Książki

medycyna

Anestezjologia i intensywna opieka Klinika i pielęgniarstwo

Opis książki Anestezjologia i intensywna opieka Klinika i pielęgniarstwo:

Książka przeznaczona dla studentów pielęgniarstwa, położnictwa i innych kierunków medycznych nauk o zdrowiu kształcących się w szkołach wyższych, na studiach wszystkich typów i na studiach podyplomowych oraz dla osób przygotowujących się do egzaminu specjalizacyjnego. Kompleksowe omówienie teoretycznych i praktycznych zagadnień z dziedziny pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki. Opracowanie powstało na podstawie najnowszej literatury przedmiotu i doświadczenia klinicznego autorów.

Spis treści: Rozwiń >>

Spis skro´to´w ................................................................................................... 29
CZE˛S´
C´
I — ANESTEZJOLOGIA I INTENSYWNA
TERAPIA ........................................................................................................ 31
ANESTEZJOLOGIA ................................................................................. 33
1. Rys historyczny anestezjologii, intensywnej terapii
i piele˛gniarstwa anestezjologicznego — Laura Wołowicka 35
1.1. Kro´ tka historia znieczulenia ............................................................. 35
1.2. Kro´ tka historia intensywnej terapii .................................................. 36
1.3. Kro´ tka historia piele˛gniarstwa anestezjologicznego ........................ 38
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 38
Pis´miennictwo ............................................................................................ 38
2. Przygotowanie chorego do znieczulenia
— Iwona Trojanowska .......................................................................... 39
2.1. Wywiad ............................................................................................. 40
2.2. Badanie przedmiotowe ..................................................................... 41
2.3. Badania laboratoryjne ....................................................................... 42
2.4. Ryzyko zwia˛zane z operacja˛ ............................................................ 43
2.5. Premedykacja .................................................................................... 43
2.6. Leki stosowane najcze˛s´ciej w premedykacji ................................... 44
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 45
Pis´miennictwo ............................................................................................ 45
3. Leki w anestezjologii — Dariusz Lubon´, Leszek Machej ..... 46
3.1. Wziewne s´rodki znieczulaja˛ce ogo´ lnie ............................................ 47
3.2. Anestetyki lotne ................................................................................ 48
3.3. Doz˙ylne s´rodki znieczulaja˛ce ........................................................... 49
10
3.4. S´ rodki zwiotczaja˛ce .......................................................................... 51
3.5. S´ rodki miejscowo znieczulaja˛ce ....................................................... 52
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 52
Pis´miennictwo ............................................................................................ 52
4. Znieczulenie ogo´lne — Wojciech Gaszyn´ski,
Waldemar Machała ................................................................................ 53
4.1. Aparat do znieczulenia ..................................................................... 54
4.2. Metody znieczulenia ogo´lnego ......................................................... 56
4.3. Rodzaje znieczulenia ogo´lnego ........................................................ 56
4.4. Anestetyki wziewne .......................................................................... 57
4.5. S´ rodki zwiotczaja˛ce mie˛s´nie ............................................................ 58
4.6. Doz˙ylne s´rodki znieczulenia ogo´lnego ............................................ 60
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 63
Pis´miennictwo ............................................................................................ 63
5. Znieczulenie przewodowe — Wojciech Gaszyn´ski,
Waldemar Machała, Tomasz Gaszyn´ski ......................................... 64
5.1. Podział znieczulen´ przewodowych ................................................... 64
5.2. S´ rodki znieczulenia przewodowego ................................................. 66
5.2.1. Czynniki kliniczne wpływaja˛ce na działanie s´rodko´w znieczulenia
przewodowego ...................................................... 67
5.3. Podział znieczulenia przewodowego ................................................ 68
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 71
Pis´miennictwo ............................................................................................ 71
6. Znieczulenie w chirurgii ogo´lnej — Maria Wujtewicz ......... 72
6.1. Zaburzenia ro´wnowagi wodno-elektrolitowej .................................. 72
6.2. Niebezpieczen´stwo zachłys´nie˛cia sie˛ ............................................... 73
6.3. Utrata ciepła ...................................................................................... 74
6.4. Niepoz˙a˛dane reakcje zwia˛zane z draz˙nieniem trzewi ..................... 74
6.5. Zwiotczenie mie˛s´ni poprzecznie pra˛z˙kowanych .............................. 74
6.6. Upos´ledzenie czynnos´ci układu oddechowego ................................ 75
6.7. Metody znieczulenia ......................................................................... 75
6.8. Prowadzenie znieczulenia ................................................................. 75
6.9. Chirurgia laparoskopowa .................................................................. 76
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 77
Pis´miennictwo ............................................................................................ 77
7. Znieczulenie w neurochirurgii — Leon Drobnik .................... 78
7.1. Zwie˛kszone cis´nienie wewna˛trzczaszkowe ...................................... 79
7.2. Niedokrwienie i niedotlenienie mo´zgowia ...................................... 80
7.3. Wpływ s´rodko´w stosowanych w znieczuleniu ogo´lnym
na metabolizm mo´zgowia i mo´zgowy przepływ krwi .................... 83
7.4. Monitorowanie chorych znieczulanych do zabiego´w
neurochirurgicznych .......................................................................... 84
11
KOREKTA III
7.5. Znieczulenie do zabiego´w naczyniowych mo´zgu z otwarciem
jamy czaszki ...................................................................................... 85
7.6. Znieczulenie do zabiego´w w dole tylnym czaszki .......................... 86
7.7. Znieczulenie do operacji zmian nowotworowych
w os´rodkowym układzie nerwowym ................................................ 87
7.8. Znieczulanie chorych z pourazowymi obraz˙eniami mo´zgowia ...... 87
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 88
Pis´miennictwo ............................................................................................ 88
8. Znieczulenie w połoz˙nictwie i ginekologii — Michał Gaca,
Natalia Kokot ........................................................................................... 89
8.1. Znieczulenie w ginekologii .............................................................. 89
8.2. Znieczulenie w połoz˙nictwie ............................................................ 90
8.3. Zmiany fizjologiczne w cia˛z˙y .......................................................... 91
8.3.1. Układ kra˛z˙enia .................................................................... 91
8.3.2. Układ oddechowy ............................................................... 92
8.3.3. Metabolizm .......................................................................... 93
8.3.4. Przewo´d pokarmowy ........................................................... 93
8.3.5. Os´rodkowy układ nerwowy ................................................ 94
8.3.6. Układ krzepnie˛cia krwi ....................................................... 94
8.4. Bezpieczen´stwo stosowania leko´w anestezjologicznych w cia˛z˙y ... 94
8.5. Znieczulenie do cie˛cia cesarskiego — znieczulenie
podpaje˛czyno´wkowe ......................................................................... 96
8.6. Znieczulenie do cie˛cia cesarskiego — znieczulenie ogo´ lne ........... 96
8.7. Znieczulenie cie˛z˙arnej do zabiego´w niepołoz˙niczych ..................... 97
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 98
