Książki

prawo

Akcyza. Komentarz

Opis książki Akcyza. Komentarz:

Stan prawny na 1.01.2010 r. Niniejsza publikacja zawiera kompleksowe omówienie nowej ustawy o podatku akcyzowym oraz rozporządzeń wykonawczych. Autor na podstawie wieloletniego doświadczenia w stosowaniu krajowych i wspólnotowych przepisów akcyzowych analizuje szczegółowe zagadnienia oraz prezentuje przykłady i problemy, z którymi zetknął się w trakcie praktyki doradcy podatkowego. Komentarz wskazuje istotne aspekty projektowania oraz uchwalania ustawy na poziomie Ministerstwa Finansów i parlamentu. Przedstawia także zmiany nowych regulacji akcyzowych w porównaniu z przepisami z 2004 r. i projektowane zmiany do ustawy akcyzowej, które mają wejść w życie w 2010 r. (m.in. wynikające z implementacji nowej dyrektywy horyzontalnej do polskiego prawa).

Spis treści: Rozwiń >>

Wykaz skrótów
Od autora
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
DZIAŁ I. PRZEPISY OGÓLNE
DZIAŁ II. OPODATKOWANIE AKCYZĄ WYROBÓW AKCYZOWYCH
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania i powstanie obowiązku podatkowego
Rozdział 2. Podatnik akcyzy. Właściwość organów podatkowych
Rozdział 3. Rejestracja podmiotów
Rozdział 4. Deklaracja podatkowa. Terminy płatności akcyzy
Rozdział 5. Postępowanie w przypadku importu
Rozdział 6. Zwolnienia
DZIAŁ III. ORGANIZACJA OBROTU WYROBAMI AKCYZOWYMI
Rozdział 1. Procedura zawieszenia poboru akcyzy
Rozdział 2. Składy podatkowe
Rozdział 3. Podmiot pośredniczący
Rozdział 4. Zarejestrowani handlowcy
Rozdział 5. Niezarejestrowani handlowcy
Rozdział 6. Zabezpieczenie akcyzowe
Rozdział 7. Wyroby akcyzowe z zapłaconą akcyzą
Rozdział 8. Zezwolenia
Rozdział 9. Normy dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowychi dopuszczalne normy zużycia wyrobów akcyzowych
DZIAŁ IV. WYROBY AKCYZOWE – PRZEPISY SZCZEGÓŁOWE
PODSTAWA OPODATKOWANIA I STAWKI AKCYZY
Rozdział 1. Wyroby energetyczne i energia elektryczna
Rozdział 2. Napoje alkoholowe
Rozdział 3. Wyroby tytoniowe
DZIAŁ V. OPODATKOWANIE AKCYZĄ SAMOCHODÓW
OSOBOWYCH
DZIAŁ VI. ZNAKI AKCYZY
Rozdział 1. Obowiązek oznaczania znakami akcyzy
Rozdział 2. Zasady i tryb nanoszenia znaków akcyzy
Rozdział 3. Procedura otrzymywania znaków akcyzy
Rozdział 4. Prawa i obowiązki wynikające ze stosowania znaków akcyzy
DZIAŁ VII. ZMIANY W PRZEPISACH OBOWIĄZUJĄCYCH, PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE
Rozdział 1. Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 2. Przepisy przejściowe
Rozdział 3. Przepisy końcowe
Wykaz dyrektyw wdrażanych przez ustawę
Wykaz polskich aktów prawnych w zakresie polskiego podatku akcyzowego
Wykaz najważniejszych aktów prawnych Wspólnoty Europejskiej w zakresie wspólnotowego systemu podatku akcyzowego

