowego na rynku
pierwotnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101
3.1. Proces syndykacji kredytu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101
3.1.1. Wstępny etap syndykacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101
3.1.2. Zasadniczy etap syndykacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103
3.1.3. Syndykacja w polskiej praktyce bankowej . . . . . . . . . . . . . . . 108
3.2. Zlecenie zorganizowania konsorcjum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108
3.2.1. Rodzaje zlecenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108
3.2.2. Zlecenie grzecznościowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110
3.2.3. Zlecenie prawne wiążące . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112
3.2.4. Umowa o pośrednictwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114
3.2.5. Charakter prawny zlecenia gwarantowanego . . . . . . . . . . . . . 115
3.2.6. Konfl ikt interesów w procesie syndykacji . . . . . . . . . . . . . . . . 118
3.2.7. Skutki prawne konfl iktu interesów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123
3.2.8. Przykład liczbowy kosztów związanych z konfl iktem
interesów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131
3.3. Charakter prawny term sheet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134
3.4. Memorandum informacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139
3.4.1. Przygotowanie memorandum informacyjnego . . . . . . . . . . . . 139
3.4.2. Relacje prawne między aranżerem a potencjalnymi
uczestnikami konsorcjum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140
3.4.3. Rola organizatora konsorcjum w związku z memorandum
informacyjnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143
3.5. Odpowiedzialność organizatora konsorcjum wobec
kredytodawców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148
3.5.1. Przegląd orzecznictwa anglosaskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 150
3.5.2. Odpowiedzialność organizatora konsorcjum wobec
kredytodawców według prawa polskiego . . . . . . . . . . . . . . . . 157
3.5.2.1. Rodzaje odpowiedzialności odszkodowawczej
organizatora konsorcjum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157
3.5.2.2. Przesłanka bezprawności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159
3.5.2.3. Zasady współżycia społecznego jako źródło
obowiązku działania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161
3.5.2.4. Naruszenie przez aranżera przepisów prawa . . . . . 167
3.5.2.5. Wina jako przesłanka odpowiedzialności
organizatora konsorcjum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168
3.5.2.6. Szkoda jako przesłanka odpowiedzialności
organizatora konsorcjum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169
3.5.2.7. Związek przyczynowy jako przesłanka
odpowiedzialności aranżera . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170
3.5.2.8. Podstawy normatywne odpowiedzialności
organizatora konsorcjum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172
3.5.3. Klauzule wyłączenia odpowiedzialności organizatora
konsorcjum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173
3.5.4. Odpowiedzialność organizatora konsorcjum za
prawidłowość dokumentacji kredytowej . . . . . . . . . . . . . . . . . 176
3.6. Tajemnica bankowa w procesie syndykacji kredytu . . . . . . . . . . . . . . 179
3.7. Publiczne przeprowadzenie syndykacji kredytu . . . . . . . . . . . . . . . . . 184
8 www.LexisNexis.pl
Spis treści
ROZDZIAŁ 4. Zawiązanie konsorcjum kredytowego na rynku
wtórnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186
4.1. Transakcje partycypacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186
4.1.1. Rodzaje transakcji partycypacyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186
4.1.2. Standaryzacja procedur dotyczących transakcji i rozliczeń
na kredytowym rynku wtórnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189
4.1.3. Bariery prawne rozwoju kredytowego rynku wtórnego
w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190
4.1.4. Odpowiedzialność pierwotnego kredytodawcy – wzmianka . . . 195
4.2. Partycypacja bezpośrednia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196
4.2.1. Sytuacja prawna przystępującego banku . . . . . . . . . . . . . . . . 196
4.2.2. Przeniesienie zabezpieczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 198
4.2.3. Przepisy podatkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203