Pis´miennictwo ............................................................................................ 98
9. Znieczulenie porodu — Hanna Billert ......................................... 99
9.1. Bo´ l porodowy .................................................................................... 99
9.2. Sposoby us´mierzania bo´ lu porodowego ........................................... 101
9.3. Blokady centralne — najskuteczniejsze sposoby znieczulania
porodu ................................................................................................ 102
9.4. Inne metody znieczulenia przewodowego ....................................... 105
9.5. Układowe stosowanie opioido´w ....................................................... 106
9.5.1. Metody wziewne ................................................................. 107
9.5.2. Niefarmakologiczne i alternatywne metody
us´mierzania bo´ lu porodowego ............................................ 107
9.5.3. Podsumowanie ..................................................................... 108
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 108
Pis´miennictwo ............................................................................................ 108
10. Znieczulenie w ortopedii i chirurgii urazowej
— Alicja Bartkowska-S´niatkowska ................................................ 109
10.1. Zasady ogo´ lne ................................................................................. 109
10.2. Znieczulenie przewodowe a profilaktyka i leczenie z˙ylnej
choroby zakrzepowo-zatorowej ...................................................... 112
12
KOREKTA III
10.3. Zator tłuszczowy ............................................................................. 112
10.4. Znieczulenie w wybranych zabiegach ortopedycznych ................ 112
10.4.1. Endoprotezoplastyka stawo´w biodrowych
i kolanowych ................................................................................... 112
10.4.2. Złamanie szyjki kos´ci udowej .......................................... 113
10.4.3. Inne zabiegi ....................................................................... 114
10.4.4. Operacje nagłe po urazach wielonarza˛dowych ............... 114
10.5. Kryteria wyboru rodzaju znieczulenia ........................................... 115
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 116
Pis´miennictwo ............................................................................................ 116
11. Znieczulenie w laryngologii i chirurgii twarzowo-
-szcze˛kowej — Iwona Trojanowska ............................................ 117
11.1. Odre˛bnos´ci znieczulenia do wybranych zabiego´w ........................ 119
11.1.1. Usunie˛cie migdałka adenoidalnego (gardłowego)
i migdałko´w podniebiennych ........................................... 119
11.1.2. Operacje ucha ................................................................... 119
11.1.3. Mikrochirurgia wewna˛trzkrtaniowa ................................. 120
11.1.4. Wycie˛cie krtani ................................................................. 121
11.1.5. Guzy głowy i szyi ............................................................. 122
11.1.6. Urazy twarzoczaszki ......................................................... 122
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 123
Pis´miennictwo ............................................................................................ 123
12. Znieczulenie w okulistyce — Alicja Bartkowska–
–S´niatkowska .......................................................................................... 124
12.1. Odre˛bnos´ci zabiego´w okulistycznych ............................................ 125
12.1.1. Nieruchome pole operacyjne ............................................ 125
12.1.2. Kontrola cis´nienia wewna˛trzgałkowego .......................... 125
12.1.3. Ograniczenie krwawienia w polu operacyjnym .............. 126
12.1.4. Znieczulenie ...................................................................... 126
12.1.5. Odruch oczno-sercowy ..................................................... 126
12.1.6. Kontrola szerokos´ci z´renic ............................................... 127
12.1.7. Wymioty pooperacyjne ..................................................... 127
12.2. Uwagi praktyczne dotycza˛ce znieczulenia .................................... 128
12.2.1. Premedykacja .................................................................... 128
12.3. Wybo´ r sposobu znieczulenia .......................................................... 128
12.3.1. Znieczulenie miejscowe ................................................... 128
12.3.2. Znieczulenie ogo´ lne .......................................................... 129
12.4. Zasady znieczulenia ogo´lnego ....................................................... 129
12.4.1. Wybo´ r leko´w do znieczulenia ogo´lnego ......................... 130
12.4.2. Znieczulenie miejscowe czy ogo´ lne? ............................... 130
12.4.3. Czy sedacja moz˙e stanowic´ metode˛ alternatywna˛
w stosunku do znieczulenia ogo´lnego? ............................ 130
12.5. Znieczulenie w wybranych zabiegach okulistycznych .................. 131
12.5.1. Operacja jaskry ................................................................. 131
12.5.2. Operacja odwarstwienia siatko´wki ................................... 131
12.5.3. Operacja zac´my ................................................................ 132
12.5.4. Operacje zeza .................................................................... 132
12.5.5. Operacje okulistyczne nagłe ............................................. 132
13
KOREKTA III
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 133
Pis´miennictwo ............................................................................................ 133
13. Znieczulenie u dzieci — Dariusz Lubon´, Monika Nowicka . 134
13.1. Aspekt psychologiczny poste˛powania anestezjologicznego .......... 134
13.2. Odre˛bnos´ci anatomiczne i fizjologiczne ........................................ 135
13.2.1. Układ oddechowy ............................................................. 135
13.2.2. Układ kra˛z˙enia .................................................................. 136
13.2.3. Termoregulacja ................................................................. 136
13.2.4. Gospodarka płynowa ........................................................ 137
13.2.5. Skład krwi ......................................................................... 137
13.2.6. Przygotowanie do znieczulenia i premedykacja .............. 137
13.2.7. Karencja pokarmowa ........................................................ 138
13.2.8. Premedykacja .................................................................... 138
13.3. Sprze˛t anestezjologiczny ................................................................ 138
13.4. Indukcja znieczulenia ogo´lnego ..................................................... 139
13.4.1. Znieczulenie wziewne ...................................................... 139
13.4.2. Znieczulenie doz˙ylne ........................................................ 140
13.4.3. Ekstubacja ......................................................................... 140
13.5. Znieczulenie przewodowe .............................................................. 140
13.6. Znieczulenie noworodka ................................................................. 140
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 141
Pis´miennictwo ............................................................................................ 141
14. Znieczulanie chorych w wieku podeszłym
— Maria Wujtewicz ............................................................................ 142
14.1. Przygotowanie przedoperacyjne ..................................................... 143
14.2. Premedykacja .................................................................................. 144
14.3. Wybo´ r metody znieczulenia ........................................................... 144
14.4. Wprowadzenie do znieczulenia ...................................................... 145
14.5. Podtrzymanie znieczulenia ............................................................. 146
14.6. Wczesny okres pooperacyjny ......................................................... 146
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 147
Pis´miennictwo ............................................................................................ 147
15. Znieczulenie w endokrynologii — Tomasz Łazowski,
Teresa Korta .......................................................................................... 148
