Książki

ekonomia, biznes

BHP w praktyce

Opis książki BHP w praktyce:

Poradnik BHP w praktyce to kompendium wiedzy na temat aktualnych wymogów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, opartych na obowiązujących przepisach i polskich normach, a także praktyczne wskazówki pomocne w codziennej pracy ? obowiązki pracodawcy, wzory niezbędnej dokumentacji, skorowidz, wykazy: akty prawne, normy, przydatne adresy, znaki bezpieczeństwa. W czternastym wydaniu poradnika dla pracodawców, pracowników, służb bhp, inspektorów pracy, sip, projektantów i wykładowców uwzględniono ostatnią nowelizację Kodeksu pracy oraz zmiany w ustawach o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy Prawa Budowlanego, rozporządzeniach i Polskich Normach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, w szczególności zmiany dotyczące: * rzeczoznawców ds. bhp, * wypadków przy pracy, postępowania powypadkowego (statystycznej karty wypadku), * chorób zawodowych, * klasyfikacji zawodów, * oceny ryzyka zawodowego, * niebezpiecznych substancji chemicznych i preparatów chemicznych, z uwzględnieniem zmian w wydanych do tej pory przepisach, w tym REACH i CLP, * klasyfikacji substancji i mieszanin chemicznych wg systemu CLP, * wymagań dla wyrobów zawierających azbest, * badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, * ochrony przeciwpożarowej, ochrony przed wybuchem, * promieniowania elektromagnetycznego, w tym promieniowania optycznego, * najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, * transportu materiałów niebezpiecznych, zgodnie z regulacjami ADR, * środków ochrony indywidualnej, w tym ochronników słuchu.

Spis treści: Rozwiń >>

Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
Zakres obowiązków i uprawnień pracodawców, pracowników oraz osób
kierujących pracownikami w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
Obowiązki pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
Konsultacje w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz komisja
bezpieczeństwa i higieny pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
Uprawnienia pracodawcy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
Obowiązki pracownika. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
Uprawnienia pracownika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
Obowiązki kierownika komórki organizacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
1. NADZÓR NAD WARUNKAMI PRACY
Nadzór nad warunkami pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
Państwowa Inspekcja Pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
Zadania Państwowej Inspekcji Pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
Uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
Karanie winnych wykroczeń przeciwko prawom pracownika . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
Państwowa Inspekcja Sanitarna. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
Zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
Uprawnienia Państwowej Inspekcji Sanitarnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
Urząd Dozoru Technicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
Zakres działania Urzędu Dozoru Technicznego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
Uprawnienia pracowników Urzędu Dozoru Technicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50
Związki zawodowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51
Zakres działania zakładowej organizacji związkowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51
Uprawnienia związków zawodowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51
Zakładowa organizacja związkowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51
Społeczna Inspekcja Pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
Zadania Społecznej Inspekcji Pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
Uprawnienia Społecznej Inspekcji Pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
2. CERTYFIKACJA
Wstęp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
Dyrektywy nowego podejścia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
Ocena zgodności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58
Wymagania zasadnicze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63
Certyfikacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
Znak zgodności. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
Deklaracja zgodności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
Odpowiedzialność producenta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
System kontroli wyrobów wprowadzonych do obrotu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
Normalizacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71
Polskie Normy i inne dokumenty normalizacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72
Certyfikat i znak zgodności z Polską Normą. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72
System notyfikacji norm i aktów prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
Notyfikacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
3. OBIEKTY BUDOWLANE I POMIESZCZENIA PRACY
Obiekty budowlane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79
Podstawowe wymogi bezpieczeństwa i higieny pracy dla budynków . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79
Opiniowanie dokumentacji projektowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80
Wymagania w stosunku do rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy . . . . . 81
Przekazanie obiektu budowlanego do użytkowania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
Utrzymanie obiektów budowlanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86
Książka obiektu budowlanego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86
Kontrole obiektu budowlanego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94
Pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne i środki higieny osobistej . . . . . . . . . . . . . . . . 96
Ogólne wymogi dotyczące pomieszczeń higienicznosanitarnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 97
Warunki zabezpieczenia budynków przed pożarem i wybuchem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109
Odporność pożarowa budynków. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111
Wymagania dla pomieszczeń zagrożonych wybuchem. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114
Strefy pożarowe i oddzielenia przeciwpożarowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114
Zapewnienie bezpieczeństwa ewakuacji ludzi z pomieszczeń i budynków . . . . . . . . . . . . 116
Wymagania przeciwpożarowe dla elementów wykończenia wnętrz
i wyposażenia stałego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121
