Książki

literatura piękna

Abelard Miłość, Rozum i Pasja

Opis książki Abelard Miłość, Rozum i Pasja:

Historia człowieka ? niespokojnego i targanego wielkimi namiętnościami, genialnego filozofa, niezrównanego dialektyka, rozdartego, ale i bezkompromisowego teologa, nauczyciela, któremu nie sposób się oprzeć, w końcu potępionego przez Kościół i uznanego za heretyka ? należącego do największych myślicieli w historii ludzkości. Kochał i był kochany przez Heloizę, której losy osobiste jako uczonej, a później ksieni Parakleta splotły się aż po śmierć z dziejami jej pierwszego mistrza, później męża, a na końcu brata w Chrystusie. Spotkanie z innym wielkim tych czasów ? Bernardem z Clairvaux stało się zarzewiem sporu, który w szranki ustawił przeciw sobie gigantów myśli i na wieki utrwalił związane z nim legendy jak i rzucane wówczas potwarze i oszczerstwa. Bestsellerowa powieść Andrea Pamparana o życiu Abelarda, o jego miłości do Heloizy i o konflikcie ze świętym Bernardem ? założycielem zakonu cystersów ? rozgrywająca się na tle średniowiecznego Kościoła, w czasach kiedy powstawały pierwsze szkoły uniwersyteckie. Autor posługując się współczesną techniką powieściową, przy jednoczesnym poszanowaniu źródeł historycznych, a w szczególności autobiografii Abelarda i jego listów do Heloizy sprawia, że czytelnik strona po stronie przenosi się w czasy Abelarda, niemal dzieląc z nim trudy wędrówki i uczucia, które wstrząsały jego egzystencją. Współczesne spojrzenie autora sprawia, że Abelard staje się człowiekiem naszych czasów.

Spis treści: Rozwiń >>

Przedmowa
ROZDZIAŁ I
Opat Saint -Gildas i jego młody pomocnik — Wybór młodego Abelarda — Opuszczenie rodzinnego domu — Szkolnictwo w czasach Abelarda — Spotkanie z Roscelinem

ROZDZIAŁ II
Abelard opuszcza Roscelina — Nareszcie w Paryżu — Ľ île de la Cité — Studia dialektyczne — Szkoły paryskie — Spotkanie z Wilhelmem z Champeaux

ROZDZIAŁ III
Abelard i Wilhelm — Mistrzowie i żacy w Paryżu — Wykształcenie Abelarda — Nominalizm i realizm — Pierwsze spory z Wilhelmem — Abelard wzbudza zawiść — Abelard opuszcza Wilhelma — Szkoła w Melun

ROZDZIAŁ IV
Pomoc na dworze — Abelard staje się mistrzem — Sława i bogactwo — Abelard rzuca wyzwanie Wilhelmowi — Szkoła w Corbeil — Choroba i powrót do domu — Abelard odpoczywa

ROZDZIAŁ V
Abelard zdrowieje — Powrót do Wilhelma — Ostatnie wyzwanie: Wilhelm pokonany przez Abelarda —Uczniowie porzucają Wilhelma — Krok wstecz, ponownie w Melun — Powrót do Paryża — Zaciekli wrogowie — Paryż, nowe Ateny

ROZDZIAŁ VI
Ojciec Berengar chroni się w klasztorze — List matki, Łucji — Rok 1113, Abelard ma 33 lata — Zgiełk placów, cisza klasztorów — Spotkanie z Anzelmem z Laon — Lectio i auctoritates — Alberyk i Lotulf: nowi wrogowie — Wyzwanie w oparciu o Ezechiela — Nowe zwycięstwo Abelarda

ROZDZIAŁ VII
Heloiza — Spotkanie w Paryżu — Młoda, piękna i mądra — Wuj Fulbert — Plan Abelarda — Dialectica — Uwiedzenie Heloizy — Namiętność i nauka — Kochankowie

ROZDZIAŁ VIII
Namiętność cielesna — Abelard poeta zaniedbuje filozofię — Fulbert nakrywa dwoje kochanków — Bolesna rozłąka — Heloiza spodziewa się dziecka — „Co czynić, kochanie?” — Ucieczka do Pallet — Heloiza w przebraniu zakonnicy — Siostra Abelarda, Dionizja — Abelard spotyka Fulberta — Narodziny Astrolabiusza

