Książki

nauki humanistyczne

pedagogika

ABC kreatywności

Opis książki ABC kreatywności:

Książka ta jest wynikiem buntu. Mojego buntu. Bunt ten narodził się i narastał w czasie czytania wielu książek naukowych, popularnonaukowych i szczególnie poradników, które za główny przedmiot rozważań wzięły sobie kreatywność i twórczość. Autorzy poradników rozwoju kreatywności, ślepi na wyniki współczesnych badań nad twórczością i twórcami (?) ciągle rozpowszechniają mity i półprawdy o kreatywności. Do tego dochodzi nagminne i przesadne upraszczanie wszelkich mechanizmów związanych z tworzeniem, które nie są takie proste, jak to się wydaje ?wyznawcom? idei myślenia lateralnego, mindmappingu i jakoby twórczej prawej półkuli mózgu. Dodajmy do tego jeszcze powszechne składanie przez autorów tych książek łatwych obietnic bez pokrycia. Obietnice te, rzecz jasna, dotyczą lansowanej przez autora poradnika recepty na przyrost kreatywności ? jeśli tylko czytelnik zechce zastosować cudowne techniki opisywane w poradniku, to ?moc twórcza będzie z nim?. Struktura książki została wyznaczona przez kolejne litery alfabetu, które służą jako pretekst do syntetycznego opisu ważnych zjawisk związanych z rozumieniem kreatywności i jej rozwijaniem. Poszczególne hasła nie są opisane z encyklopedyczną dokładnością, bo też książka ta encyklopedią kreatywności nie jest! Jest raczej dobrze ugruntowanym w naukach o twórczości poradnikiem rozwoju kreatywności. Poradnikiem życiowym.

Spis treści: Rozwiń >>

WPROWADZENIE. KREATYWNOŚĆ OSOBY, NIE RZECZY

A JAK ASOCJACJE
B JAK BARIERY
C JAK CIEKAWOŚĆ
D JAK DYWERGENCYJNOŚĆ
E JAK ELABORACJA
F JAK FIKSACJE
G JAK GRUPA
H JAK HEURYSTYKI
I JAK INKUBACJA – ILUMINACJA
J JAK JAKOŚĆ (WARTOŚĆ) WYTWORU
K JAK KRYTYKA
L JAK LATERALNE MYŚLENIE
M JAK METAFORYZOWANIE
N JAK NIECIERPLIWE DĄŻENIE DO WYNIKU
O JAK ORYGINALNOŚĆ
P JAK PŁYNNOŚĆ MYŚLENIA
R JAK ROZWÓJ KREATYWNOŚCI
S JAK STYMULATORY
T JAK TALENT
U JAK UCZENIE SIĘ KREATYWNOŚCI
W JAK WYOBRAŹNIA
Z JAK ZDZIWIENIE
ZAKOŃCZENIE
Ż JAK ŻYCIE TWÓRCZE

ZASADY ROZWOJU KREATYWNOŚCI. ZESTAWIENIE

LITERATURA CYTOWANA

Fragment książki: Rozwiń >>

Nie ma twórczości bez oryginalności. Tym łatwym do zapamię-
tania hasłem można skwitować całą mądrość dotyczącą jednego z najważniejszych kryteriów kreatywności. Oryginalność
jest cechą defi niującą k reatywność, dotyczy bowiem najważ-
niejszych właściwości zarówno wytworu, jak i cech człowieka
twórczego. O jakimś zachowaniu lub wytworze mówimy, że jest
oryginalne, gdy:
1. jest rzadko spotykane w określonej grupie osób, a więc
unikalne;
2. jest zaskakujące, niecodzienne, a więc pomysłowe;
3. jest stosowne, adekwatne do wymogów sytuacji problemowej, a więc sensowne.
A zatem unikalne, pomysłowe i sensowne (adekwatne) to
cechy oryginalnego dzieła lub zachowania. Ale „oryginalne” powiemy też o czymś, co jest autent yczne, niesfałszowane, prawdziwe, a także pierwotne (np. oryginalny druk, obraz, dokument).
O człowieku oryginalnym, oryginalnie się zachowującym (oryginale) powiemy, iż jest pomysłowy, niebanalny, nieszablonowy,
nietypowy, niekonwencjonalny, niestereotypowy, nietuzinkowy, inny, wyróżniający się. Zwraca zwłaszcza uwagę to ostatnie kryterium oryginalności – adekwatność (stosowność), jego użycie
przy ocenie zapobiega bowiem uznaniu jakiegoś bezsensownego
wytworu za twórczy. Gdybyśmy kryterium to wyłączyli z listy wymogów oryginalności, to byłby duży kłopot. Wtedy wizyta nago
w operze, oblanie kubłem zimnej wody źle odpowiadającego na
egzaminie studenta czy zorganizowanie wczasów zasmucających
dla optymistów można by uznać za pomysły wielce oryginalne,
a nie głupie, ponieważ spełniają dwa pierwsze kryteria. Dopiero
potraktowanie wszystkich trzech kryteriów zespołowo pozwala
nam oddzielić dzieła i zachowania prawdziwie, autentycznie oryg inalne od pozbaw ionych sensu. Można więc mówić, iż w twórczości chodzi o sensowną oryginalność.
Łatwiej to powiedzieć i zrobić, gdy mamy do czynienia
z twórczością społeczną, techniczną i naukową, gorzej, gdy mamy
do czynienia z twórczością medialną i artystyczną. W sztuce oryg inalność stała się jednym z głównych celów i dążeń artystów.
I jesteśmy św iadkami swoistej pogoni za oryg inalnością, która
w moim przekonaniu prowadzi wielu współczesnych twórców na
manowce.