Wyposażenie budynku w podręczny sprzęt gaśniczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121
Zasady rozmieszczania sprzętu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122
Przeglądy i konserwacja. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122
Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123
Obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124
Zasady postępowania pracowników na wypadek powstania pożaru . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126
Ochrona odgromowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127
Klasyfikacja. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128
Źródła i typy uszkodzeń obiektu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128
Typy strat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129
Ocena ryzyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130
Budowa urządzenia piorunochronnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131
Zakres przeglądów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132
Kolejność przeglądów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133
Pomieszczenia pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134
Oświetlenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135
Wentylacja pomieszczeń pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143
Ogrzewanie pomieszczeń pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 152
Normy pomieszczeń pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154
Inne wymogi dla pomieszczeń pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157
4. PROFILAKTYCZNA OCHRONA ZDROWIA
Podział czynników niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 167
Ogólne zasady oraz metody likwidacji lub ograniczenia wpływu
niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych czynników występujących
w procesie pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169
Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia
i rakotwórczych. Zasady i częstotliwość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170
Czynniki szkodliwe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170
Częstość przeprowadzania badań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172
Rejestracja wyników. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176
Rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących
na stanowisku pracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177
Karta badań i pomiarów czynników szkodliwych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178
Profilaktyczne badania lekarskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178
Badania wstępne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
Badania okresowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
Badania kontrolne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
Służba medycyny pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186
Badania sanitarne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188
Badanie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami . . . . . . . . . . . . 189
Badania psychologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190
Posiłki profilaktyczne i napoje. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196
Zasady wydawania posiłków profilaktycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196
5. CHARAKTERYSTYKAWYBRANYCH CZYNNIKÓWNIEBEZPIECZNYCH
Zagrożenia elementami ruchomymi i luźnymi, ostrymi i wystającymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201
Dobór typów osłon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 205
Zagrożenia związane z przemieszczaniem się ludzi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207
Odległości bezpieczeństwa uniemożliwiające sięganie kończynami górnymi
do stref niebezpiecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207
Odległości bezpieczeństwa uniemożliwiające sięganie kończynami
dolnymi do stref niebezpiecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210
Dojścia i przejścia do urządzeń technicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212
Dojścia i przejścia do maszyn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213
Pomosty robocze i przejścia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 217
Wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy dla drabin przenośnych . . . . . . . . . . . . . . . . . 217
Teren zakładu pracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218
Drogi w zakładzie pracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 218
Podstawowe wymagania bezpieczeństwa dla dróg, przejść i dojazdów pożarowych . . . . . 219
Zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220
Wiadomości ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220
Wpływ rodzaju prądu na człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 220
Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221
Równoczesna ochrona przed dotykiem bezpośrednim i pośrednim. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222
Ochrona przed dotykiem bezpośrednim (ochrona podstawowa) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223
Ochrona przed dotykiem pośrednim. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 225
Organizacyjne środki ochrony przed porażeniem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226
Rodzaj urządzeń, instalacji i sieci energetycznych, przy których eksploatacji
wymagane jest posiadanie dodatkowych kwalifikacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 227
Prace wykonywane przy urządzeniach elektroenergetycznych w warunkach
szczególnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231
Wykonywanie prac przy urządzeniach i instalacjach elektroenergetycznych. . . . . . . . . . . 231
Zasady bezpiecznego wykonywania prac przy urządzeniach
i instalacjach elektroenergetycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 232
Organizacja bezpiecznej pracy przy urządzeniach elektroenergetycznych . . . . . . . . . . . . . 233
Klasyfikacja urządzeń elektrycznych i elektronicznych z punktu widzenia
ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 236
Zagrożenie poparzeniem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238
Zagrożenia pożarowe i wybuchowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240
Ocena zagrożenia wybuchem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 244
Minimalne wymagania dla stanowisk pracy, na których może wystąpić
atmosfera wybuchowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248
Ogólne metody zapobiegania pożarom i wybuchom . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250
Ochrona zdrowia młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259
6. CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH CZYNNIKÓW
SZKODLIWYCH I UCIĄŻLIWYCH
Czynniki fizyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267
Hałas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267
Hałas słyszalny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268
Źródła hałasu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268
Natężenie hałasu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268
Rodzaje hałasu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 270
Dopuszczalne wartości hałasu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 271
Ochrona zdrowia młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 273
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 273
Hałas infradźwiękowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 273
Ochrona zdrowia młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274
Hałas ultradźwiękowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 274
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276
Ochrona zdrowia młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276
Ocena ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas i drgania . . . . . . . . . . . . 277
Obowiązki pracodawcy w przypadku zagrożenia hałasem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279
Profilaktyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 280
Profilaktyka medyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281
Wibracja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282
Drgania mechaniczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282
Zakres częstotliwości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283
Czas oddziaływania drgań na organizm człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283
Kierunek oddziaływania drgań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283
Wartości normatywne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 283
Ocena ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na drgania mechaniczne. . . . . . . 284
Obowiązki pracodawcy w przypadku zagrożenia drganiami mechanicznymi . . . . . . . . . 286
Ochrona zdrowia młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 287
Oddziaływanie wibracji na organizm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 288
Profilaktyka medyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 288
Działania profilaktyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289
Mikroklimat – środowisko termiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 290
Mikroklimat umiarkowany . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 290
Mikroklimat gorący. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291
Ochrona zdrowia młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 293
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 295
Mikroklimat zimny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 295
Ochrona zdrowia młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296
Oddziaływanie mikroklimatu na organizm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297
Aklimatyzacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 297
Ochrona zdrowia młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 298
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 298
Profilaktyka medyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 298
Promieniowanie elektromagnetyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 298
Oznakowanie pól elektromagnetycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301
Częstotliwość pomiarów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 301
Wpływ promieniowania elektromagnetycznego na organizm ludzki . . . . . . . . . . . . . . . . 302
Ochrona przed nadmiernym promieniowaniem. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303
Ochrona zdrowia młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303
Profilaktyka medyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 304
Promieniowanie optyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 304
Źródła promieniowania optycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 304
Obowiązki pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 305
Ocena ryzyka zawodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 306
Program działań organizacyjno-technicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 307
Szkolenie w zakresie bhp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 308
Narażenie pracowników. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 309
Profilaktyka medyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 310
Promieniowanie widzialne VIS (ang. visible) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 311
Ochrona zdrowia młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312
Profilaktyka medyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 312
Promieniowanie podczerwone IR (ang. infrared) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313
Narażenie pracowników. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313
Ochrona zdrowia młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 313
Ochrona przed promieniowaniem IR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 314
Profilaktyka medyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 314
Promieniowanie nadfioletowe UV (ang. ultraviolet) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 314
Oddziaływanie promieniowania UV na człowieka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 315
Ochrona zdrowia młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 315
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 316
Źródła promieniowania UV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 316
Ochrona przed promieniowaniem UV. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 316
Profilaktyka medyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 316
Promieniowanie laserowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 317
Klasy laserów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 318
Zagrożenia przy pracy z laserem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 320
Ochrona przed promieniowaniem laserowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 321
Profilaktyka medyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 321
Promieniowanie jonizujące . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 321
Wpływ promieniowania jonizującego na człowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 322
Narażenie zawodowe na promieniowanie jonizujące. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 323
Graniczne dawki promieniowania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 323
Ocena narażenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325
