Książki

nauki ścisłe i przyrodnicze

popularno-naukowe

Bitwa o czarne dziury

Opis książki Bitwa o czarne dziury:

"Bitwa o czarne dziury" to ekscytująca opowieść o zmaganiach uczonych, w pouczający i zabawny sposób przybliżająca najbardziej skomplikowane zagadnienia nowoczesnej fizyki. Chcąc wymusić na Hawkingu przyznanie się do pomyłki, Susskind i ?t Hooft musieli przekroczyć granice zdrowego rozsądku: udowodnić, że wszystko, co składa się na materialny świat ? również ta książka i my sami ? jest hologramem rzutowanym z najdalszych zakątków przestrzeni kosmicznej. "Bitwa o czarne dziury" jest niezwykle przejrzystą i jednocześnie pełną wdzięku książką. Jak najlepsi nauczyciele, Susskind zamienia naukę w zabawę. Poskramia najtrudniejsze pojęcia, zgrabnie operując analogiami i wykorzystując talent do tworzenia wartkiej narracji.

Fragment książki: Rozwiń >>

Gdzieś na sawannie we wschodniej Afryce postarzała lwica tropi swój wymarzony obiad. Wolałaby starsze, wolniej poruszające się zwierzęta, lecz ma do wyboru jedynie młode, zdrowe antylopy, których czujne oczy, osadzone po bokach czaszki, są idealnie przystosowane do obserwacji otoczenia w poszukiwaniu niebezpieczeństwa. Oczy drapieżcy skierowane są na wprost, co pozwala mu precyzyjnie namierzyć ofiarę i ocenić odległość.
Tym razem szerokokątne receptory wzroku antylopy nie reagują na lwicę, której udaje się podkraść na odległość skutecznego ataku. Potężne tylne łapy popychają ją w kierunku ogarniętej paniką ofiary. Jeszcze raz rozpoczyna się wyścig, powtarzający się od niepamiętnych czasów.
Mimo zaawansowanego wieku wielka kocica jest znakomitą sprinterką. Na początku odległość dzieląca ją od antylopy maleje, ale zmuszone do wytężonej pracy imponujące mięśnie stopniowo słabną wskutek niedotlenienia. Wkrótce naturalna wytrzymałość daje antylopie przewagę i zmienia się znak względnej prędkości lwicy oraz jej ofiary. Dystans dzielący zwierzęta zaczyna się powiększać. Jej Królewska Wysokość wyczuwa, że opuściło ją szczęście, że jest pokonana. Jak niepyszna chyłkiem wraca do swojego legowiska w buszu.

Pięćdziesiąt tysięcy lat temu strudzony myśliwy dostrzega zatarasowane przez głaz wejście do jaskini – może ona być bezpiecznym miejscem na odpoczynek, jeśli tylko uda się przesunąć ciężką przeszkodę. W przeciwieństwie do swych małpich przodków, łowca stoi wyprostowany. W tej pozycji mocno napiera na głaz, jednak nic się nie dzieje. Aby uzyskać lepszy kąt, myśliwy stawia stopy w większej odległości od skały. Gdy jego ciało układa się niemal równolegle do ziemi, przyłożona siła ma w pożądanym kierunku znacznie większą składową. Głaz się przemieszcza.

Odległość? Prędkość? Zmiana znaku? Kąt? Siła? Składowa siły? Jakich niezwykle skomplikowanych obliczeń dokonał mózg niewykształconego łowcy, nie wspominając o lwicy? Przecież są to pojęcia, które nierzadko napotykamy dopiero w podręcznikach fizyki. Gdzie lwica mogła nauczyć się oceniać nie tylko prędkość ofiary, ale, co ważniejsze, także prędkość względną? Czy myśliwy studiował fizykę, aby poznać pojęcie siły? A także trygonometrię, która dostarcza wiedzy o sinusach i cosinusach, będących składnikami koniecznych obliczeń?
Prawda jest taka, że wszystkie złożone formy życia mają wrodzone, intuicyjne rozumienie pojęć fizyki, ewolucyjnie zaimplementowane w ich systemie nerwowym. Przeżycie byłoby niemożliwe bez tego „fabrycznego” oprogramowania. Dobór naturalny i mutacje uczyniły fizykami wszystkich nas, nawet zwierzęta. U ludzi dzięki dużym rozmiarom mózgu instynkty na drodze ewolucyjnych przemian przekształciły się w świadomie używane pojęcia.
Wymieniamy sobie oprogramowanie