15.1. Układ wewna˛trzwydzielniczy ......................................................... 148
15.2. Gruczoły wydzielania wewne˛trznego ............................................ 149
15.3. Choroby gruczoło´w wydzielania wewne˛trznego ........................... 151
15.3.1. Cukrzyca ........................................................................... 151
15.3.2. Wyspiak (insulinoma) ....................................................... 153
15.3.3. Choroby tarczycy .............................................................. 153
15.3.4. Choroby nadnerczy ........................................................... 154
15.3.5. Guzy przysadki ................................................................. 154
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 155
Pis´miennictwo ............................................................................................ 155
14
KOREKTA III
16. Znieczulenie w urologii. Znieczulenie do przeszczepienia
nerki i trzustki — Tomasz Łazowski .......................................... 156
16.1. Metody znieczulenia ....................................................................... 156
16.2. Specyficzne problemy znieczulenia w urologii ............................. 157
16.3. Poste˛powanie anestezjologiczne podczas operacji
przeszczepienia nerki ...................................................................... 159
16.3.1. Wywiad, premedykacja, przygotowanie do operacji ....... 159
16.3.2. Poste˛powanie ..................................................................... 159
16.4. Poste˛powanie u chorych ze schyłkowa˛ niewydolnos´cia˛
nerek i cukrzyca˛. Przeszczepienie trzustki .................................... 161
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 162
Pis´miennictwo ............................................................................................ 162
17. Znieczulenie w chirurgii jednego dnia
— znieczulenie ambulatoryjne — Tomasz Łazowski ......... 163
17.1. Metody znieczulenia ....................................................................... 163
17.2. Ocena przedoperacyjna ................................................................... 165
17.3. Dobo´ r chorych ................................................................................ 165
17.4. Niezbe˛dne badania laboratoryjne zlecane przed operacja˛
i znieczuleniem ............................................................................... 166
17.5. Eliminacja koniecznos´ci intensywnego nadzoru
pooperacyjnego .......................................................................................... 167
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 168
Pis´miennictwo ............................................................................................ 168
18. Bezpieczen´stwo znieczulenia — Krzysztof Przesmycki ....... 169
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 175
Pis´miennictwo ............................................................................................ 175
19. Powikłania znieczulenia ogo´lnego i przewodowego
— Laura Wołowicka ........................................................................... 176
19.1. Podział i charakterystyka powikłan´ ............................................... 176
19.2. Powikłania oddechowe ................................................................... 176
19.3. Powikłania kra˛z˙eniowe ................................................................... 177
19.4. Powikłania ze strony os´rodkowego układu nerwowego ............... 178
19.5. Zaburzenia termoregulacji .............................................................. 178
19.6. Powikłania znieczulen´ przewodowych .......................................... 179
19.6.1. Inne powikłania ................................................................ 180
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 180
Pis´miennictwo ............................................................................................ 180
20. Opieka pooperacyjna na oddziale wybudzen´
— Krzysztof Przesmycki, Małgorzata Lalak-Dybała .............. 181
20.1. Standardy poste˛powania i organizacja opieki pooperacyjnej
na oddziałach wybudzen´ — historia .............................................. 181
15
KOREKTA III
20.2. Niestabilnos´c´ czynnos´ci z˙yciowych po znieczuleniu .................... 182
20.3. Standardy poste˛powania na oddziale wybudzen´ ........................... 183
20.4. Personel oddziału wybudzen´ .......................................................... 185
20.5. Lokalizacja i wielkos´c´ oddziału wybudzen´ ................................... 185
20.6. Rutynowe poste˛powanie pooperacyjne .......................................... 186
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 187
Pis´miennictwo ............................................................................................ 187
INTENSYWNA TERAPIA ........................................................ 189
1. Ostra niewydolnos´c´ oddechowa — Maria Wujtewicz ........... 191
1.1. Podział ostrej niewydolnos´ci oddechowej ....................................... 191
1.2. Patofizjologia ostrej niewydolnos´ci oddechowej ............................. 192
1.3. Objawy kliniczne ostrej niewydolnos´ci oddechowej ....................... 194
1.4. Rozpoznanie ostrej niewydolnos´ci oddechowej .............................. 194
1.5. Leczenie ostrej niewydolnos´ci oddechowej ..................................... 195
1.6. Zespo´ ł ostrych zaburzen´ oddechowych (ARDS) ............................. 195
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 196
Pis´miennictwo ............................................................................................ 196
2. Wentylacja mechaniczna — Maria Wujtewicz ........................ 197
2.1. Metody wentylacji mechanicznej ..................................................... 198
2.2. Metody poprawy utlenowania krwi .................................................. 199
2.3. Skutki niepoz˙a˛dane wentylacji mechanicznej .................................. 200
2.4. Monitorowanie wentylacji ................................................................ 201
2.5. Odzwyczajanie od respiratora .......................................................... 201
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 202
Pis´miennictwo ............................................................................................ 202
3. Wstrza˛s — Graz˙yna Durek ............................................................... 203
3.1. Patofizjologia wstrza˛su ..................................................................... 205
3.2. Obraz kliniczny wstrza˛su .................................................................. 207
3.3. Leczenie wstrza˛su ............................................................................. 209
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 212
Pis´miennictwo ............................................................................................ 212
4. Stany nieprzytomnos´ci — s´pia˛czki
— Wojciech Gaszyn´ski, Anna Samborska-Sablik ....................... 213
4.1. Przyczyny s´pia˛czek ........................................................................... 215
4.2. Poste˛powanie wste˛pne ...................................................................... 217
4.3. Rozpoznanie s´pia˛czki ....................................................................... 219
4.4. Zapobieganie uszkodzeniu os´rodkowego układu nerwowego ......... 224
4.5. Ogo´ lne zasady poste˛powania z chorym nieprzytomnym ................ 225
4.6. Rokowanie w s´pia˛czce ...................................................................... 226
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 227
Pis´miennictwo ............................................................................................ 227
16
KOREKTA III
5. Obraz˙enia — Iwona Trojanowska, Laura Wołowicka ............ 228
5.1. Wskazania do przyje˛cia na oddział intensywnej terapii ................. 228
5.2. Priorytety poste˛powania leczniczego i diagnostycznego ................ 228
5.3. Rozpoznawanie obraz˙en´ i powikłan´ pourazowych
w intensywnej terapii ........................................................................ 230
5.4. Obraz˙enia klatki piersiowej i jamy brzusznej ................................. 230
5.4.1. Klasyfikacja obraz˙en´ klatki piersiowej .............................. 230
5.5. Obraz˙enia os´rodkowego układu nerwowego. Wytyczne
intensywnej terapii ............................................................................ 232