Ochrona zdrowia młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325
Źródła promieniowania jonizującego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325
System ochrony radiologicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 326
Ewidencja otrzymanych przez pracownika dawek promieniowania . . . . . . . . . . . . . . . . 328
Warunki bezpiecznej pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 328
Szkolenie pracowników w zakresie bhp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 329
Zabezpieczenie pracowników przed promieniowaniem jonizującym . . . . . . . . . . . . . . . 329
Profilaktyka medyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 330
Czynniki chemiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 330
Szkodliwe czynniki chemiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 330
Wykaz wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń czynników szkodliwych dla
zdrowia w środowisku pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 332
Ochrona zdrowia młodocianych przy pracach w narażeniu
na czynniki chemiczne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 358
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet
w narażeniu na działanie szkodliwych substancji chemicznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 359
Ocena narażenia zawodowego na szkodliwe czynniki chemiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . 360
Profilaktyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 362
Profilaktyka medyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 362
Pyły przemysłowe w środowisku pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 363
Oddziaływanie pyłów na organizm ludzki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 363
Ocena narażenia na pył przemysłowy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 364
Dopuszczalne normy pyłów przemysłowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 365
Ochrona zdrowia młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 366
Ochrona przed nadmiernym pyleniem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 366
Profilaktyka medyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 367
Pyły azbestu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 368
Użytkowanie wyrobów azbestowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 369
Usuwanie lub naprawa wyrobów zawierających azbest . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371
Wykorzystywanie wyrobów i instalacji zawierających azbest
i czyszczenie instalacji i urządzeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 374
Plan kontroli jakości powietrza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 374
Wymagania techniczne w zakresie oczyszczania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 375
Instalacje lub urządzenia zawierające azbest. Oznakowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 375
Pakowanie, transport i składowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 377
Podstawowe obowiązki pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 378
Odzież ochronna i środki ochrony indywidualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 380
Szkolenie w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 381
Książeczka badań profilaktycznych i okresowe badania lekarskie
pracowników narażonych na działanie azbestu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 382
Oznakowanie wyrobów i odpadów zawierających azbest . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 385
Czynniki biologiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 385
Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 388
Obowiązki pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 389
Ocena ryzyka zawodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 391
Profilaktyka. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 391
Szkolenie pracowników w zakresie bhp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 393
Rejestr pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych . . 393
Ochrona pracy młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 394
Prace szczególnie uciążliwe i szkodliwe dla zdrowia kobiet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 395
Profilaktyka medyczna. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 396
Czynniki psychofizyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 397
Obciążenie fizyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 397
Ocena obciążenia pracą fizyczną na podstawie wydatku energetycznego . . . . . . . . . . . . 397
Podnoszenie i dźwiganie ciężarów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 400
Normy transportu ręcznego dla dorosłych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 401
Wykaz niektórych rodzajów prac wzbronionych młodocianym, przy których
zezwala się na zatrudnianie młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404
Obciążenie psychiczne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 405
Ochrona pracy młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 407
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 408
Profilaktyka lekarska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 408
7. ERGONOMIA. PROBLEMY TECHNICZNE I ORGANIZACYJNE
Podstawy współczesnej ergonomii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 413
Podstawowe pojęcia. Przedmiot i zadania ergonomii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 413
Główne kierunki działania ergonomii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 415
Układ człowiek – praca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 416
Elementy informacyjne i sterownicze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 417
Urządzenia sygnalizacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 417
Urządzenia sterownicze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 419
Ogólne wymagania dla stanowisk pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 420
Organizacja stanowisk pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 423
Fizjologiczny aspekt procesu pracy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 425
Postawa przy pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 428
Organizacja stanowiska pracy z komputerem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 429
Obowiązki pracodawcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 434
8. PRACE SZCZEGÓLNIE NIEBEZPIECZNE
Wstęp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 439
Prace w zbiornikach, wnętrzach urządzeń technicznych i w innych niebezpiecznych
przestrzeniach zamkniętych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 440
Podstawowe zasady bezpieczeństwa pracy w zbiornikach, wnętrzach urządzeń