Fragment książki: Rozwiń >>

Dział I. Przepisy ogólne Art. 1
Dział I. Przepisy ogólne
DZIAŁ I
PRZEPISY OGÓLNE
Art. 1. 1. Ustawa określa opodatkowanie podatkiem akcyzowym, zwanym dalej „akcyzą”, wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizację obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczanie znakami akcyzy.
2. Akcyza stanowi dochód budżetu państwa.
1. Uwagi ogólne
Zgodnie z treścią niniejszego przepisu przedmiotem regulacji ustawy jest przede wszystkim określenie zasad opodatkowania podatkiem akcyzowym, tj. wskazanie wyrobów uznawanych przez ustawodawcę za wyroby akcyzowe, określenie podatku akcyzowego, przedstawienie czynności podlegających opodatkowaniu, jak również regulacja pozostałych elementów konstrukcji podatku akcyzowego, takich jak podstawa opodatkowania, stawki podatkowe, zwolnienia od podatku. Ustawa reguluje również zasady dotyczące produkcji, przetwarzania oraz wprowadzania do obrotu wyrobów akcyzowych. W tym zakresie przepisy ustawy wskazują, jakie warunki musi spełnić podmiot zamierzający produkować, przetwarzać, magazynować lub przeładowywać wyroby akcyzowe (w tym przede wszystkim obowiązek produkcji wyrobów akcyzowych w składzie podatkowym oraz zasady i warunki prowadzenia składu podatkowego, oraz procedury uzyskiwania pozwolenia na prowadzenie składu podatkowego). Poza tym ustawa wskazuje na obowiązki administracyjno-dokumentacyjne, które wiążą się z przemieszczaniem wyrobów akcyzowych na terenie kraju, pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej oraz w przypadku obrotu międzynarodowego z udziałem państw trzecich niebędących członkami Unii Europejskiej (przede wszystkim z procedurą zawieszenia poboru akcyzy, procedurą z zapłaconą akcyzą oraz inne
Art. 1 Dział I. Przepisy ogólne aspekty z tym związane, takie jak zabezpieczenia akcyzowe czy administracyjne dokumenty towarzyszące). Dodatkowo, ustawa określa specyficzne zasady opodatkowania akcyzą samochodów osobowych. Dotychczas samochody osobowe stanowiły wyroby akcyzowe zharmonizowane. Na podstawie nowych przepisów akcyzowych, samochody osobowe nie stanowią wyrobów akcyzowych, a są jedynie opodatkowane akcyzą według szczegółowych zasad określonych w dziale V ustawy „Opodatkowanie akcyzą samochodów osobowych”. Dział ten określa wszystkie elementy konstrukcyjne opodatkowania akcyzą samochodów osobowych, takie jak: przedmiot opodatkowania, podatników akcyzy, podstawę opodatkowania, stawki akcyzy oraz zwolnienia od akcyzy, a także moment powstania obowiązku podatkowego oraz obowiązku zapłaty akcyzy. Co ważne, tak specyficzna regulacja opodatkowania akcyzą samochodów osobowych powoduje, iż w przypadku akcyzy od samochodów osobowych nie mają co do zasady zastosowania przepisy akcyzowe zawarte w innych działach ustawy dotyczących wyrobów akcyzowych (samochody osobowe nie są bowiem uznawane za wyroby akcyzowe). Brak uznania samochodów osobowych za wyroby akcyzowe wynikał najprawdopodobniej z faktu, iż ustawodawca obawiał się, że uznanie tej kategorii towarów za wyroby akcyzowe będzie wiązało się z obowiązkiem stosowania wspólnotowego systemu opodatkowania akcyzą również w stosunku do tych wyrobów. Oczywiście tego rodzaju obawy były bezpodstawne, ponieważ szereg innych państw uznaje za wyroby akcyzowe również inne wyroby niż objęte zharmonizowanym systemem opodatkowania akcyzą na poziomie wspólnotowym. Ważne jednak jest to, iż w takich przypadkach państwa członkowskie uznając dany towar za wyrób akcyzowy, nie obejmują go instytucjami i mechanizmami zastrzeżonymi dla wyrobów akcyzowych zharmonizowanych na poziomie Wspólnoty. W rezultacie, samochody osobowe w Polsce w dalszym ciągu mogły być uznawane za wyroby akcyzowe pod warunkiem, iż nie byłyby objęte instytucją składu podatkowego, procedurą zawieszenia poboru akcyzy czy też innymi związanymi z tym regulacjami. Niestety