5.6. Ostra niewydolnos´c´ oddechowa w cie˛z˙kich obraz˙eniach.
Wytyczne intensywnej terapii .......................................................... 232
5.7. Wstrza˛s urazowy ............................................................................... 233
5.8. Analgosedacja ................................................................................... 234
5.9. Leczenie z˙ywieniowe ........................................................................ 235
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 235
Pis´miennictwo ............................................................................................ 235
6. Ostre zespoły brzuszne — Laura Wołowicka ........................... 236
6.1. Charakterystyka ogo´ lna ostrych zespoło´w brzusznych ................... 236
6.2. Niedroz˙nos´c´ jelit i zapalenie otrzewnej ........................................... 237
6.3. Ostre zapalenie trzustki .................................................................... 239
6.4. Ostre niedokrwienie krezki ............................................................... 239
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 240
Pis´miennictwo ............................................................................................ 240
7. Ostra niewydolnos´c´ nerek i wa˛troby
— Tomasz Łazowski, Agata Paczkowska ...................................... 241
7.1. Ostra niewydolnos´c´ nerek ................................................................ 241
7.1.1. Ostra niewydolnos´c´ nerek u chorych leczonych
na oddziale intensywnej terapii .......................................... 241
7.1.2. Niewydolnos´c´ nerek przednerkowa .................................... 242
7.1.3. Niewydolnos´c´ nerek nerkowa ............................................ 243
7.1.4. Niewydolnos´c´ nerek zanerkowa ......................................... 245
7.2. Ostra niewydolnos´c´ wa˛troby ............................................................ 248
7.2.1. Objawy ostrej niewydolnos´ci wa˛troby ............................... 249
7.2.2. Zaburzenia innych układo´w ................................................ 250
7.2.3. Rokowanie ........................................................................... 251
7.2.4. Metody leczenia .................................................................. 251
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 253
Pis´miennictwo ............................................................................................ 253
8. Sepsa — Graz˙yna Durek ..................................................................... 254
8.1. Ostra dysfunkcja narza˛dowa spowodowana przez sepse˛ ................ 258
8.2. Leczenie cie˛z˙kiej sepsy .................................................................... 260
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 264
Pis´miennictwo ............................................................................................ 264
17
KOREKTA III
9. Choroby nerwowo-mie˛s´niowe — zagadnienia wybrane
— Krzysztof Kusza ................................................................................. 266
9.1. Miopatie ............................................................................................ 267
9.1.1. Dystrofia mie˛s´niowa poste˛puja˛ca Duchenne’a .................. 267
9.2. Choroby płytki motorycznej (nerwowo-mie˛s´niowej) ...................... 268
9.2.1. Miastenia rzekomoporaz´na (myasthenia gravis)—choroba
Erba–Goldflama .................................................................. 269
9.2.2. Intensywna terapia miastenii rzekomoporaz´nej ................. 270
9.3. Ostre polineuropatie zapalne ............................................................ 272
9.3.1. Zespo´ ł Guillaina–Barrégo ................................................... 272
9.3.2. Intensywna terapia zespołu Guillaina–Barrégo ................. 272
9.4. Neuropatie chorych krytycznie ......................................................... 275
9.4.1. Polineuropatia chorych krytycznie ..................................... 275
9.4.2. Miopatia chorych krytycznie .............................................. 275
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 276
Pis´miennictwo ............................................................................................ 276
10. Stany po nagłym zatrzymaniu kra˛z˙enia
— Laura Wołowicka ........................................................................... 277
10.1. Zaburzenia w os´rodkowym układzie nerwowym
w naste˛pstwie nagłego zatrzymania kra˛z˙enia ................................ 277
10.1.1. Czynniki pogłe˛biaja˛ce uszkodzenie mo´zgu
po nagłym zatrzymaniu kra˛z˙enia ..................................... 278
10.2. Zmiany ogo´lnoustrojowe w chorobie poresuscytacyjnej .............. 279
10.3. Niewydolnos´c´ oddechowa po nagłym zatrzymaniu kra˛z˙enia ....... 279
10.4. Zaburzenia układu kra˛z˙enia ........................................................... 279
10.5. Intensywna terapia w chorobie poresuscytacyjnej ........................ 280
10.5.1. Ochrona mo´zgu po nagłym zatrzymaniu kra˛z˙enia .......... 281
10.5.2. Stosowanie hipotermii umiarkowanej .............................. 281
10.5.3. Optymalizacja wentylacji ................................................. 281
10.5.4. Stabilizacja układu kra˛z˙enia ............................................. 281
10.5.5. Inne elementy intensywnej terapii ................................... 282
10.5.6. Wyniki leczenia choroby poresuscytacyjnej .................... 282
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 282
Pis´miennictwo ............................................................................................ 282
11. S´ mierc´ mo´zgu. Opieka nad dawca˛ narza˛do´w
— Romuald Bohatyrewicz, Maciej Z˙ukowski ............................ 283
11.1. Mechanizm s´mierci mo´zgu ............................................................ 283
11.2. Procedura rozpoznawania s´mierci mo´zgu ..................................... 284
11.2.1. Odruchy rdzeniowe ........................................................... 286
11.3. Opieka nad dawca˛ narza˛do´w na oddziale intensywnej terapii ..... 286
11.4. Poste˛powanie podczas pobierania narza˛do´w ................................. 287
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 288
Pis´miennictwo ............................................................................................ 288
18
KOREKTA III
12. Bo´l i jego leczenie — Marek Suchorzewski ............................. 289
12.1. Patofizjologia bo´ lu .......................................................................... 289
12.1.1. Szlak nocycepcji — ,,droga bo´lowa’’ .............................. 290
12.1.2. Patofizjologiczny podział bo´ lu ......................................... 290
12.1.3. Kliniczny podział bo´ lu ..................................................... 290
12.2. Ocena kliniczna chorego z bo´lem .................................................. 291
12.3. Metody leczenia bo´ lu ..................................................................... 292
12.3.1. Metody farmakologiczne leczenia bo´ lu ........................... 292
12.3.2. Metody niefarmakologiczne leczenia bo´ lu ...................... 293
12.4. Rola piele˛gniarki w diagnostyce i leczeniu bo´ lu .......................... 293
12.5. Bo´ l ostry .......................................................................................... 294
12.6. Ocena kliniczna chorego z ostrym bo´lem ..................................... 295
12.6.1. Cele klinicznej oceny bo´ lu ............................................... 296
