Książki

prawo

Apelacja w postępowaniu cywilnym

Opis książki Apelacja w postępowaniu cywilnym:

Apelacja w postępowaniu cywilnym jest opracowaniem, w którym całościowo przedstawiono problematykę podstawowego środka odwoławczego przysługującego stronom od merytorycznych orzeczeń sądu pierwszej instancji. Autor uwzględnił w publikacji wiele istotnych orzeczeń Sądu Najwyższego, które wyjaśniają charakter prawny apelacji i problemy związane z jej stosowaniem. Książka jest adresowana do praktyków i teoretyków prawa. Będzie także użyteczna dla osób, które bez pomocy profesjonalnych pełnomocników pragną zaskarżyć wyrok sądu pierwszej instancji. Dla wygody czytelnika w aneksie zostały zamieszczone teksty dwóch przełomowych uchwał składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 1999 i 2008 r. analizowanych wnikliwie w treści publikacji. Obecne wydanie zostało uzupełnione o najnowsze orzecznictwo. Uwzględniono również zmianę Kodeksu postępowania cywilnego, która weszła w życie 19 kwietnia w 2010 r., dotyczącą m.in. rozszerzenia uprawnienia do wydawania postanowień przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, a także ustanowienia przez sąd dla strony adwokata lub radcy prawnego.

Spis treści: Rozwiń >>

Wykaz skrótów 9
Od Autora 11
Rozdział I Apelacja w systemie środków zaskarżenia orzeczeń
sądowych 13
1 Uwagi wstępne 13
2 Systemy zaskarżenia orzeczeń sądowych 16
3 Środki odwoławcze w Kodeksie postępowania cywilnego 19
4 Uwagi prawnoporównawcze 21
41 Apelacja według prawa austriackiego 21
42 Apelacja według prawa niemieckiego 26
43 Apelacja w prawie francuskim 31
Rozdział II Ewolucja przepisów o apelacji cywilnej 35
1 Apelacja według Kodeksu postępowania cywilnego z 1932 r 35
2 Lata 1945–1996 46
3 Ogólna charakterystyka apelacji według ustawy z 1 marca 1996 r 49
4 Zmiany wprowadzone ustawą z 24 maja 2000 r 52
5 Zmiany w latach 2004–2005 55
6 Późniejsze zmiany 56
Rozdział III Dopuszczalność apelacji 57
1 Dopuszczalność apelacji ze względu na istnienie orzeczenia,
jego rodzaj i termin 58
11 Istnienie zaskarżonego orzeczenia 58
12 Orzeczenia podlegające zaskarżeniu apelacją 59
Spis treści
6
13 Termin do wniesienia apelacji 63
2 Podmioty uprawnione do wniesienia apelacji 66
21 Strony i uczestnicy postępowania 67
22 Inne podmioty 68
23 Gravamen (interes prawny) 69
3 Wymagania formalne apelacji 71
31 Warunki formalne apelacji jako pisma procesowego 73
32 Warunki formalne apelacji jako środka odwoławczego 75
321 Zakres zaskarżenia 75
322 Wskazanie zarzutów apelacyjnych i ich uzasadnienie 76
323 Nieważność postępowania 85
324 Nowe fakty i dowody 92
325 Wniosek apelacyjny 92
326 Wartość przedmiotu zaskarżenia 95
Rozdział IV Postępowanie sprawdzające przed sądem pierwszej
i drugiej instancji Odpowiedź na apelację 98
1 Postępowanie przed sądem pierwszej instancji 98
2 Odpowiedź na apelację 104
3 Postępowanie przed sądem odwoławczym 107
Rozdział V Rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji 110
1 Skład sądu drugiej instancji Posiedzenie niejawne i rozprawa 110
2 Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji 115
21 Zakres przedmiotowy apelacji 116
22 Granice podmiotowe apelacji 138
23 Zakaz rozszerzania żądania 145
24 Kontrola postanowień, które nie podlegały zaskarżeniu 150
3 Postępowanie dowodowe przed sądem drugiej instancji 154
31 Nowe fakty i dowody 154
32 Ustalenia sądu drugiej instancji 167
Rozdział VI Orzeczenia sądu drugiej instancji 180
1 Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez sąd drugiej instancji 180
11 Oddalenie apelacji 182
12 Orzeczenie reformatoryjne 184
13 Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania 187
131 Uwagi ogólne 187
132 Nierozpoznanie istoty sprawy 189
133 Ocena prawna 198
2 Rozstrzygnięcia niemerytoryczne sądu drugiej instancji 202
21 Odrzucenie pozwu i umorzenie postępowania 202
22 Przedstawienie zagadnienia prawnego 204
3 Zakaz reformationis in peius 211
4 Uzasadnianie i doręczanie orzeczeń sądu drugiej instancji 215
41 Uzasadnianie orzeczeń 215
42 Doręczanie orzeczeń 217
5 Prawomocność i wykonalność wyroków sądu drugiej instancji 218
51 Prawomocność 218
52 Wykonalność 219
Rozdział VII Apelacja w postępowaniu uproszczonym 223
1 Podstawy apelacji uproszczonej 224
2 Sposób rozpoznania apelacji 227
3 Postępowanie dowodowe 229
4 Orzekanie 230
5 Uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji 232
Bibliografia 235
Aneks 243
1 Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
z dnia 23 marca 1999 r, III CZP 59/98 243
2 Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
z dnia 31 stycznia 2008 r, III CZP 49/07 262

