Książki

prawo

handlowe i gospodarcze

Czas pracy Komentarz dla praktyków

Opis książki Czas pracy Komentarz dla praktyków:

Stan prawny: lipiec 20011 rok.

Przedstawiona Państwu publikacja jest w mojej ocenie bardzo udaną, a jednocześnie unikatową i oryginalną próbą przedstawienia kompletnego komentarza, który w konsekwentny sposób wyjaśnia zawiłe obszary stosowania przepisów o czasie pracy. Autor odpowiada na zapotrzebowanie współczesnej organizacji, podpowiadając jej, w jaki sposób zoptymalizować gospodarowanie czasem pracy. Walorem nie do przecenienia jest również to, że czytelnikami tej pozycji, dzięki praktycznym opisom i licznym przykładom, mogą być zarówno prawnicy specjalizujący się w prawie pracy i przygotowani do lektury prawnych komentarzy, jak również menedżerowie HR czy pracownicy działów HR nieposiadający wykształcenia prawniczego, a stosujący przepisy prawa pracy w codziennej praktyce.

Anna Talec - radca prawny, Kancelaria Prawa Pracy w Warszawie.

Spis treści: Rozwiń >>

Od autora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
Wprowadzenie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
Rozdział pierwszy – Czas pracy –wsieci pojęć . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
1. Norma czasu pracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
2. Pięciodniowy tydzień pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
3. Okres rozliczeniowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
4. Wymiar czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
5. Łączony z godzinami nadliczbowymi tygodniowy limit czasu pracy . . . . . . . . . . 17
6. Okresy odpoczynku. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
7. Przerwywczasie pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
8. Systemy czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
9. Rozkład czasu pracy (grafik, harmonogram) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
10. Praca zmianowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
11. Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy
zakładem pracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
12. Tydzień . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
13. Doba . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
14. Dzień wolny od pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
Rozdział drugi – Zarządzanie czasem pracy – przygotowanie organizacji
do efektywnego wykonywania pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
1. Wybór wymiaru czasu pracy – pełny lub niepełny etat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
2. Wybór systemu czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
3. Wybór długości okresu rozliczeniowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
4. Rozkład czasu pracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
5. Przerwywczasie pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
6. Prawidłowe sporządzenie układu zbiorowego pracy, regulaminu pracy
lub obwieszczenia – przykładowe, rekomendowane postanowienia
regulaminu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
7. Zasady wprowadzania systemów, rozkładów oraz przyjętych okresów
rozliczeniowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
Rozdział trzeci – Planowanie czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
1. Ustalanie wymiaru czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
2. Budowanie grafiku czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51
3. Należna liczba dni wolnych od pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
4. Odpoczynek dobowy i tygodniowy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
5. Praca zmianowa bez względu na stosowany system czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . 53
6. Zmianywgrafiku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
7. Zakaz planowania pracywgodzinach nadliczbowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54
Rozdział czwarty – Nadzór czasu pracy – obowiązek pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . 55
1. Sposób wypełniania ewidencji czasu pracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
2. Kto i dla kogo tworzy ewidencję czasu pracy? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
3. Na jakie okresy prowadzona jest ewidencja czasu pracy? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
4. Co powinna zawierać ewidencja czasu pracy? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
5. Udostępnianie pracownikowi ewidencji na jego żądanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
6. Konsekwencje nieprowadzenia lub nierzetelnego prowadzenia
ewidencji czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59
7. Dla kogo nie ma prawnej potrzeby ewidencjonowania czasu pracy? . . . . . . . . . . 59
8. Karta ewidencji czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
Rozdział piąty – Prawidłowe rozliczanie przepracowanego czasu pracy.
Pracawgodzinach nadliczbowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63
1. Praca w godzinach nadliczbowych – wyłącznie
po przekroczeniu norm czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63
2. Godziny nadliczbowe – powyżej normy czy wymiaru? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
3. Porównanie grafiku z ewidencją . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67
4. Zasady polecania pracywgodzinach nadliczbowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67
5. Odmowa pracywgodzinach nadliczbowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
6. Roczny limit pracywgodzinach nadliczbowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71
7. Praca w godzinach nadliczbowych pracowników zatrudnionych
wniepełnym wymiarze czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71
8. Zasady rekompensowania pracywgodzinach nadliczbowych. . . . . . . . . . . . . . . . 72
9. Zasada pięciodniowego tygodnia pracy a pracawgodzinach nadliczbowych . . . 77
10. Czas pracywgodzinach nadliczbowych kadry kierowniczej . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
11. Praca w godzinach nadliczbowych w sytuacji rozpoczęcia lub
zakończenia zatrudnieniawtrakcie trwającego okresu rozliczeniowego . . . . . . . 80
12. Pracawporze nocnej a pracawgodzinach nadliczbowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 81
13. Wynagrodzenie za pracęwporze nocnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
14. Zmiana czasu a pracawgodzinach nadliczbowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
Rozdział szósty – Praca w niedziele i święta – wyjątek od reguły
niewykonywania pracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
1. Kodeksowe pojęcie dnia wolnego od pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
2. Zasady realizowania prawa do świąt przez osoby należące do kościołów
i innych związków wyznaniowych, których święta religijne nie są
dniami ustawowo wolnymi od pracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86
3. Zakaz pracywświętawplacówkach handlowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
4. Katalog prac dozwolonychwświęta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88
5. Zasady rekompensowania pracywniedziele i święta. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89
6. Zasada co czwartej niedzieli wolnej od pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90
Rozdział siódmy – Czas szkoleń, podróży służbowych oraz dyżuru a czas pracy . . . . 91
1. Czas szkoleń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91
2. Czas podróży służbowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93
3. Dyżur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95
Rozdział ósmy – Zatrudnianie pracowników mobilnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97
1. Miejsce wykonywania pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97
2. Zadaniowy system czasu pracy – systemem wysokiego zaufania . . . . . . . . . . . . 100
Rozdział dziewiąty – Czas pracy wybranych grup zawodowych:
członków Korpusu Służby Cywilnej, pracowników samorządowych,
pracowników służby zdrowia, pracowników tymczasowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107
I. Czas pracy pracowników Służby Zdrowia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107
1. Normy czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107
2. System równoważny czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108
3. Dyżur medyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108
4. Klauzula „opt out” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110
5. Odpoczynki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111
II. Czas pracy członków Korpusu Służby Cywilnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112
1. Normy czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112
2. Równoważny system czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113
3. Rozkład czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113
4. Polecenie pracy w godzinach nadliczbowych członkowi Korpusu
Służby Cywilnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113
5. Zasady rekompensaty pracywgodzinach nadliczbowych . . . . . . . . . . . . . . . . 114
III. Czas pracy pracowników samorządowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115
1. Zasady polecania pracownikom samorządowym pracy w godzinach
nadliczbowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116
2. Zasady rekompensowania pracy w godzinach nadliczbowych
pracownikowi samorządowemu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116
IV. Czas pracy pracowników tymczasowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117
1. Długość okresu rozliczeniowego u pracodawcy użytkownika
a zatrudnienie pracownika tymczasowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118
2. Ustalenie wymiaru czasu pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118
Rozdział dziesiąty – Kontrola zewnętrzna stosowania przepisów o czasie pracy
– przygotowanie do weryfikacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121
1. Pierwszy etap – faza kontrolna. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121
2. Drugi etap – faza nadzoru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122
Czas pracywpytaniach i odpowiedziach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125
Wyciąg z ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r.
Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) – Dział szósty – Czas pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 153
Nota o Autorze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167