12.7. Bo´ l pooperacyjny ............................................................................ 296
12.8. Farmakoterapia w analgezji pooperacyjnej ................................... 297
12.8.1. Cia˛gła doz˙ylna infuzja opioido´w ..................................... 298
12.8.2. Analgezja nieopioidowymi lekami przeciwbo´lowymi .... 298
12.8.3. Koanalgetyki w zwalczaniu bo´ lu pooperacyjnego .......... 299
12.8.4. ,,Analgezja sterowana przez chorego’’ podawana
droga˛ doz˙ylna˛ (patient-controlled analgesia, PCA) ....... 299
12.8.5. ,,Analgezja sterowana przez piele˛gniarke˛’’ (nurse-controlled
analgesia, NLA) ......................................................... 299
12.8.6. Analgezja ,,z wyprzedzeniem’’ (preemptive analgesia) . 300
12.8.7. Techniki znieczulenia miejscowego w zwalczaniu
bo´ lu pooperacyjnego ......................................................... 300
12.8.8. Analgezja multimodalna ................................................... 301
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 301
Pis´miennictwo ............................................................................................ 301
13. Podstawowe zabiegi resuscytacyjne i uz˙ycie automatycznych
defibrylatoro´w zewne˛trznych u oso´b dorosłych
— Janusz Andres, Grzegorz Cebula ............................................. 302
13.1. Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u oso´b dorosłych (BLS) ...... 304
13.2. Ryzyko dla ratowniko´w .................................................................. 313
13.3. Udraz˙nianie dro´g oddechowych ..................................................... 313
13.4. Rozpoznanie zatrzymania kra˛z˙enia ................................................ 314
13.5. Pocza˛tkowe oddechy ratunkowe .................................................... 314
13.6. Wentylacja ...................................................................................... 315
13.7. Uciskanie klatki piersiowej ............................................................ 316
13.7.1. Stosunek liczby ucis´nie˛c´ klatki piersiowej do wentylacji 317
13.7.2. Uciskanie klatki piersiowej jako jedyny element resuscytacji
kra˛z˙eniowo-oddechowej ....................................... 317
13.7.3. Resuscytacja kra˛z˙eniowo-oddechowa w ciasnych pomieszczeniach
.................................................................... 318
13.8. Uz˙ycie automatycznego defibrylatora zewne˛trznego (AED) ........ 318
13.8.1. Sekwencja uz˙ycia automatycznego defibrylatora zewne
˛trznego ........................................................................ 318
13.8.2. Resuscytacja kra˛z˙eniowo-oddechowa przed defibrylacja˛ 322
13.8.3. Polecenia głosowe ............................................................ 323
13.8.4. W pełni automatyczny defibrylator zewne˛trzny .............. 323
19
KOREKTA III
13.9. Program publicznego doste˛pu do defibrylacji (PAD) ................... 323
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 324
Pis´miennictwo ............................................................................................ 324
CZE˛S´
C´
II — PIELE˛GNIARSTWO ANESTEZJOLOGICZNE
I INTENSYWNA OPIEKA PIELE˛GNIARSKA ................. 325
PODSTAWY PIELE˛GNIARSTWA ANESTEZJOLOGICZNEGO
I INTENSYWNEJ OPIEKI PIELE˛GNIARSKIEJ ..... 327
1. Proces piele˛gnowania — Dorota Talarska ................................. 329
1.1. Schemat procesu piele˛gnowania ....................................................... 329
1.2. Formułowanie diagnozy piele˛gniarskiej ........................................... 330
1.2.1. Systematyka NANDA ......................................................... 331
1.3. Rodzaje i elementy diagnozy piele˛gniarskiej .................................. 331
1.3.1. Diagnoza piele˛gniarska włas´ciwa ....................................... 332
1.3.2. Piele˛gniarska diagnoza ryzyka i duz˙ego ryzyka ................ 333
1.3.3. Wste˛pna diagnoza piele˛gniarska ........................................ 333
1.3.4. Piele˛gniarska diagnoza samopoczucia ............................... 334
1.3.5. Piele˛gniarska diagnoza zespołu .......................................... 334
1.4. Orzeczenia diagnostyczne ................................................................. 334
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 336
Pis´miennictwo ............................................................................................ 336
2. Zmiany s´wiadomos´ci i sedacja — Edyta Cudak ..................... 337
2.1. Okres´lenie poje˛cia ,,s´wiadomos´c´’’ ................................................... 337
2.2. Metody oceny stanu s´wiadomos´ci .................................................... 337
2.3. Sedacja .............................................................................................. 339
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 343
Pis´miennictwo ............................................................................................ 343
3. Monitorowanie hemodynamiczne — Lucyna Płaszewska-
-Z˙ywko ......................................................................................................... 344
3.1. Pomiar cis´nienia te˛tniczego krwi ..................................................... 344
3.2. Inwazyjny pomiar cis´nienia .............................................................. 346
3.3. Pomiar os´rodkowego cis´nienia z˙ylnego ........................................... 348
3.4. Pomiary hemodynamiczne za pomoca˛ cewnika Swana–Ganza ...... 349
3.5. Elektrokardiografia ........................................................................... 350
3.5.1. Wykonywanie zapisu elektrokardiograficznego ................ 350
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 351
Pis´miennictwo ............................................................................................ 351
4. Piele˛gnowanie chorego z doste˛pem naczyniowym (z˙ylnym
i te˛tniczym) — Katarzyna Go´j ......................................................... 352
4.1. Cewnikowanie naczyn´ z˙ylnych obwodowych ................................. 352
4.2. Cewnikowanie z˙ył gło´wnych ............................................................ 353
20
KOREKTA III
4.3. Doste˛p naczyniowy te˛tniczy ............................................................. 356
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 357
Pis´miennictwo ............................................................................................ 357
5. Przetaczanie płyno´w infuzyjnych—Margareta Gabryszak . 358
5.1. Prawidłowe zapotrzebowanie na płyny ............................................ 358
5.2. Ocena ro´wnowagi płynowej ............................................................. 359
5.2.1. Pacjent odwodniony ............................................................ 359
5.2.2. Pacjent przewodniony ......................................................... 360
5.2.3. Podstawowe zapotrzebowanie na płyny ............................. 360
5.3. Podział płyno´w infuzyjnych ............................................................. 361
5.3.1. Rodzaje opakowan´ na płyny infuzyjne .............................. 362
5.4. Urza˛dzenia dawkuja˛ce i filtruja˛ce płyny ......................................... 363
5.5. Powikłania zwia˛zane z przetaczaniem płyno´w ................................ 363
5.6. Procedura przygotowania i podawania płyno´w infuzyjnych ........... 364
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 365
Pis´miennictwo ............................................................................................ 365
6. Wsparcie z˙ywieniowe — Maria Ko´zka ........................................ 366