nowa ustawa o podatku akcyzowym w tym zakresie nie jest zgodna z prawem wspólnotowym, ponieważ przewiduje ona zastosowanie instytucji wspólnotowego systemu podatku akcyzowego do wyrobów, które nie są wyrobami zharmonizowanymi na poziomie Unii Europejskiej. Wśród wyrobów tych należy wskazać przede wszystkim szeroką gamę olejów smarowych (w tym olejów do smarowania silników oraz olejów przemysłowych). Zgodnie z nową ustawą o podatku akcyzowym, oleje smarowe opodatkowane są stawką akcyzy 1180 zł od 1000 l, nawet jeżeli są przeznaczone do celów innych niż opałowe lub napędowe (w tym innych niż dodatki i domieszki do tych paliw). W związku z tym, że w stosunku do tych wyrobów została określona stawka akcyzy inna niż zero, produkcja olejów smarowych musi odbywać się w składzie podatkowym, a przemieszczenie tych wyrobów bez zapłaty akcyzy wiąże się z koniecznością Dział I. Przepisy ogólne Art. 1 stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy oraz obowiązkiem składania zabezpieczenia akcyzowego. Wszystko to powoduje, iż polskie przepisy akcyzowe są w tym zakresie niezgodne z prawem wspólnotowym. Co więcej, niezgodność polskiego prawa akcyzowego z przepisami wspólnotowymi oraz praktyką innych państw członkowskich powoduje, że polskie regulacje naruszają zasady swobodnej wymiany towarów na rynku wspólnotowym zarówno w przypadku dostaw wewnątrzwspólnotowych, jak i przywozu towarów pochodzących z innych państw członkowskich. Tego rodzaju niezgodności mogą również zostać stwierdzone w zakresie szerokiej definicji napojów alkoholowych, jaka wynika z załącznika nr 1 do ustawy (kwestia ta szczegółowo zostanie przedstawiona w komentarzu do art. 93 u.p.a.). Ostatnią grupą zagadnień, jaką regulują przepisy niniejszej ustawy, są obowiązki związane z oznaczaniem niektórych wyrobów akcyzowych znakami akcyzy. Ustawa wskazuje wyroby akcyzowe podlegające obowiązkowi oznaczania znakami akcyzy, tryb i zasady ich umieszczania, procedurę otrzymywania, jak również prawa i obowiązki wynikające ze stosowania znaków akcyzy. Należy jednocześnie zaznaczyć, iż nowa ustawa o podatku akcyzowym nie reguluje zasad sprawowania kontroli i nadzoru nad produkcją i przemieszczaniem wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. W szczególności nowa ustawa nie zawiera żadnych odniesień do szczególnego nadzoru podatkowego czy kontroli akcyzowej. Nie oznacza to jednak, iż zniesione zostały wszystkie formy kontroli i nadzoru nad produkcją, i przemieszczaniem wyrobów akcyzowych. Przepisy dotyczące kontroli w zakresie produkcji i przemieszczania wyrobów akcyzowych zostały zawarte bezpośrednio w ustawie o Służbie Celnej oraz rozporządzeniach wykonawczych do tej ustawy. Jednakże należy zaznaczyć, iż nowa ustawa o Służbie Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323), która weszła w życie 31 października 2009 r., w istotny sposób zmieniła zasady sprawowania kontroli akcyzowej. Poza odejściem od nazwy szczególnego nadzoru podatkowego kontrola akcyzowa co do zasady ma być sprawowana w oparciu o analizę ryzyka. Oznacza to, iż w przypadku większości wyrobów akcyzowych (poza napojami spirytusowymi) ustawodawca zdecydował się odstąpić od stałych nadzorów podatkowych sprawowanych przez funkcjonariuszy Służby Celnej bezpośrednio w zakładach wytwarzających wyroby akcyzowe. W rezultacie, kontrola prawidłowości produkcji oraz magazynowania wyrobów akcyzowych jest sprawowana co do zasady na podstawie kontroli doraźnych. Jedynie w przypadku, gdy w wyniku analizy ryzyka dany naczelnik urzędu celnego dojdzie do wniosku, że w odniesieniu do danego podmiotu istnieje ryzyko powstawania nieprawidłowości w realizacji obowiązków w zakresie akcyzy, jest on uprawniony do ustanowienia stałej kontroli również w stosunku do podmiotów, które produkują inne wyroby akcyzy niż napoje spirytusowe. (strony 15-17)