Książki

prawo

finansowe i podatkowe

Egzamin na doradcę podatkowego. Pytania otwarte. T I i II 2011

Opis książki Egzamin na doradcę podatkowego. Pytania otwarte. T I i II 2011:

W polskim systemie prawnym nie ma aktualnie organu uprawnionego do wydawania legalnej (wiążącej) wykładni ustaw, jak również rozwiązywania problemów W zakresie poprawności stanowienia i stosowania prawa. Warto przy tym zaznaczyć, że powojenne ustawodawstwo polskie, aż do wejścia w życie ustawy z dnia 20 grudnia 1989 r. o zmianie ustaw - Prawo o ustroju sądów powszechnych, o Sądzie Najwyższym, o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, o Trybunale Konstytucyjnym, o ustroju sądów wojskowych i prawo o notariacie (Dz. U. Nr 73, poz. 436), zawierało liczne instytucje wiążącej wykładni sądowej. Należały do nich:
wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej (od 1984 r. - wytyczne w zakresie prawa i praktyki sądowej), uchwalane przez Sąd Najwyższy i wiążące wszystkie sądy w Polsce; uchwały Sądu Najwyższego wyjaśniające przepisy prawne budzące wątpliwości albo których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie (wiążące wszystkie składy orzekające Sądu Najwyższego, jeżeli wpisane zostały do księgi zasad prawnych); zasady prawne podejmowane przez Sąd Najwyższy w konkretnej sprawie i wiążące wszystkie sądy w tej sprawie (a ponadto wszystkie składy orzekające SN, jeżeli wpisane zostały do księgi zasad prawnych); odpowiedzi Sądu Najwyższego na pytania prawne sądów niższych, orzekających w drugiej instancji, wiążące sądy w danej sprawie.

Fragment książki: Rozwiń >>

W obecnym stanie prawnym nie ulega wątpliwości, że Sąd Najwyższy może podejmować tylko uchwały
mające na celu wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości, lub których stosowanie wywołało
rozbieżności w orzecznictwie oraz uchwały zawierające rozstrzygnięcia zagadnień prawnych budzących
poważne wątpliwości w konkretnej sprawie.
Aktualne regulacje powodują też związanie sądów niższych oceną prawną, zawartą w orzeczeniu kasatoryjnym.
Wobec powyższego, aktualnie Sąd Najwyższy nie może wydawać wiążących wytycznych w zakresie
wykładni prawa i praktyki sądowej. Nie oznacza to jednak, że uchwały podejmowane przez Sąd Najwyższy
nie oddziałują na orzecznictwo sądów niższych. Wynikać to jednak powinno z wysokiego poziomu judykatury
Sądu Najwyższego, a nie z bezwzględnego związania tą judykaturą lub formalnie pojmowanego autorytetu.
Reasumując, orzeczenia wszystkich sądów zapadają w konkretnych sprawach, wiążąc każdorazowo
wyłącznie skład orzekający sądu oraz adresatów rozstrzygnięcia, nie są więc one źródłem prawa. Jednakże
orzeczenia te - na zasadzie autorytetu sądów (zwłaszcza Sądu Najwyższego, a w sprawach podatkowych
NSA) - stają się jak gdyby „prawem zwyczajowym”, a w związku z tym są bardzo często brane pod uwagę
przy orzekaniu w analogicznych stanach faktycznych.
2. BEZPOŚREDNIE STOSOWANIE NOR KONSTYTUCYJNYCH.
Zgodnie z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, przepisy konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że sama konstytucja
stanowi inaczej. Oznacza to, że w tych wszystkich przypadkach, gdy postanowienia konstytucyjne
są sformułowane na tyle precyzyjnie i jednoznacznie, by możliwe było ich odniesienie do konkretnych sytuacji
zachodzących W rzeczywistości prawnej, podmiot stosujący prawo powinien oprzeć swoje działania bezpośrednio
na takim postanowieniu konstytucji, a dopiero później powinien powołać odpowiednie postanowienia ustaw zwykłych.