technicznych i innych niebezpiecznych przestrzeniach zamkniętych . . . . . . . . . . . . . . . . 440
Prace poniżej poziomu gruntu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 442
Instalacje podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 442
Kanały ściekowe i studzienki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 442
Podstawowe zasady bezpieczeństwa pracy w kanałach. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 443
Prowadzenie prac w kanałach i studzienkach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 443
Zabezpieczenie prac w kanałach i studzienkach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 444
Stosowanie środków ochrony i zabezpieczeń. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 444
Oczyszczalnie ścieków. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 445
Kraty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 445
Przepompownie ścieków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 446
Komory fermentacyjne otwarte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 446
Roboty ziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 446
Podstawowe zasady bezpiecznego wykonywania wykopów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 447
Zasady bezpieczeństwa pracy przy kopaniu mechanicznym (koparką) . . . . . . . . . . . . . . 449
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 450
Ochrona pracy młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 450
Roboty budowlane. Prace na wysokości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 450
Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 451
Warunki przygotowania i prowadzenia robót budowlanych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 456
Zagospodarowanie terenu budowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 456
Praca na wysokości. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 462
Podstawowe zasady bezpieczeństwa przy pracach na wysokości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 464
Rusztowania budowlane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 465
Podstawowe wymagania bezpieczeństwa przy pracy na rusztowaniach . . . . . . . . . . . . . 469
Tymczasowa praca na wysokości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 473
Roboty murowe i tynkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 477
Roboty dekarskie i izolacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 477
Roboty malarskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 478
Roboty ciesielskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 479
Roboty zbrojarskie i betoniarskie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 479
Roboty montażowe konstrukcji stalowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 481
Roboty rozbiórkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 482
Roboty budowlane wykonywane z użyciem materiałów wybuchowych . . . . . . . . . . . . . . . 482
Roboty budowlane, rozbiórkowe, remontowe i montażowe prowadzone
bez wstrzymania ruchu zakładu pracy lub jego części . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 486
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 487
Ochrona pracy młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 487
Profilaktyka lekarska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 487
Prace spawalnicze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 488
Spawanie gazowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 488
Pomieszczenie spawalni. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 488
Węże do gazów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 489
Palniki do spawania i cięcia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 490
Podstawowe wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy
przy pracach spawalniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 490
Magazynowanie gazów palnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 491
Magazynowanie gazów płynnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 495
Gazy utleniające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 498
Oznakowanie butli z gazami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 498
Znakowanie butli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 499
Wytwornice acetylenowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 502
Zasady bezpiecznej pracy z wytwornicami acetylenowymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 502
Wymagania bhp dla acetylenowni. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 504
Spawanie łukiem elektrycznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 506
Podstawowe procesy spawania łukowego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 506
Wpływ czynników szkodliwych i uciążliwych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 506
Profilaktyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 507
Zasady bezpiecznej eksploatacji spawarek elektrycznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 507
Prace wewnątrz zbiorników. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 509
Uprawnienia spawaczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 509
Kwalifikacje spawaczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 510
Ochrona pracy młodocianych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 510
Prace szczególnie uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia kobiet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511
Profilaktyka lekarska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511
Zabezpieczenie przeciwpożarowe procesów spawalniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511
Dokumentowanie prac spawalniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 514
Transport towarów niebezpiecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 518
Klasy materiałów niebezpiecznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 519
Wyposażenie i oznakowanie pojazdów przewożących materiały niebezpieczne . . . . . . . . 525
Oznakowanie pojazdu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 526
Wykaz towarów niebezpiecznych, których przewóz drogowy
podlega obowiązkowi zgłoszenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 531
Warunki dopuszczenia pojazdu do przewozu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 531
Uczestnicy przewozu towarów niebezpiecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 532
Nadzór i kontrola . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 535
Załadunek, rozładunek i manipulowanie ładunkiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 536
Zakaz ładowania razem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 537