4.2.4. Przelew wierzytelności kredytowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205
4.2.5. Nowacja połączona ze zmianą kredytodawcy . . . . . . . . . . . . 208
4.3. Konsorcjum wtórne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215
4.3.1. Skutki zawarcia transakcji partycypacji bezpośredniej dla
relacji konsorcjalnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 215
4.3.2. Obowiązki zbywcy udziału w kredycie względem
konsorcjantów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 217
4.3.3. Przelew praw z tytułu umowy konsorcjalnej . . . . . . . . . . . . . 220
4.3.4. Zakres praw nabywanych przez przystępujący bank
w relacji konsorcjalnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223
4.3.5. Sposób dokonania zmiany strony stosunku konsorcjum . . . . 225
4.3.6. Konstrukcja prawna konsorcjum wtórnego . . . . . . . . . . . . . . 227
4.4. Partycypacja pośrednia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 227
4.4.1. Charakterystyczne cechy partycypacji pośredniej . . . . . . . . . 227
4.4.2. Umowa o przejęcie ryzyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229
4.4.3. Umowa o refi nansowanie (subpartycypacja) . . . . . . . . . . . . . 232
ROZDZIAŁ 5. Charakterystyka umowy konsorcjum kredytowego . . . 237
5.1. Umowy o współpracę gospodarczą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 237
5.2. Związki pomiędzy umową kredytu a umową konsorcjum
kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241
5.2.1. Związek umów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241
5.2.2. Wpływ zawarcia umowy kredytu na stosunek konsorcjum
kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244
5.2.3. Wpływ wygaśnięcia relacji kredytowej na stosunek
konsorcjum kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245
5.2.4. Wpływ umowy konsorcjum na relację kredytową . . . . . . . . . 247
5.2.5. Inne związki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 249
5.2.6. Umowa kredytu i umowa konsorcjum kredytowego jako
związek umów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 251
5.2.7. Roszczenia kredytobiorcy na podstawie umowy konsorcjum
kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253
5.2.8. Związki między kilkoma umowami kredytu . . . . . . . . . . . . . . 254
5.2.9. Konsekwencje zawarcia umów w jednym dokumencie . . . . . 255
5.3. Czy konsorcjum kredytowe jest spółką? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257
5.3.1. Rys komparystyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257
5.3.2. Konsekwencje kwalifi kacji konsorcjum kredytowego jako
spółki według Kodeksu cywilnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264
5.3.2.1. Kwalifi kacja konsorcjum w doktrynie polskiej . . . . 264
5.3.2.2. Wstępna ocena kwalifi kacji konsorcjum
kredytowego jako spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266
5.3.2.3. Odpowiedzialność solidarna wspólników . . . . . . . . 267
5.3.2.4. Konsekwencje związane z powstaniem majątku
wspólnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 272
5.3.2.5. Pozostałe konsekwencje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279
5.3.3. Konsorcjum kredytowe jako spółka wewnętrzna . . . . . . . . . . 283
5.3.3.1. Kryteria podziału na spółki zewnętrzne
i wewnętrzne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283
5.3.3.2. Uzasadnienie podziału na spółki zewnętrzne
i wewnętrzne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285
5.3.3.3. Zasadność kwalifi kacji konsorcjum kredytowego
jako spółki wewnętrznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 288
5.3.4. Ocena kwalifi kacji konsorcjum kredytowego jako spółki . . . 289
5.3.4.1. Funkcja majątku wspólnego w kooperacji
gospodarczej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289
5.3.4.2. Czy spółka jest jedyną formą kooperacji
gospodarczej w polskim prawie cywilnym? . . . . . . 292
5.3.4.3. Czy art. 860 § 1 k.c. wyznacza wszystkie elementy
przedmiotowo istotne spółki? . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293
5.3.4.4. Przepisy pozakodeksowe dotyczące spółki . . . . . . . 298
5.3.4.5. Cel gospodarczy wspólników . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301
5.3.4.6. Spółka jako wspólnota zysków . . . . . . . . . . . . . . . . . 306
5.3.4.7. Czy konstrukcja majątku łącznego wspólników
stanowi konstytutywny element spółki? . . . . . . . . . 315