6.1. Zapotrzebowanie na podstawowe składniki pokarmowe ................ 366
6.2. Ocena stanu odz˙ywienia ................................................................... 368
6.3. Metody leczenia z˙ywieniowego ....................................................... 368
6.3.1. Z˙ ywienie enteralne .............................................................. 368
6.3.2. Z˙ ywienie pozajelitowe ........................................................ 370
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 372
Pis´miennictwo ............................................................................................ 372
7. Przedłuz˙one unieruchomienie i usprawnianie chorego
— Maria Ko´zka ....................................................................................... 373
7.1. Wpływ unieruchomienia na funkcjonowanie organizmu ................ 373
7.2. Zasady usprawniania leczniczego .................................................... 374
7.2.1. Usprawnianie układu oddechowego ................................... 375
7.2.2. Usprawnianie układu sercowo-naczyniowego ................... 377
7.2.3. Usprawnianie układu kostno-stawowego ........................... 378
7.2.4. Psychoterapia i muzykoterapia ........................................... 379
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 380
Pis´miennictwo ............................................................................................ 380
8. Zagadnienia etyczne w intensywnej terapii — Michał
Musielak, Aleksandra Frys´ .................................................................. 381
8.1. Relacje zespo´ ł medyczny–pacjent .................................................... 381
8.2. Poje˛cie s´mierci i stosunek do niej ................................................... 383
8.3. Sprawiedliwy podział ograniczonych s´rodko´w leczniczych ........... 386
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 387
Pis´miennictwo ............................................................................................ 387
21
KOREKTA III
PIELE˛GNIARSTWO ANESTEZJOLOGICZNE ....................... 389
1. Pacjent na bloku operacyjnym — Irena Krysiak ................... 391
1.1. Dokumentacja znieczulenia .............................................................. 393
1.2. Bezpieczen´stwo chorego na bloku operacyjnym ............................. 394
1.2.1. Wyposaz˙enie i sprze˛t do znieczulenia, monitorowania,
leczenia i ratowania z˙ycia .................................................. 395
1.2.2. Standardy i zalecenia dotycza˛ce poste˛powania przed znieczuleniem,
w trakcie i po jego zakon´czeniu ..................... 395
1.2.3. Jakos´c´ pracy personelu medycznego (uprawnienia, przygotowanie
zawodowe i kompetencje zespołu) ....................... 398
1.2.4. System organizacji i zarza˛dzania ....................................... 398
1.2.5. Umieje˛tnos´c´ pracy zespołowej ........................................... 399
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 399
Pis´miennictwo ............................................................................................ 399
2. Technika w praktyce piele˛gniarki anestezjologicznej
— Jadwiga Łazarenko .......................................................................... 401
2.1. Sprze˛t i aparatura .............................................................................. 401
2.2. Standardy monitorowania chorego znieczulanego .......................... 404
2.2.1. Standard podstawowy monitorowania ................................ 405
2.2.2. Standard poszerzony monitorowania .................................. 405
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 409
Pis´miennictwo ............................................................................................ 409
3. Opieka nad pacjentem znieczulanym do zabiego´w
w chirurgii ogo´lnej — Graz˙yna Ba˛czyk, Margareta
Gabryszak ................................................................................................... 410
3.1. Okres przedoperacyjny ..................................................................... 410
3.2. Okres s´ro´doperacyjny ....................................................................... 412
3.2.1. Ułoz˙enie pacjenta do zabiegu chirurgicznego ................... 413
3.2.2. Zabezpieczenie chorego przed hipotermia˛ ......................... 413
3.3. Opieka piele˛gniarska podczas znieczulenia ogo´lnego ..................... 414
3.4. Opieka piele˛gniarska nad chorym znieczulanym do zabiego´w
w trybie pilnym. Znieczulanie pacjenta niebe˛da˛cego na czczo
(,,z pełnym z˙oła˛dkiem’’) ................................................................... 414
3.5. Opieka piele˛gniarska nad chorym znieczulanym do zabiego´w
wykonywanych metoda˛ laparoskopowa˛ ........................................... 416
3.6. Okres pooperacyjny .......................................................................... 416
3.6.1. Bo´ l pooperacyjny ................................................................ 416
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 417
Pis´miennictwo ............................................................................................ 417
4. Opieka nad pacjentem znieczulanym do zabiego´w
neurochirurgicznych — Anna Marczyn´ska ................................ 419
4.1. Przyje˛cie chorego na blok operacyjny ............................................. 419
4.2. Wprowadzenie do znieczulenia ........................................................ 420
22
KOREKTA III
4.3. Operacja w pozycji na plecach lub na boku ................................... 420
4.4. Operacja w pozycji siedza˛cej ........................................................... 421
4.5. Operacja w pozycji na brzuchu ........................................................ 424
4.6. Podtrzymanie znieczulenia i nadzo´ r nad pacjentem w czasie zabiegu 424
4.7. Zakon´czenie znieczulenia i przekazanie pacjenta ........................... 425
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 427
Pis´miennictwo ............................................................................................ 427
5. Opieka nad pacjentem znieczulanym w ortopedii
i chirurgii urazowej — Katarzyna Go´j ....................................... 428
5.1. Poste˛powanie piele˛gniarskie podczas znieczulania pacjenta
do zabiego´w ortopedycznych ........................................................... 428
5.1.1. Ocena przedoperacyjna ....................................................... 428
5.1.2. Poste˛powanie anestezjologiczne podczas znieczulenia
do zabiego´w ortopedycznych ............................................. 430
5.1.3. Poste˛powanie pooperacyjne ................................................ 432
5.2. Poste˛powanie anestezjologiczne w chirurgii urazowej ................... 432
5.2.1. Przygotowanie anestezjologiczne do zabiegu
chirurgicznego ..................................................................... 432
5.2.2. Transport i poste˛powanie anestezjologiczne na bloku
operacyjnym ........................................................................ 433
5.2.3. Poste˛powanie pooperacyjne ................................................ 434
5.2.4. Poste˛powanie anestezjologiczne u dzieci w przypadku
pourazowego zabiegu operacyjnego ................................... 435
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 435
Pis´miennictwo ............................................................................................ 435
6. Opieka nad pacjentem znieczulanym do zabiego´w
w laryngologii i chirurgii szcze˛kowej—Mieczysława Burek 436
6.1. Znieczulenie do zabiego´w laryngologicznych ................................. 437