Dokumenty wymagane przy przewozie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 539
Opakowania materiałów niebezpiecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 544
Rodzaje opakowań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 546
Bezpieczeństwo pracy przy urządzeniach pracujących pod ciśnieniem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 550
Kwalifikacje osób wytwarzających, obsługujących, konserwujących
i naprawiających urządzenia techniczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 553
Rodzaje urządzeń technicznych, przy obsłudze których wymagane
jest posiadanie kwalifikacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 554
Eksploatacja urządzeń ciśnieniowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 554
Kotłownie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 561
Stanowisko robocze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 563
Prace przy użyciu materiałów niebezpiecznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 564
Podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach z użyciem
materiałów niebezpiecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 564
Znaki i sygnały bezpieczeństwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 568
Definicje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 568
Podstawowe zasady stosowania znaków i sygnałów bezpieczeństwa. . . . . . . . . . . . . . . . 569
Wymagania dotyczące stosowania znaków bezpieczeństwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 570
Wymagania dotyczące oznaczania przeszkód, niebezpiecznych miejsc i dróg . . . . . . . . 571
Wymagania dotyczące sygnałów świetlnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 571
Wymagania dotyczące sygnałów dźwiękowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 572
Wymagania dotyczące stosowania komunikatów słownych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 572
Wymagania dotyczące stosowania sygnałów ręcznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 573
Substancje chemiczne i ich mieszaniny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 575
Wstęp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 575
System REACH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 576
Wstęp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 576
Rejestracja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 576
Ocena . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 577
Udzielanie zezwoleń. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 577
Karta charakterystyki substancji niebezpiecznej lub mieszaniny. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 578
Sposób sporządzania karty charakterystyki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 580
Wymagania dotyczące substancji chemicznych i ich mieszanin
wynikające z przepisów krajowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 592
Kryteria i sposoby klasyfikacji substancji chemicznych i ich mieszanin . . . . . . . . . . . . . . 596
Klasyfikacja na podstawie właściwości fizykochemicznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 598
Klasyfikacja na podstawie toksyczności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 599
Klasyfikacja na podstawie analizy skutków specyficznych dla zdrowia człowieka . . . . . . 600
Klasyfikacja na podstawie analizy skutków oddziaływania na środowisko. . . . . . . . . . . . . 600
Dodatkowe zwroty wskazujące szczególny rodzaj zagrożenia dla ludzi lub środowiska
stwarzanego przez środki ochrony roślin, ich numery oraz kryteria stosowania . . . . . . . . 605
Kryteria doboru dodatkowych zwrotów określających warunki bezpiecznego
stosowania środków ochrony roślin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 612
Wykaz substancji niebezpiecznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 614
Substancje istniejące . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 616
Inspektor ds. Substancji i Preparatów Chemicznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 616
CLP (Classification, Labeling, Packaging of substances and mixtures) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 617
System GHS (Globally Harmonized System) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 618
Terminy obowiązywania przepisów CLP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 619
Kryteria i sposoby klasyfikacji substancji i mieszanin chemicznych (CLP). . . . . . . . . . . . . 619
Zagrożenia fizyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 620
Materiały wybuchowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 620
Gazy łatwopalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 621
Wyroby aerozolowe łatwopalne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 622
Gazy utleniające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 622
Gazy pod ciśnieniem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 623
Substancje ciekłe łatwopalne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 624
Substancje stałe łatwopalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 624
Substancje i mieszaniny samoreaktywne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 625
Substancje ciekłe piroforyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 627
Substancje stałe piroforyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 627
Substancje i mieszaniny samonagrzewające się . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 628
Substancje i mieszaniny, które w zetknięciu z wodą uwalniają gazy łatwopalne . . . . . . 629
Substancje ciekłe utleniające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 630
Substancje stałe utleniające . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 631
Nadtlenki organiczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 632
Substancje powodujące korozję metali . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 633
Zagrożenia dla zdrowia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 634
Toksyczność ostra. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 634
Działania żrące/drażniące na skórę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 636
Poważne uszkodzenie oczu/działanie drażniące na oczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 637
Działanie uczulające na drogi oddechowe lub skórę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 638
Działania mutagenne na komórki rozrodcze. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 639
Rakotwórczość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 641
Działanie szkodliwe na rozrodczość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 642
Działanie toksyczne na narządy docelowe – narażenie jednorazowe . . . . . . . . . . . . . . . . 643