5.3.4.8. Elementy konstrukcyjne spółki . . . . . . . . . . . . . . . . . 319
5.3.4.9. Charakter prawny umowy konsorcjum
kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 322
5.4. Umowa konsorcjum kredytowego jako umowa nienazwana . . . . . . . 323
5.4.1. Kryteria wyróżniania umów nazwanych . . . . . . . . . . . . . . . . . 324
5.4.2. Kwalifi kacja umowy konsorcjum kredytowego . . . . . . . . . . . . 326
5.4.3. Umowa konsorcjum kredytowego jako typ empiryczny . . . . 329
5.4.4. Analogiczne stosowanie przepisów o spółce . . . . . . . . . . . . . 330
5.5. Cechy umowy konsorcjum kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 333
5.5.1. Umowa wielostronna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 334
5.5.2. Czynność konsensualna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 335
5.5.3. Czynność wielostronnie zobowiązująca . . . . . . . . . . . . . . . . . 335
5.5.4. Czynność przysparzająca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 337
5.5.5. Czynność kauzalna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 337
5.5.6. Czynność odpłatna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 339
5.5.7. Inne cechy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 340
ROZDZIAŁ 6. Prawa i obowiązki stron umowy konsorcjum
kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 342
6.1. Obowiązek współdziałania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 342
6.1.1. Współdziałanie konsorcjantów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 342
6.1.2. Cel uczestników konsorcjum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 344
6.1.3. Zakres obowiązku współdziałania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 347
6.1.4. Obowiązek zawarcia umowy kredytu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 349
6.1.5. Obowiązek udostępnienia środków pieniężnych . . . . . . . . . . 351
6.2. Obowiązek lojalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 353
6.2.1. Cechy obowiązku lojalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 353
6.2.2. Elementy obowiązku lojalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357
6.2.3. Konsekwencje naruszenia obowiązku lojalności . . . . . . . . . . 363
6.3. Zasada samodzielnego zaangażowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 363
6.4. Zasady „demokracji konsorcjalnej” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 367
6.4.1. Uchwały w konsorcjum kredytowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 368
6.4.2. Wewnętrzny i zewnętrzny skutek uchwał . . . . . . . . . . . . . . . . 371
6.4.2.1. Charakter prawny uchwał konsorcjantów . . . . . . . . 371
6.4.2.2. Zróżnicowane skutki uchwał konsorcjantów . . . . . 371
6.4.2.3. Brak roszczeń kredytobiorcy w razie
niewykonania uchwały . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 377
6.4.2.4. Porównanie z uchwałami wspólników spółki
cywilnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 378
6.4.2.5. Konsekwencje niewykonania uchwały . . . . . . . . . . 379
6.4.3. Przedmiot uchwał w konsorcjum kredytowym . . . . . . . . . . . 381
6.4.3.1. Przedmiot uchwał na płaszczyźnie stosunku
konsorcjum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 381
6.4.3.2. Przedmiot uchwał na płaszczyźnie stosunku
kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 382
6.4.3.3. Uchwały z instrukcjami dla agenta . . . . . . . . . . . . . 384
6.4.4. Zasady podejmowania uchwał przez uczestników
konsorcjum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 385
6.4.4.1. Tryb podejmowania uchwał . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 385
6.4.4.2. Zasada jednomyślności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 387
6.4.4.3. Kwestie wymagające jednomyślności odnośnie do
relacji konsorcjalnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390
6.4.4.4. Kwestie wymagające jednomyślności odnośnie do
relacji kredytowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 393
6.4.5. Wadliwość uchwały . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 396
6.4.5.1. Ogólne podstawy oceny wadliwości uchwały . . . . . 396
6.4.5.2. Kryteria oceny wadliwości uchwały . . . . . . . . . . . . . 398
6.4.5.3. Sprawa Redwood . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 401
6.4.5.4. Inne podstawy prawne wadliwości uchwały . . . . . 403
6.4.5.5. Odmowa podjęcia uchwały . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404