Fragment książki: Rozwiń >>

Apelacja została przywrócona do systemu prawa procesowego cywilnego
ustawą z 1 marca 1996 r. Jest ona podstawowym środkiem
odwoławczym przysługującym od merytorycznych orzeczeń sądu
pierwszej instancji. Jej regulacja jest wzorowana na modelu apelacji
pełnej przyjętej w Kodeksie postępowania cywilnego z 1932 r.
z pewnymi tylko modyfikacjami. Pozwoliło to na wykorzystanie przy
stosowaniu przepisów o apelacji dorobku międzywojennego orzecznictwa
Sądu Najwyższego oraz doktryny prawa procesowego.
W ostatnich latach zapadło jednak wiele nowych ważnych orzeczeń
Sądu Najwyższego, które dotyczyły węzłowych problemów apelacji
i postępowania apelacyjnego. Konieczne wydało się więc przygotowanie
nowego opracowania, które pokazałoby ewolucję judykatury
i poglądów doktrynalnych. Autor tylko w części mógł wykorzystać
swoją publikację z 1996 r. (Apelacja i kasacja w procesie cywilnym,
Warszawa 1996). Została ona wydatnie wzbogacona, uzupełniona
i przerobiona. W książce omówiono także zmiany ustawowe wprowadzone
do Kodeksu postępowania cywilnego po 1 lipca 1996 r.
(m.in. dotyczące apelacji w postępowaniu uproszczonym).
Na kształt normatywny apelacji w sprawach cywilnych wpływały
również orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, uznające niektóre
rozwiązania ustawowe za niekonstytucyjne.
Obecny model apelacji, jako drugiej merytorycznej instancji o szerokim
zakresie kognicji sądu odwoławczego, uzasadnia ogranicze
nia w dostępie do skargi kasacyjnej i przyśpiesza zakończenie sporów
sądowych. Dodatkowo podkreśla to znaczenie merytorycznych
orzeczeń sądu drugiej instancji, które z chwilą ich ogłoszenia (lub
wy jątkowo doręczenia) stają się orzeczeniami prawomocnymi i rzadko
już są wzruszane przez Sąd Najwyższy. Rzetelne postępowanie
przed sądem odwoławczym powinno umożliwić wydanie trafnego
rozstrzyg nięcia oraz gwarantować pełną realizację prawa do sądu.
Dla wygody czytelnika w aneksie zostały zamieszczone teksty dwóch
przełomowych uchwał składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
z 1999 r. i 2008 r. analizowanych wnikliwie w treści publikacji.
W obecnym drugim wydaniu dokonano drobnych uzupełnień, a także
dodano najnowsze orzecznictwo, co sprawia, że książka uwzględnia
stan prawny na dzień 1 maja 2010 r.