Działanie toksyczne na narządy docelowe – powtarzane narażenie . . . . . . . . . . . . . . . . . 645
Zagrożenie spowodowane aspiracją . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 646
Zagrożenia dla środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 647
Substancje stwarzające zagrożenie dla środowiska wodnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 647
Oznakowanie opakowań substancji i mieszanin chemicznych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 656
Wymiary i wygląd elementów etykiety . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 657
Szczególne zasady dotyczące oznakowania opakowań zewnętrznych,
opakowań wewnętrznych i opakowań jednostkowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 658
Czynniki rakotwórcze i mutagenne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 658
Badania i pomiary czynników rakotwórczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 659
Środki zapobiegawcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 659
Szkolenie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 660
Opieka lekarska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 660
Rejestracja czynników rakotwórczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 661
Informacja o substancjach, preparatach, czynnikach lub procesach technologicznych
o działaniu rakotwórczym lub mutagennym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 662
Wykaz substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych
o działaniu rakotwórczym lub mutagennym – wyciąg. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 669
9. MASZYNY I INNE URZĄDZENIA TECHNICZNE
Maszyny i inne urządzenia techniczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 675
Wymagania ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 676
Układy sterowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 679
Elementy maszyny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 684
Osłony i urządzenia ochronne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 685
Zasilanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 687
Czynniki niebezpieczne i szkodliwe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 687
Informacje dodatkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 690
Instrukcje. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 691
Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia
dotyczące niektórych rodzajów maszyn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 693
Maszyny przeznaczone do kontaktu z artykułami spożywczymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 693
Maszyny przenośne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 694
Procedury oceny zgodności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 696
Badanie typu WE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 697
Pełne zapewnienie jakości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 698
Dokumentacja techniczna maszyny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 698
Kategorie maszyn, do których ma zastosowanie jedna z procedur
oceny zgodności (załącznik nr 5 do rozporządzenia). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 700
Podstawowe zagrożenia w trakcie użytkowania maszyn. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 701
Minimalne wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie
użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 703
Wymagania dotyczące użytkowania maszyn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 703
Minimalne wymagania dotyczące maszyn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 706
Elementy sterownicze. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 706
Uruchomienie i zatrzymanie maszyny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 706
Ochrona przed zagrożeniami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 707
Konserwacja maszyn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 708
Zabezpieczenia maszyn, konstrukcje ochronne maszyn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 708
Kontrola maszyn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 710
Współdziałanie pracodawcy z pracownikami w celu zapewnienia
bezpieczeństwa przy użytkowaniu maszyn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 711
Ogólne wymagania bezpieczeństwa dla maszyn i urządzeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 712
Elementy sterownicze maszyn i urządzeń produkcyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 717
Siedziska do maszyn i urządzeń produkcyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 717
Maszyny i urządzenia do obróbki drewna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 718
Wykaz maszyn do obróbki drewna, dla których jest wymagany udział jednostki
notyfikowanej w trakcie przeprowadzania procedury oceny zgodności . . . . . . . . . . . . . . . 719
Wymagania ogólne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 719
Pilarki tarczowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 722
Pilarki taśmowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 726
Strugarki wyrówniarki i grubiarki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 729
Frezarki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 732
Pilarki ramowe (traki) pionowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 734
Obrabiarki do metali . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 736
Tokarki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 737
Frezarki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 739
Wiertarki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 740
Narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 742
10. TRANSPORT WEWNĘTRZNY I MAGAZYNOWANIE
Transport wewnątrzzakładowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 747
Podstawowe ogólne zasady bezpieczeństwa przy obsłudze urządzeń transportowych . . . 747
Transport ręczny. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 747
Podstawowe wymogi BHP przy transporcie ręcznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 748
Obowiązki pracodawcy przy organizacji prac transportowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 749
Instrukcja bezpiecznego postępowania przy przemieszczaniu przedmiotów
nieporęcznych, niestabilnych itp. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 750
Ocena ryzyka przy pracach transportowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 750
Rodzaje transportu ręcznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 751
Urządzenia do podnoszenia ciężarów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 751
Zasady bezpieczeństwa przy przemieszczaniu ładunków z użyciem
ręcznie napędzanych dźwignic . . . .