ROZDZIAŁ IX
Warunki podyktowane przez Fulberta — Małżeństwo w ukryciu — Pokój między Fulbertem a Abelardem — Ponownie razem — Wątpliwości Heloizy — Ryzyko związane z małżeństwem — Abelard nie ustępuje i nalega — Ponownie w Paryżu

ROZDZIAŁ X
Astrolabiusz zostaje u Dionizji, Heloiza wyrusza do Paryża — Potajemny ślub — Abelard powraca do nauczania — Szerzą się plotki — Ucieczka Heloizy do Argenteuil — Namiętne uściski w klasztornych murach — Fulbert obmyśla zemstę — Nocna napaść i straszliwa kastracja

ROZDZIAŁ XI
Trauma po napadzie — Rana na duszy — Żal i wzburzenie uczniów — Cierpienia kastrata — Ukaranie Fulberta i napastników — Abelard chroni się w Saint -Denis — Heloiza wkłada welon zakonny — Abelard powraca do nauczania — Opat Saint -Denis — Ponowny sukces — Abelard pisze O jedności i troistości Boga (De unitate et trinitate divina)

ROZDZIAŁ XII
Dialektyka i teologia — Zrozumieć, aby uwierzyć — Starcie z Roscelinem — Stosunek logiki i wiary — O jedności i troistości Boga (De unitate et trinitate divina), początek wielkiej rozprawy — Alberyk i Lotulf atakują Abelarda — Czasy synodu w Soissons, 1121 rok

ROZDZIAŁ XIII
Kwestia Świętej Trójcy — Żywa debata — Abelard fi lozof i teolog — List Roscelina — Publiczna konfrontacja dwóch mistrzów — Abelard broni się przy użyciu dialektyki — Obrona Gotfryda z Chartres — Osąd w Soissons

ROZDZIAŁ XIV
Proces Abelarda — Gotfryd, jego jedyny obrońca — Wyrok skazujący — De unitate et trinitate divina na stosie — Abelard zmuszony do wypowiedzenia aktu wiary — Wygłoszenie wyznania wiary Atanazego — Na wygnaniu w Saint -Médard — Opat Goswin — „O dobry Jezu, gdzie byłeś?” — Powrót do Saint-Denis — Kwestia świętego Dionizego — Abelard zadenuncjowany przed królem — Znowu na wygnaniu, w Szampanii — Pustelnia Świętej Trójcy

ROZDZIAŁ XV
Przybycie uczniów do pustelni Świętej Trójcy — Organizacja nowej wspólnoty — Inauguracja oratorium — Stworzenie Parakletu — Krytyka napływająca z Paryża — Postrzeganie wiary za pomocą rozumu: metoda Abelarda — Teologia chrześcijańska — Rok 1122 — Narastają trudności, rozczarowanie Abelarda — Chęć ucieczki do pogan

ROZDZIAŁ XVI
Bernard opłakuje śmierć brata — Bernard z Clairvaux — Od Cîteaux do Clairvaux, a w tle Cluny — Bernard i Abelard: konfrontacja na odległość — Dwie strony medalu — Wilhelm z Saint -Thierry ostrzega Bernarda — Pułapki logiki Abelarda — Depresja Abelarda — List z Saint -Gildas — Abelard opatem

ROZDZIAŁ XVII
Abelard opuszcza Paraklet — Podróż do Saint--Gildas — Trudna misja — Klasztor pogrążony w poważnym kryzysie — Klasztor we władaniu wasali — Abelard staje się reformatorem

ROZDZIAŁ XVIII
Abelard i Heloiza, ponownie razem — Matka przełożona Heloiza — Ponowna krytyka Abelarda — Oszczerstwa na temat Heloizy — Kalumnie pod adresem Abelarda — Abelard i klasztory żeńskie — Trzeba wracać do Saint-Gildas — Abelard rozpoczyna Sic et Non — Próby otrucia — Abelard spada z konia i łamie krąg szyjny — Papież Innocenty II wysyła Bernarda do Parakletu — Pierwsze spotkanie Bernarda i Abelarda w 1131 roku — Bernard aprobuje Paraklet Heloizy

ROZDZIAŁ XIX
Heloiza postanawia napisać do Abelarda — Lektura Historii moich niedoli — Tęsknota Heloizy za Abelardem, jej małżonkiem — Abelard nie daje za wygraną w Saint-Gildas i kontynuuje prace nad Sic et Non — List od Piotra Czcigodnego z Cluny — Pierwszy list od Heloizy i poruszenie Abelarda