6.4.5.6. Wpływ wadliwości uchwały na upoważnienie
agenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 405
6.4.6. Naruszenie zasad podejmowania decyzji . . . . . . . . . . . . . . . . 405
6.5. Wygaśnięcie stosunku konsorcjum kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . 407
6.5.1. Ogólne przyczyny wygaśnięcia stosunku konsorcjalnego . . . 407
6.5.2. Konsekwencje kwalifi kacji umowy konsorcjum jako umowy
zawartej na czas oznaczony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 408
6.5.3. Konsekwencje kwalifi kacji umowy konsorcjum jako umowy
zawartej na czas nieoznaczony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 412
6.5.4. Dokonanie wypowiedzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 415
6.5.5. Upadłość uczestnika konsorcjum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 416
ROZDZIAŁ 7. Pozycja prawna agenta w konsorcjum kredytowym . . . 417
7.1. Stanowisko agenta wobec konsorcjantów oraz kredytobiorcy . . . . . . 417
7.1.1. Pojęcie agenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 417
7.1.2. Przyczyny powoływania agenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 419
7.1.3. Powiązania prawne między agentem a uczestnikami
konsorcjum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 421
7.1.4. Czynności agenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 423
7.1.5. Agent a pośrednik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 425
7.1.6. Czynności agenta na rzecz kredytobiorcy . . . . . . . . . . . . . . . . 427
7.1.7. Odpłatność usług agenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 427
7.1.8. Agent jako jeden z kredytodawców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 429
7.1.9. Odpowiedzialność agenta – wzmianka . . . . . . . . . . . . . . . . . . 429
7.1.10. Agent a powiernik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 431
7.2. Obowiązki agenta – zagadnienia ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 432
7.2.1. Czynniki kształtujące obowiązki agenta . . . . . . . . . . . . . . . . . 432
7.2.2. Zakres swobody decyzji agenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 434
7.2.3. Instrukcje kredytodawców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 436
7.2.4. Obowiązek lojalności ciążący na agencie . . . . . . . . . . . . . . . . 439
7.2.5. Stosowanie przepisów o zleceniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 446
7.3. Obowiązki agenta – przegląd . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 449
7.3.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 449
7.3.2. Pośrednictwo w płatnościach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 450
7.3.3. Badanie warunków wypłaty kredytu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 452
7.3.4. Pośrednictwo komunikacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 456
7.3.5. Dokonywanie obliczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 459
7.3.6. Monitorowanie kredytu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 461
7.3.7. Inne obowiązki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 464
7.4. Klauzula clawback . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 465
7.5. Umocowanie agenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 468
7.5.1. Agent jako pełnomocnik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 468
7.5.2. Udzielenie agentowi pełnomocnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 470
7.5.3. Forma pełnomocnictwa i przekroczenie jego zakresu . . . . . . 471
7.5.4. Odwołanie pełnomocnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 473
7.5.5. Udzielenie substytucji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 474
7.5.6. Czynności agenta z samym sobą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 476
7.5.7. Inne rodzaje upoważnień . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 476
7.6. Odpowiedzialność agenta wobec uczestników konsorcjum
kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 477
7.6.1. Podstawy prawne odpowiedzialności agenta . . . . . . . . . . . . . 477
7.6.2. Odpowiedzialność kontraktowa agenta . . . . . . . . . . . . . . . . . 477
7.6.3. Czynniki kształtujące odpowiedzialność agenta . . . . . . . . . . 479
7.6.4. Przykłady odpowiedzialności agenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 483
7.7. Zmiana podmiotowa na stanowisku agenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 484
