Książki

literatura piękna

Co to jest miłość Tom 2

Opis książki Co to jest miłość Tom 2:

Niniejsza książka jest drugim z trzech tomów utworów zebranych Jonasza Kofty, którego twórczości literackiej do tej pory jeszcze nigdy nie zebrano i nie wydano w całości. Niektóre z tekstów zostały odnalezione w archiwum Autora i są publikowane po raz pierwszy.

Fragment książki: Rozwiń >>

Kiedy się wprowadziliśmy na Groty, to było w 1977 roku, teren wokół domu po ukończeniu budowy nie był, delikatnie mówiąc, zbyt uporządkowany. Ciebie to bardzo cieszyło i mówiłeś, że tu jest „jedna wielka piaskownica”. Trzeba było tę piaskownicę jakoś uporządkować, posadzić drzewa, krzewy. Domowym ogrodnikiem byłam ja. Ale jak przyjeżdżali do nas znajomi, to Jonasz ich oprowadzał po ogrodzie, pokazywał na maleńkie krzaczki i opowiadał jakieś niesłychane rzeczy o rozmaitych roślinach – nie mam pojęcia, skąd wziął tę wiedzę – włącznie z łacińskimi nazwami. Miałam ochotę go zamordować – cała moja praca to było nic. Co z tego, że baba posadziła, jeśli nie umie o tym opowiedzieć. To też trzeba złożyć na karb tej jego cholernej pamięci: on miał gdzieś rozmaite szufladki, w których wszystkie informacje były przechowywane. Normalnie ludzie mają w głowie mętlik, tu zapomną, tam zgubią, nie umieją powiązać ze sobą sznurków. A u niego to przebiegało inaczej: otwierała się szufladka, informacja wpadała do środka, a kiedy chciał z niej skorzystać, wystarczyło szufladkę otworzyć. I już. Wszystko wylatywało, w dodatku posegregowane.

Pamiętam, że Jonasz miał też dosyć osobliwe obyczaje czytelnicze. A były one powiązane generalnie ze sposobem, w jaki organizował sobie czas – pracował nocami, dnie często przesypiał, a kiedy nie spał, to i tak chodził w szlafroku, nawet narzuconym na normalne ubranie.

Szlafrok to był dom. W szlafroku można było prowadzić życie domowe. A wracając do czytania – mamy to wszyscy, cała rodzina: koło łóżka stosy książek. Przypomina mi się taka anegdota – kiedy mieszkaliśmy we wspomnianym już fińskim domku, księgarnię mieliśmy naprawdę niedaleko, bo na Wiejskiej, przy Czytelniku. Powiedzmy, że wybierałam się na zakupy, a Jonasz mówił wtedy: „Kup mi, proszę, coś do czytania”. „Ale co?”. „Jedną grubą, a jedną cienką”. Można to rozumieć dwojako – po pierwsze, że miał do mnie zaufanie, bo wiedział, że nie przyniosę mu byle czego. A po drugie, że naprawdę było mu wszystko jedno, co czyta, bo pochłaniał wszystko. Byleby były literki. Kiedy pojechaliśmy na orbisowską wycieczkę do Libanu, włożyłam do walizki dwie grube książki. Jonasz zużył je w ciągu tygodnia i zaczął lamentować, że nie ma co czytać. I, przysięgam, dawałam mu stare bilety tramwajowe wygrzebane z torebki. Potem czytał etykietki na puszkach i dżemie.

Mieliście też ukochane książki, którymi się w domu rozmawiało niemal explicite.

Owszem, to były na przykład „Przygody dobrego wojaka” Szwejka Haszka, „Dwanaście krzeseł” Ilfa i Pietrowa, „Trzech panów w łódce” Jerome’a Klapki Jerome’a. Te nasze ukochane książki musiały być śmieszne. W sumie to, myślę sobie, tylko takie rzeczy warto pamiętać. Mieć na nie otwarte oczy. Resztę można wyrzucić. Pamiętam z „Trzech panów w łódce” taką scenę: pies goni kota. Kot ucieka, ale widzi, że jego położenie robi się niewesołe. Więc w pewnym momencie siada i podnosi łapę, pies zdumiony się zatrzymuje, a kot pyta: „Czy szanowny pan sobie czegoś życzy?”. I tak potem mówiło się u nas w domu, kiedy była jakaś podbramkowa sytuacja. Albo: „Czy chcesz może jeszcze klucze od mieszkania, w którym leżą pieniądze?”. To z „Dwunastu krzeseł”