ROZDZIAŁ XX
Abelard opuszcza Saint-Gildas — Ponownie w drodze do Paryża — Abelard kontynuuje prace nad Sic et Non i pisze Scito te ipsum — Koncepcja grzechu — Krytyka ze strony Bernarda — Korespondencja z Heloizą — Postój w Nantes — Astro labiusz — Paryż 1136 — W kościele Świętej Genowefy — Znowu niecierpliwy — Quaestiones i metoda Abelarda — Wilhelm z Saint-Thierry oskarża Abelarda

ROZDZIAŁ XXI
Abelard i Bernard twarzą w twarz — Autorytet opata z Clairvaux — Wilhelm pisze do Bernarda — Logika Abelarda i mistycyzm Bernarda — Niemożliwe do pogodzenia stanowiska — Bernard pisze traktat przeciwko Abelardowi — „Demon udający światło” — Abelard pisze Apologię przeciw Bernardowi — Abelard coraz bardziej chory — Arnold z Brescii — Poczynania Bernarda — W Sens, 2 czerwca 1140 roku

ROZDZIAŁ XXII
Synod w Sens gromadzi się, aby osądzić Abelarda — W obecności króla — Sekretne spotkanie w przededniu — Tłum zapełnia katedrę — Mowa oskarżycielska Bernarda — Wielka cisza — Abelard milczy, a następnie prosi o osąd Papieża — Konsternacja przyjaciół, zdziwienie przeciwników — Abelard wyjeżdża do Rzymu — List do Heloizy z Wyznaniem wiary — Abelard puka do wrót Cluny

ROZDZIAŁ XXIII
Cluny i Piotr Czcigodny — Opat pociesza zmęczonego i chorego Abelarda — Abelard rezygnuje z wyprawy do Rzymu i wybiera Cluny jako bezpieczny port — Lipiec 1141 roku, do Cluny dociera papieski wyrok skazujący — Opat Cîteaux Renald i Piotr przekonują Abelarda do pojednania się z Bernardem — Spotkanie dwóch starych adwersarzy w Clairvaux — Abelard znów naucza — Rozmowa między filozofem, Żydem i chrześcijaninem — Przenosiny do klasztoru w Saint-Marcel

ROZDZIAŁ XXIV
Ostanie godziny Abelarda: spowiedź, wyznanie wiary — Śmierć 21 kwietnia 1142 roku przy pulpicie, podczas pracy — Trzydzieści dni żałoby w Cluny — Rozchodzi się wieść — Heloiza opłakuje śmierć małżonka, brata i ojca — Heloiza prosi Piotra Czcigodnego o pochowanie Abelarda w Paraklecie — Orszak pogrzebowy z Saint-Marcel do Parakletu — Opat Cluny potwierdza na pergaminie rozgrzeszenie Abelarda — Śmierć Heloizy — Pochowani razem, na zawsze

Źródła
Podziękowania

Fragment książki: Rozwiń >>

Owego dnia panowało przenikliwe zimno, ale mistrz od wielu już godzin nie przestawał pisać, pochylony nad kolejnymi kartami — zdawał się napadać wręcz na pergamin, później, po ukończeniu strony odkładał ją na lewą stronę zdecydowanym gestem, rzucając jedynie krótkie spojrzenie, ażeby upewnić się, czy chłopiec wziął ów wytwór wielu minut pracy i złożył go na stosie pod poprzednimi kartami, aby następnie przystąpić do oprawy.
Młody mnich umiał czytać. Zatem podczas pracy, przycinania, rysowania linii, czyszczenia i przygotowywania pergaminu czy atramentu, udawało mu się przeczytać to, co pisał mistrz. Z trudem hamował łzy. Ogarniało go wzruszenie i uczucie prawdziwej miłości do tego człowieka, który siedział tuż obok, o parę zaledwie kroków od niego. Było wielce prawdopodobne, że mistrz nie wiedział nawet, jak się nazywał ów chłopiec, ani nie znał jego historii, nie wiedział, dlaczego on się tutaj znajdował, jakie były jego aspiracje, jakie marzenia i obawy. Młodzieniec jednak wiedział, kim był człowiek zasiadający za biurkiem. Znał jego imię i teraz, czytając te stronice, poznawał także jego niezwykłą historię. Nieobca mu była ze słyszenia otaczająca go międzynarodowa fama, rola, jaką odegrał w świecie studiów uniwersyteckich jako niezrównany mistrz filozofii, teologii, retoryki.