6.2. Zabiegi laryngologiczne wykonywane ze znieczuleniem ............... 438
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 443
Pis´miennictwo ............................................................................................ 443
7. Opieka nad pacjentem znieczulanym do zabiego´w
endokrynologicznych — Anna Marczyn´ska ............................... 444
7.1. Przyje˛cie pacjenta na blok operacyjny ............................................ 444
7.2. Indukcja znieczulenia ....................................................................... 445
7.2.1. Zabieg w pozycji na plecach z odgie˛ciem głowy ............. 445
7.2.2. Zabieg w ułoz˙eniu na boku ................................................ 446
7.2.3. Zabieg gruczolaka przysadki .............................................. 447
7.3. Podtrzymanie znieczulenia i nadzo´ r nad pacjentem w czasie zabiegu 447
7.4. Zakon´czenie znieczulenia i przekazanie pacjenta ........................... 447
7.5. Pobyt pacjenta wsali wybudzen´ po zabiegach endokrynologicznych 448
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 449
Pis´miennictwo ............................................................................................ 449
23
KOREKTA III
8. Opieka nad pacjentem znieczulanym do zabiego´w
urologicznych i do przeszczepienia nerek — Wioletta
Me˛drzycka-Da˛browska .......................................................................... 450
8.1. Nadzo´ r i monitorowanie ................................................................... 450
8.2. Przezsko´rne kruszenie kamieni (ESWL) ......................................... 451
8.3. Endoskopowe kruszenie kamieni ..................................................... 451
8.4. Resekcje przezcewkowe ................................................................... 452
8.5. Problemy wynikaja˛ce z chirurgii endoskopowej ............................. 454
8.6. Operacje wykonywane metoda˛ otwarta˛ ........................................... 455
8.7. Operacje laparoskopowe ................................................................... 456
8.8. Transplantacja nerki .......................................................................... 457
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 458
Pis´miennictwo ............................................................................................ 459
9. Opieka nad pacjentka˛ znieczulana˛ do zabiego´w
ginekologicznych i połoz˙niczych — Dorota Pilch .................. 460
9.1. Cie˛cie cesarskie w znieczuleniu przewodowym
(podpaje˛czyno´wkowym) ................................................................... 461
9.1.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 461
9.2. Hipotensja .......................................................................................... 461
9.2.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 461
9.3. Strach (stres), kto´rego przyczyne˛ moz˙na ustalic´ ............................. 462
9.3.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 462
9.4. Prowadzenie porodu w znieczuleniu zewna˛trzoponowym (PDA) .. 463
9.4.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 463
9.5. Cie˛cie cesarskie w trybie nagłym — znieczulenie ogo´ lne ............. 464
9.5.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 464
9.6. Zabiegi połoz˙nicze i ginekologiczne w znieczuleniu ogo´lnym
doz˙ylnym (np. załoz˙enie szwu okre˛z˙nego na szyjke˛ macicy, nacie˛cie
ropnia gruczołu Bartholina, wyłyz˙eczkowanie jamy macicy,
elektrokoagulacja, elektrokonizacja) ................................................ 465
9.6.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 465
9.7. Niebezpieczen´stwo urazu ................................................................. 465
9.7.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 466
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 466
Pis´miennictwo ............................................................................................ 466
10. Opieka nad dzieckiem znieczulanym — Mirosława
Radowska ................................................................................................. 467
10.1. Przygotowanie dziecka do znieczulenia ........................................ 467
10.2. Pobyt dziecka na bloku operacyjnym ............................................ 468
10.3. Przygotowanie do znieczulenia ogo´lnego ...................................... 468
10.4. Wyprowadzenie ze znieczulenia ogo´lnego .................................... 470
10.5. Znieczulenie przewodowe .............................................................. 470
10.5.1. Sala wybudzen´ .................................................................. 471
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 472
Pis´miennictwo ............................................................................................ 472
24
KOREKTA III
11. Opieka nad znieczulanym pacjentem w wieku podeszłym
— Angelika Marciszewska ............................................................... 473
11.1. Charakterystyka wieku podeszłego ................................................ 473
11.2. Specyfika opieki w okresie okołooperacyjnym ............................. 473
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 476
Pis´miennictwo ............................................................................................ 476
INTENSYWNA OPIEKA PIELE˛GNIARSKA ............................. 477
1. Piele˛gnowanie chorego z obraz˙eniami wielonarza˛dowymi
— Joanna Wanot .................................................................................... 479
1.1. Diagnoza piele˛gniarska I: ryzyko wzrostu cis´nienia s´ro´dczaszkowego
i ucisku mo´zgu .................................................................... 479
1.1.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 480
1.2. Diagnoza piele˛gniarska II: ryzyko wysta˛pienia hipoksji ................ 481
1.2.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 482
1.3. Diagnoza piele˛gniarska III: niebezpieczen´stwo rozwoju zapalenia
otrzewnej w wyniku uszkodzenia narza˛do´w wewne˛trznych jamy
brzusznej ............................................................................................ 483
1.3.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 483
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 484
Pis´miennictwo ............................................................................................ 484
2. Piele˛gnowanie pacjenta z ostra˛ niewydolnos´cia˛ oddechowa˛
— Aleksandra Gutysz-Wojnicka ........................................................ 485
2.1. Diagnoza piele˛gniarska I: ryzyko nieskutecznego oczyszczania
dro´g oddechowych ............................................................................ 487
2.1.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 488
2.2. Diagnoza piele˛gniarska II: nieefektywne oddychanie (zaburzenie
cech oddechu) przejawiaja˛ce sie˛ epizodami hiperwentylacji .......... 489
2.2.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 489
2.3. Diagnoza piele˛gniarska III: zaburzona komunikacja werbalna ...... 490
2.3.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 490
2.4. Diagnoza piele˛gniarska IV: ryzyko nieskutecznego
odzwyczajania (odła˛czenia) od respiratora ...................................... 492
2.4.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 492
2.5. Procedura poste˛powania piele˛gniarskiego. Toaleta drzewa
oskrzelowego u chorego ze sztuczna˛ droga˛ oddechowa˛ ................. 493
2.5.1. Przebieg toalety drzewa oskrzelowego .............................. 495
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 497
