Książki

podręczniki akademickie

Elementy teorii i filozofii prawa

Opis książki Elementy teorii i filozofii prawa:

Podręcznik, odpowiadający obowiązującym standardom kształcenia na studiach prawniczych, przedstawia węzłowe zagadnienia ogólne prawa ? rozumianego jako złożone, lecz dające się ująć jako całość zjawisko historyczne, psychologiczne, społeczne, kulturowe, komunikacyjne czy polityczne ? a nie jako zbiór przepisów obowiązujących ?tu i teraz?. Część pierwsza dotyczy stosunków między teorią i filozofią prawa w ramach niedogmatycznych dyscyplin nauk prawnych. W części drugiej przedstawione są podstawowe kierunki filozoficznej i teoretycznej refleksji nad prawem. Część trzecia zawiera próbę odpowiedzi na pytania: co to jest prawo ? w wymiarze formalnym, aksjologicznym i realnym; jakie powinno być dobre prawo; co powoduje, że prawo obowiązuje. W ostatniej części, stanowiącej podsumowanie, porusza się kwestie tworzenia i stosowania prawa w takim kontynentalnym państwie europejskim jak Rzeczpospolita Polska pod koniec pierwszej dekady XXI w. Korzystanie z podręcznika ułatwiają obszerne skorowidze: osobowy i rzeczowy. Hubert Izdebski jest profesorem zwyczajnym, dyrektorem Instytutu Nauk o Państwie i Prawie Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (od 1993 r.). Wykłada w Collegium Civitas oraz Krajowej Szkole Administracji Publicznej, wykonuje także zawód radcy prawnego. Jest autorem książek z zakresu prawa publicznego oraz jego podstaw teoretycznych i historycznych w tym, wydanych przez LexisNexis: Fundamenty współczesnych państw oraz Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności.

Spis treści: Rozwiń >>

Część pierwsza
Teoria prawa a fil ozofia prawa — p odejści a
do zjawisk a prawa
Rozdział I. Fil ozofia a te oria 25
Rozdział II. Początki te rmin ów „fil ozofia prawa”
i „te oria p rawa” 32
Rozdział III. Fil ozofia prawa a te oria prawa
we wsp ółczesne j dokt rynie polskie j 43
Rozdział IV. Teoria prawa a fil ozofia prawa na k ont ynencie
europe jski m i w k rajach anglosaskich   46
Rozdział V. Teoria i fil ozofia prawa a p ost dysc yplin arność
w n aukach sp ołec znych   50
Część druga
Podst awowe mate rie sp oru o p rawo.
Szkoły myśleni a fil ozofic zne go, polit yczne go
i p rawnic zego a kie runki fil ozofii i te orii prawa
Rozdział VI. Uw agi wp rowadzające   57
Rozdział VII. Podst awowe kie runki sp orów o p rawo 61
1. Prawo a państwo 61
Elementy teorii.indd 5 9/8/08 2:58:23 PM
2. Prawo autonomiczne w stosunku do władzy publicznej i rządy prawa a prawo
tworzone przez władzę i państwo prawne 73
3. Antypozytywizm i realizm prawniczy a pozytywizm i formalizm prawniczy 81
Rozdział VIII. Różne podejści a fil ozofic zne a rozumienie
prawa 84
1. Filozofia w starożytności a prawo 84
2. Myśl św. Tomasza z Akwinu i ontologiczne podejście do prawa 89
3. Filozofia Hegla — prawo jako zjawisko historyczne 92
4. Filozofia Immanuela Kanta i teoriopoznawcze podejście do prawa 96
5. Fenomenologia i jej wpływ na poglądy o prawie 99
6. Hermeneutyka i hermeneutyczne ujęcie prawa 104
7. Filozofia pragmatyzmu i realistyczne ujmowanie zjawiska prawa 109
8. Filozofia analityczna — prawo jako zjawisko językowe 113
9. Filozofia działań komunikacyjnych i prawo w ujęciu
argumentacyjno‑dyskursywnym 115
Rozdział IX. Szkoły myśleni a polit yczne go a ujęcie zjawisk a
prawa 123
1. Uwagi wprowadzające — wspólnotowość i zrzeszeniowość 123
2. Kolektywizm i indywidualizm a prawo 125
3. Rola instytucji społecznych 140
4. Społeczeństwo i państwo, prawo w społeczeństwie obywatelskim 143
5. Dobre rządzenie a dobre prawo 151
Rozdział X. Myśl prawnic za — od prawa do fil ozofii
i te orii p rawa 154
1. Uwaga wstępna 154
2. Leon Duguit — obiektywne prawo społeczne 155
3. Leon Petrażycki — psychologiczna teoria prawa 157
4. Realizm skandynawski 159
5. Hans Kelsen — szczególna odmiana pozytywizmu 160
6. Gustaw Radbruch — od pozytywizmu do neokantowskiego
rygoryzmu moralnego 163
7. John Finnis — „nowa teoria prawa naturalnego” 165
8. Dyskusje o prawie w jurysprudencji anglosaskiej (Hart, Fuller, Dworkin) 166
9. Nowe poszukiwania: Law and Economics i Critical Legal Studies 173
Elementy teorii.indd 6 9/8/08 2:58:23 PM
Część trzecia
Wsp ółczesne aspekt y zjawisk a prawa
Rozdział XI. Wymiar formaln y, aks jologic zny
i realn y zjawisk a prawa 183
1. Złożoność zjawiska prawa 183
2. Prawo w wymiarze formalnym 207
2.1. Norma prawna 207
2.2. Normy „prawa twardego” i „prawa miękkiego” 212
2.3. Normy reguły i normy zasady 212
2.4. Źródła prawa. Akt normatywny 214
2.5. Struktura aktu normatywnego 221
2.6. Norma a przepis prawny 223
2.7. Wykładnia prawa 225
2.8. Podstawowe wewnętrzne zróżnicowanie prawa 240
3. Prawo w wymiarze aksjologicznym 248
3.1. Prawo i wartości — dobro wspólne, sprawiedliwość,
godność człowieka 248
3.2. Prawo a moralność 258
3.3. Problem prawa naturalnego 267
3.4. Nieposłuszeństwo obywatelskie 271
4. Prawo w wymiarze realnym 275
4.1. Realizm w teorii prawa 275
4.2. „Granice prawa” 278
Rozdział XII. Cech y dobrego prawa w sp ołec zeństwie
obywatelski m i demokratycznym państwie
prawn ym 285
1. Prawo do przyzwoitej legislacji 285
2. Państwo prawne w znaczeniu formalnym i materialnym a dobre prawo 288
3. Inne standardy dobrego prawa 294
Rozdział XIII. Podst awy obowi ązywani a prawa 299
1. Różne znaczenia obowiązywania prawa. Obowiązywanie
a przestrzeganie prawa 299
2. Prawo jako wyraz woli, wyraz rozumu i wyraz wartości 308
Rozdział XIV. Tworzenie i st osowanie prawa w p aństwie
europe jski m w XXI wiek u 311
Indeks rzec zowy 319
Indeks osobowy 330
Elementy teorii.indd 7 9/8/08 2:58:23 PM