7.7.1. Rezygnacja agenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 484
7.7.2. Konsekwencje rezygnacji agenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 486
7.7.3. Wypowiedzenie stosunku przez uczestników konsorcjum . . . 487
7.7.4. Relacje z kredytobiorcą . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 488
7.7.5. Inne przypadki wygaśnięcia relacji z agentem . . . . . . . . . . . . 489
7.8. Powołanie agenta w świetle przepisów o outsourcingu . . . . . . . . . . . 490
7.8.1. Defi nicja outsourcingu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 490
7.8.2. Wykładnia językowa art. 6a ust. 1 Prawa bankowego . . . . . 492
7.8.3. Wykładnia funkcjonalna i systemowa art. 6a ust. 1 Prawa
bankowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 497
7.9. Inne funkcje w ramach konsorcjum kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . 504
ROZDZIAŁ 8. Pozycja prawna agenta ds. zabezpieczeń
w konsorcjum kredytowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 506
8.1. Stanowisko agenta ds. zabezpieczeń wobec konsorcjantów oraz
kredytobiorcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 506
8.1.1. Agent ds. zabezpieczeń jako instytucja konsorcjum
kredytowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 506
8.1.2. Przyczyny powoływania agenta ds. zabezpieczeń . . . . . . . . . 509
8.1.3. Cechy pozycji prawnej agenta ds. zabezpieczeń . . . . . . . . . . 513
8.1.4. Formy działania agenta ds. zabezpieczeń . . . . . . . . . . . . . . . . 515
8.1.5. Agent ds. zabezpieczeń jako powiernik . . . . . . . . . . . . . . . . . . 519
8.2. Obowiązki agenta ds. zabezpieczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 524
8.2.1. Ogólne uwagi na temat obowiązków agenta ds.
zabezpieczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 524
8.2.2. Obowiązek lojalności ciążący na agencie ds. zabezpieczeń . . . 529
8.2.3. Obowiązki agenta ds. zabezpieczeń w poszczególnych
fazach transakcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 533
8.2.3.1. Ustanowienie zabezpieczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 534
8.2.3.2. Czynności zachowawcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 535
8.2.3.3. Realizacja zabezpieczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 537
8.2.3.4. Zwolnienie zabezpieczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 540
8.3. Zastosowanie konstrukcji agenta ds. zabezpieczeń w odniesieniu
do poszczególnych typów instrumentów zabezpieczających . . . . . . . 541
8.3.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 541
8.3.2. Zabezpieczenia nieakcesoryjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 543
8.3.3. Zabezpieczenia akcesoryjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 544
8.3.4. Rys komparystyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 546
8.3.5. Rozwiązania proponowane w polskiej doktrynie . . . . . . . . . 548
8.3.6. Regulacja administratora hipoteki w prawie polskim . . . . . . 557
8.4. Inne zagadnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 563
8.4.1. Przeniesienie zabezpieczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 563
8.4.2. Upadłość i egzekucja przeciwko agentowi ds. zabezpieczeń 566
ROZDZIAŁ 9. Mechanizm płatności w konsorcjum kredytowym . . . . 570
9.1. Proces wypłaty kredytu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 570
9.2. Proces spłaty kredytu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 573
9.3. Zasada proporcjonalnego podziału . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 578
9.3.1. Skutki pominięcia agenta w procesie rozliczeniowym . . . . . 578
9.3.2. Ewolucja zasady proporcjonalnego podziału . . . . . . . . . . . . . 579
9.3.3. Aktualny kształt zasady proporcjonalnego podziału . . . . . . . 580
9.3.4. Zastosowanie zasady proporcjonalnego podziału . . . . . . . . . 584
9.3.5. Funkcjonowanie zasady proporcjonalnego podziału . . . . . . . 585
9.3.6. Niektóre konsekwencje zasady proporcjonalnego podziału . 588
9.3.7. Nabycie wierzytelności kredytowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 589
9.3.8. Przeszkody normatywne w prawie polskim . . . . . . . . . . . . . . 594
9.3.9. Wielokrotne zarachowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 599
9.3.10. Odwrócenie procesu redystrybucji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 600
ROZDZIAŁ 10. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 601