Pis´miennictwo ............................................................................................ 497
3. Piele˛gnowanie chorego we wstrza˛sie — Danuta Dyk ........... 498
3.1. Diagnoza piele˛gniarska I: zmniejszenie sie˛ obje˛tos´ci
wyrzutowej serca we wstrza˛sie kardiogennym ................................ 498
3.1.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 499
3.2. Diagnoza piele˛gniarska II: zaburzenia wymiany gazowej .............. 500
25
KOREKTA III
3.2.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 500
3.3. Diagnoza piele˛gniarska III: zmniejszona obje˛tos´c´ krwi kra˛z˙a˛cej
(hipowolemia) ................................................................................... 501
3.3.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 501
3.4. Diagnoza piele˛gniarska IV: ryzyko zmniejszenia perfuzji tkankowej
spowodowane hipowolemia˛ i spadkiem obje˛tos´ci wyrzutowej serca 502
3.4.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 502
3.5. Diagnoza piele˛gniarska V: wstrza˛s anafilaktyczny ......................... 503
3.5.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 504
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 504
Pis´miennictwo ............................................................................................ 504
4. Piele˛gnowanie chorego z ostra˛ niewydolnos´cia˛ kra˛z˙enia
— Lucyna Płaszewska-Z˙ywko ............................................................ 505
4.1. Diagnoza piele˛gniarska I: zmniejszony rzut minutowy serca, objawiaja
˛cy sie˛ nietolerancja˛ wysiłku i cechami niedotlenienia tkanek
i narza˛do´w ......................................................................................... 506
4.1.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 507
4.2. Diagnoza piele˛gniarska II: bo´ l w klatce piersiowej spowodowany
niedotlenieniem mie˛s´nia sercowego (zawał serca, wstrza˛s kardiogenny)
lub zatorem te˛tnicy płucnej .................................................. 510
4.2.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 510
4.3. Diagnoza piele˛gniarska III: zaburzenia oddychania lub wymiany
gazowej zwia˛zane z niedostatecznym zaopatrzeniem mie˛s´nia sercowego
w tlen, przenikaniem i gromadzeniem sie˛ osocza w s´wietle
pe˛cherzyko´w płucnych (w obrze˛ku płuc) lub zatorem te˛tnicy płucnej 511
4.3.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 511
4.4. Diagnoza piele˛gniarska IV: zwie˛kszone ryzyko zakaz˙en´ zwia˛zane
z inwazyjnym monitorowaniem i leczeniem (obecnos´c´ kaniul
obwodowych i centralnych, cewnika Swana–Ganza, linii te˛tniczej,
cewnika Foleya, z˙ywienie przez zgłe˛bnik i(lub) parenteralne, sztuczna
wentylacja) oraz obniz˙ona˛ odpornos´cia˛ ...................................... 512
4.4.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 513
4.5. Diagnoza piele˛gniarska V: le˛k zwia˛zany z choroba˛ (rozpoznaniem,
leczeniem, rokowaniem), poczuciem uzalez˙nienia od aparatury
medycznej, bo´lem i dyskomfortem psychicznym, izolacja˛i s´rodowiskiem
oddziału intensywnej terapii .................................................. 513
4.5.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 514
4.6. Diagnoza piele˛gniarska VI: deficyty w zakresie samopiele˛gnacji
zwia˛zane z cie˛z˙kim stanem zdrowia, zaburzeniami s´wiadomos´ci,
sztuczna˛ wentylacja˛, sedacja˛ i działaniem s´rodko´w zwiotczaja˛cych
mie˛s´nie oraz leczeniem spoczynkowym .......................................... 514
4.6.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 514
Pytania i zadania kontrolne ....................................................................... 515
Pis´miennictwo ............................................................................................ 515
5. Piele˛gnowanie chorego nieprzytomnego — Irena Krysiak . 516
5.1. Diagnoza piele˛gniarska I: upos´ledzenie droz˙nos´ci dro´g oddechowych
u chorego oddychaja˛cego spontanicznie ................................ 517
26
KOREKTA III
5.1.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 517
5.2. Diagnoza piele˛gniarska II: zagroz˙enie podstawowych czynnos´ci
z˙yciowych: nieefektywna wymiana gazowa, zaburzenia kra˛z˙enia . 518
5.2.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 518
5.3. Diagnoza piele˛gniarska III: ryzyko nieefektywnej termoregulacji
z powodu zaburzen´ os´rodka termoregulacji lub infekcji ................ 519
5.3.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 519
5.4. Diagnoza piele˛gniarska IV: dysfunkcja mie˛s´ni i stawo´w spowodowana
brakiem ruchu .......................................................................... 519
5.4.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 520
5.5. Diagnoza piele˛gniarska V: ryzyko powikłan´ zakrzepowo-zatorowych
zwia˛zanych z zastojem krwi w układzie z˙ylnym kon´czyn
dolnych .............................................................................................. 520
5.5.1. Interwencje piele˛gniarskie .................................................. 521
5.6. Diagnoza piele˛gniarska VI: ry

Fragment książki: Rozwiń >>

Wie˛kszos´c´ stosowanych w znieczuleniu s´rodko´w farmakologicznych
zmniejsza aktywnos´c´ układu nerwowego, a tym samym metabolizm,
i w naste˛pstwie tego wyro´wnawczo zmniejsza przepływ krwi. Wyja˛tek
stanowia˛ tu ketamina i podtlenek azotu, kto´ re powoduja˛ pobudzenie
komo´rek nerwowych w korze mo´zgowej płato´w czołowych, nasilenie
metabolizmu i zwie˛kszenie przepływu krwi w tej okolicy. Anestetyki
wziewne, takie jak halotan, izofluran, sewofluran i desfluran, powoduja˛
rozprze˛z˙enie zalez˙nos´ci czynnos´c´–metabolizm–przepływ. Pod wpływem
wymienionych s´rodko´w wziewnych wygasa czynnos´c´ elektryczna komo´-
rek nerwowych i ich metabolizm, ale zwie˛ksza sie˛ przepływ krwi w wyniku
poraz˙enia mie˛s´ni gładkich i osłabienia regulacji nerwowej CBF.
Dodatkowym niebezpieczen´stwem zwia˛zanym ze stosowaniem anestetyko
´w wziewnych jest osłabienie, a przy wie˛kszym ste˛z˙eniu stosowanych
s´rodko´w anestetycznych zniesienie, mechanizmu autoregulacji cis´nieniowej
przepływu krwi. Powoduje to, z˙e zazwyczaj dobrze tolerowane przez
organizm chorego wahania cis´nienia te˛tniczego krwi prowadza˛ do niedokrwienia
lub przekrwienia nasilaja˛cego obrze˛k mo´ zgu.
Cze˛sto zapomina sie˛ o ro´z˙nym, zalez˙nym od ste˛z˙enia s´rodka, wpływie
anestetyko´w działaja˛cych miejscowo lub ogo´ lnie na os´rodkowy układ
nerwowy. W małych ste˛z˙eniach dochodzi do wyciszenia aktywnos´ci
wie˛kszos´ci neurono´w, a naste˛pnie do uspokojenia i snu. W ste˛z˙eniu
pos´rednim dochodzi do głe˛bszego wyciszenia komo´rek nerwowych hamuja
˛cych (GABA-ergiczne, purynergiczne, glicynergiczne itp.) i ,,wyrwania’’
sie˛ spod ich wpływu neurono´w pobudzaja˛cych (glutaminergiczne, cholinergiczne,
dopaminergiczne itp.). Klinicznym naste˛pstwem tego stanu jest
niepoko´ j, pobudzene chorego, a nawet drgawki. Zwie˛ksza sie˛ wtedy
metabolizm mo´zgowia, CBF i ICP. Taka sytuacja moz˙e byc´ niebezpieczna
w wypadku chorych z krwawieniami wewna˛trzczaszkowymi, te˛tniakiem
naczyn´ mo´zgowia i obrze˛kiem mo´ zgu.
Wpływ s´rodko´w stosowanych w znieczuleniu na metabolizm mo´ zgowia,
mo´zgowy przepływ krwi i cis´nienie wewna˛trzczaszkowe przedstawiono
w tab. I-9, w kto´ rej zestawiono leki stosowane w znieczuleniu, od
najsilniej zwie˛kszaja˛cych CBF i ICP do najbardziej obniz˙aja˛cych.Wtabeli
jednak nie uwzgle˛dniono fazowos´ci działania wszystkich anestetyko´w
i hipnotyko´w (s´rodko´w nasennych). Nie zostały uwzgle˛dnione s´rodki
zwiotczaja˛ce mie˛s´nie poprzecznie pra˛z˙kowane, kto´rych wpływ jest nieznaczny.
Istotny natomiast jest wpływ neostygminy (Prostigmin), stosowanej
w odwracaniu bloku nerwowo-mie˛s´niowego po zabiegu.